Europa Kiest

In Brussel gaan de ramen open

We verhuizen naar een nieuw blog

Juni: een nieuwe maand, nieuwe verkiezingen. In aanloop naar de Britse (8 juni) en Franse verkiezingen (11 en 18 juni) openen we een verse editie van het Europa Kiest-blog. Nieuwe updates vindt u hier.

In Brussel gaan de ramen open

Door de overwinning van Macron in Frankrijk ontstaat er in Brussel ruimte voor hervormingen die lange tijd onhaalbaar leken, schrijft correspondent Stéphane Alonso. Deze woensdag sneuvelen er opnieuw taboes. De Europese Commissie komt met een ‘reflectie-paper’ over de eurozone. Het zijn vaak al wat oudere ideeën, maar ze komen overeen met die van Macron, en sinds zijn verkiezing worden ze niet bij voorbaat als politiek onhaalbaar afgedaan: o.a. over meer macht voor het Europarlement en EU-breed economisch bestuur.

Frankrijk

Macron benoemt ministers van links, rechts en het midden

In een voor Frankrijk ongekende politieke evenwichtsoefening heeft president Emmanuel Macron voor zijn eerste regering woensdag bewindslieden benoemd van links, rechts en van het (liberale) midden, schrijft correspondent Peter Vermaas. De kleinste ministersploeg in tien jaar telt evenveel mannen als vrouwen, ongeveer evenveel mensen met politieke ervaring als mensen met een maatschappelijk cv en veel relatief nieuwe gezichten, jong en oud. Daarmee laat Macron opnieuw zien dat het hem menens is de Franse politiek ingrijpend te vernieuwen.

De Franse president Emmanuel Macron op het Elysee in Parijs. Foto Yoan Valat/AFP

Frankrijk

Macron benoemt Edouard Philippe tot premier

De nieuwe Franse president Emmanuel Macron heeft de 46-jarige Edouard Philippe aangesteld als zijn premier. Philippe, burgemeester van Le Havre, is lid van de centrum-rechtse Republikeinen en een vertrouweling van voormalig presidentskandidaat Alain Juppé. Hij trok zich dit voorjaar met andere “juppéistes” terug uit de campagnes na de onthullingen over de financiële huishouding van François Fillon.

Nadat Macron met zijn onafhankelijke presidentskandidatuur de Parti Socialiste al verscheurde, is de keuze voor Philippe een poging om ook de centrum-rechtse Republikeinen te breken, schrijft correspondent Peter Vermaas. In een documentaire over zijn campagne zei Macron vorige week dat hij rechts wilde “destabiliseren door onze armen te openen” voor het gematigde smaldeel van die partij.

Frankrijk

'Nicht Marine Le Pen stopt in de politiek'

Marion Maréchal-Le Pen, de 27-jarige nicht van Marine Le Pen, stopt haar politieke carrière. Het parlementslid voor het Front National zal zich ook niet meer verkiesbaar stellen voor de parlementsverkiezingen in juni. Dat meldt de Franse krant Le Monde.

Twitter avatar olivierfaye Olivier Faye Marion Maréchal-Le Pen va annoncer son retrait de la vie politique https://t.co/rDh2jB7vPl

Woensdag geeft Marion Maréchal-Le Pen een persconferentie waarop ze het nieuws vermoedelijk officieel bekendmaakt. Al eerder werd duidelijk dat de jonge parlementariër zou gaan stoppen. Volgens Le Monde zijn "persoonlijke omstandigheden" de reden dat zij nu vertrekt.

Met de terugtrekking van Maréchal-Le Pen verliest Marine Le Pen een belangrijke concurrente binnen haar partij. De kleindochter van haar vader Jean-Marie Le Pen was populair binnen het Front National. Maréchal-Le Pen was een regionale parlementariër in het zuidwesten van Frankrijk.

Marine Le Pen verloor afgelopen zondag de race om het presidentschap van Emmanuel Macron. Met zijn beweging En Marche! behaalde hij ruim 65 procent van de stemmen.

Peiling: Macron krijgt 61,5 procent van de stemmen

Emmanuel Macron zal volgens een peiling op de laatste campagnedag 61,5 procent van de stemmen behalen, tegen 38,5 procent voor Marine Le Pen. Dat meldt peilingsbureau Ipsos Sopra Steria vrijdag. Daarmee zou Macron zijn voorsprong op Le Pen iets uitbouwen. De afgelopen week kreeg Macron volgens de peilingen steevast ongeveer 60 procent van de stemmen. Vermoedelijk heeft de stijging te maken met het tv-debat dat woensdag door Macron werd gewonnen.

Volgens de peiling van vrijdag zal het opkomstpercentage van de tweede ronde van de Franse verkiezingen zondag rond de 76 liggen.

Protesten in Parijs op laatste campagnedag

Op de laatste campagnedag in Frankrijk wordt er in Parijs geprotesteerd. Volgens persbureau AP bezetten scholieren vrijdag een aantal scholen. Ook hingen activisten van Greenpeace een groot spandoek aan de Eiffeltoren. Zondag zijn de presidentsverkiezingen.

Het spandoek werd ’s ochtends om 5 uur opgehangen door zes klimaatactivisten van de milieuorganisatie. Daar staat het Franse motto ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap’ en hashtag ‘resist’. Daarmee wil Greenpeace tegen presidentskandidaat Marine Le Pen protesteren. Tegen radiostation francinfo zei het hoofd van de milieuorganisatie in Frankrijk, Jean-Francois Julliard:

“We willen hiermee zeggen dat we tegen de opkomst van nationalisme in Frankrijk en andere landen zijn.”

Nog geen uur later werd het spandoek verwijderd.

Verder blokkeren scholieren de deuren van tien middelbare scholen in Parijs. Zij zeggen beide kandidaten voor het presidentschap, Le Pen en Macron, niet geschikt te vinden. Volgens peilingen zouden om dezelfde reden miljoenen overwegen zondag niet te gaan stemmen.

Donderdag werd Le Pen nog bekogeld met eieren tijdens haar campagnetour in de Franse provincie Bretagne. Demonstranten riepen “weg met de fascisten” toen zij met haar team in de stad Dol-de-Bretagne arriveerde.

Obama steunt Macron met videoboodschap

In zijn strijd om het presidentschap van Frankrijk krijgt Emmanuel Macron hulp van iemand die al ervaring heeft met het ambt. Niet in Frankrijk, wel in de VS. Barack Obama roept in een videoboodschap aan de Fransen, verspreid door de partij van Macron, op om aankomende zondag in de tweede ronde van de verkiezingen op Macron te stemmen en niet op zijn tegenstander Le Pen. Obama:

"Ik ben niet van plan me met veel verkiezingen te bemoeien nu ik zelf niet meer voor een functie opga. Maar de Franse verkiezingen zijn belangrijk voor Frankrijk en de waarden die zo belangrijk voor ons zijn. Het succes van Frankrijk is van belang voor de hele wereld. Macron komt op voor liberale belangen en heeft visie op de rol van Frankrijk in de wereld. Ik steun Emmanuel Macron om jullie voorwaarts te leiden. En marche! Vive la France!"

Frans OM onderzoekt verspreiding nepnieuws over Macron

Het Franse Openbaar Ministerie opent een onderzoek naar het verspreiden van nepnieuws over presidentskandidaat Emmanuel Macron, zo meldt persbureau AFP. Donderdag diende Macron een aanklacht in over een bericht dat woensdag op sociale media over hem werd verspreid en waarin beweerd werd dat hij zijn geld zou hebben gestald op een rekening in de Bahama's. Het bericht wordt door Macron ontkend en is onbewezen.

Tegenstreefster in de presidentsrace Marine Le Pen suggereerde tijdens een verkiezingsdebat woensdagavond hetzelfde. "Ik hoop dat we er niet later achter komen dat u een rekening heeft op de Bahama's", aldus Le Pen woensdag. Volgens het team van Macron werden de geruchten woensdag verspreid door twitter-accounts die eerder fel campagne voerden voor Trump en eveneens veel retweeten van Russische media als Sputnik en RT, schrijft de Franse krant Le Figaro.

De tweets verwijzen naar een artikel op Disobedient Media, een site waarop eerder complottheorieën over Hillary Clinton werden gepost. Op het online forum 4Chan werden mensen door een anonieme gebruiker uit Letland woensdag opgeroepen het artikel te verspreiden met een bepaalde hashtag.

Over de bezittingen van Macron deden wel eerder geruchten de ronde. Omdat hij twee jaar als bankier bij Rothschild heeft gewerkt moet Macron veel verdiend hebben, maar de bezittingen die hij officieel heeft opgegeven zijn een stuk lager dan mensen vermoedden. Macron zelf zegt dat hij zijn geld heeft gestoken in het afbetalen van zijn huis in Parijs en het verbouwen van het huis van zijn vrouw.

Le Pen: binnen twee jaar geen euro's meer in Franse portemonnees

Als Marine Le Pen de verkiezingen wint, hoopt ze dat de Fransen binnen twee jaar geen euro's, maar hun eigen nationale munt in hun portemonnee hebben. Dat heeft ze dinsdag gezegd in een interview met persbureau Reuters. De presidentskandidaat zei verder kapitaalbeperkingen in te willen stellen als het door haar gewenste Franse vertrek uit de Europese Unie leidt tot een bankrun.

Marine Le Pen pleit voor de herinvoering van de "korfmunt" ecu. Die rekenmunt geldt als een voorloper van de euro, en werd gebruikt om grote koersschommelingen tussen nationale valuta tegen te gaan. De ecu zou ook de stabiliteit van de nieuwe Franse munt moeten garanderen. Ook de financiële gevolgen van de door haar bepleite Frexit vreest de voormalige voorvrouw van Front National niet, zegt ze tegen Reuters:

"Ik ben er van overtuigd dat er geen bankencrisis zal komen."

Le Pen acht de kans op een bankrun dan ook klein. Als die er toch komt, kan ze zich voorstellen dat er kapitaalbeperkingen worden ingesteld, waardoor Fransen bijvoorbeeld korte tijd niet hun geld van hun rekening kunnen wegsluizen:

"Als er een bankrun komt, kunnen we ons goed voorstellen dat een dergelijke oplossing voor enkele dagen wordt ingesteld, maar ik zeg u dat het niet zal gebeuren."

Le Pen kopieert toespraak Fillon woordelijk

De Franse presidentskandidate Marine Le Pen (Front National) heeft grote delen van een toespraak die zij maandag hield, haast woordelijk overgenomen uit een rede van haar voormalige rivaal François Fillon (Les Républicains). Daar kwam het Fillon-gezinde YouTube-kanaal Ridicule TV achter. Het kanaal zette de twee toespraken naast elkaar:

Le Pen prees in haar toespraak in het dorpje Le Puy-en-Velay de Franse taal, de Franse topografie en de Franse cultuur. Dat deed ze vaak woord voor woord op dezelfde manier als Fillon twee weken geleden in het Noord-Franse Villepinte.

Knipoog

Zowel Le Pens campagneleider als de vicepresident van het Front National hebben maandagavond tegenover Le Monde verzekerd dat er van plagiaat geen sprake is. Zij zeggen dat het slechts gaat om "een knipoog", die moet benadrukken dat Le Pen een kandidaat is die wars is van sektarisme en mensen juist bij elkaar brengt.

In de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen op 23 juli veroverde Le Pen 21,4 procent van de stemmen. Fillon bleef steken op 19,9 procent en haalde de tweede ronde niet. Daarin neemt Le Pen het op 7 mei op tegen Emmanuel Macron (En Marche!), die in de eerste ronde met 23,9 procent de meeste stemmen kreeg.

Oud-premier Renzi wint in voorverkiezingen Italië

Voormalig premier Matteo Renzi heeft zondag een ruime overwinning geboekt tijdens de Italiaanse voorverkiezingen. Hoewel nog niet alle stemmen zijn geteld, is de 42-jarige Renzi volgens persbureau DPA al niet meer te achterhalen door zijn concurrentie. Volgens de voorlopige uitslagen kreeg Renzi 72 procent van de stemmen.

Italië

Links Italië kiest: komt Renzi gesterkt terug?

Foto AFP

Tussen het Franse geweld valt het nauwelijks op, maar ook deze zondag wordt er weer gekozen in een Europees land. In Italië worden voorverkiezingen gehouden binnen de regerende centrum-linkse Democratische Partij. Iedereen met de Italiaanse nationaliteit of een geldige verblijfsvergunning mag meedoen, als je maar ouder bent dan zestien jaar en twee euro betaalt.

Het gaat er onofficieel aan toe: soms zijn de ‘stembureaus’ standjes of partytenten op straat. En de uitslag staat vrijwel vast: vrijwel iedereen voorspelt dat oud-premier Matteo Renzi, 42, veel meer stemmen krijgt dan zijn twee rivalen, minister van Justitie Andrea Orlando en Michele Emiliano, gouverneur van de Zuid-Italiaanse regio Puglia.

Maar de betekenis van die uitslag zal sterk afhangen van de opkomst. Renzi trad in december af als premier na een nederlaag bij een referendum die mede was veroorzaakt door meningsverschillen in zijn eigen partij. Twee maanden later wierp hij zijn interne critici de handschoen toe door ook als partijleider af te treden. Laten we maar eens koppen gaan tellen, was zijn boodschap. In deze voorverkiezingen hoopt hij zijn positie weer te versterken.

Een opkomst van één miljoen mensen, dat zou mooi zijn, zei Renzi woensdag. Veel waarnemers vinden dat weinig ambitieus – bij een eerdere voorverkiezing, in 2013, legde Renzi de lat bij 1,5 miljoen. Als er weinig animo is om te gaan stemmen, wordt Renzi een beschadigde leider. Langs de zijlijn kijken de eurosceptische populisten belangstellend toe. De Vijfsterrenbeweging van Beppe Grillo, een anti-systeempartij die in de peilingen rond de dertig procent schommelt, hoopt dat ruzie binnen de PD haar kansen op regeringsmacht vergroot – uiterlijk volgend voorjaar moeten er verkiezingen worden gehouden. Ook de Lega Nord, een anti-immigratiepartij die zich als een bondgenoot ziet van Marine Le Pen die in de peilingen tussen de 10 en 15 procent staat, hoopt te profiteren van lusteloosheid binnen de regeringspartij.

Er kan tot acht uur vanavond worden gestemd.

Italië

Le Pen kiest alvast premier - de dijk is doorgebroken'

Marine Le Pen heeft alvast haar kandidaat-premier aangewezen: een voormalige gaullist. Hij moet ook kiezers van buiten haar partij trekken.

Met nog acht dagen te gaan voor de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen heeft Marine Le Pen zaterdag haar kandidaat-premier gepresenteerd. Het is Nicolas Dupont-Aignan, leider van de kleine partij Debout la France. Samen willen ze ,,een grote patriottistische alliantie'' vormen, zo staat in een verklaring.

Het zijn niet alleen de 4,7 procent van de stemmen die Debout la France in de eerste ronde kreeg, die voor Le Pen belangrijk zijn. Zij hoopt met hem ook het politieke isolement te doorbreken. Dupont-Aignon komt uit gaullistische rechts voort, en had vóór de eerste ronde felle kritiek op de xenofobie in Le Pens Front National. Nu is de dijk doorgebroken, het glazen plafond verbrijzeld, schrijft Ouest-France in een eerste commentaar. De steun van Dupont-Aignan zou ook andere rechtse kiezers kunnen overhalen hun twijfels over extreme standpunten van het Front National te overwinnen en in de tweede ronde op Marine Le Pen te stemmen.

Wat de twee bindt, is het streven naar grote soevereiniteit van Frankrijk. Voor Le Pens tegenstander Emmanuel Macron, door Dupont-Aignan zaterdag omschreven als ,,de marionet van een zieltogend systeem'', is het nu helder. We staan tegenover ,,reactionair rechts dat uit Europa en de euro wil stappen'', zei hij tegen France 3.

In een gezamenlijke verklaring zeggen Le Pen en Dupont-Aignan dat ze een patriottisme voorstaan dat zowel economisch is (Franse bedrijven en producten eerst) als pragmatisch (het nieuwe beleid hoeft niet te beginnen met uittreding uit de eurozone).

Frankrijk

Kunnen de eurofielen Brexit nog stoppen?

Waar kunnen Europa-minnende Britten met hun stem terecht? De LibDems willen graag een Brexit voorkomen. De kans is klein dat zij stoomwals May van haar Brexitkoers kunnen krijgen, schrijft Melle Garschagen.

Verenigd Koninkrijk

Laatste peiling: Fillon loopt achterstand in

De laatste peiling voor de Franse verkiezingen, van Les Echos, brengt niet veel verrassingen: Fillon lijkt zijn achterstand in te lopen op Le Pen en Macron, het verschil is nog maar 1 of 2 procentpunt. Mélenchon zakt weer wat weg:

Frankrijk

Barack Obama wenst Macron alle succes

Een heel inhoudelijk gesprek voeren ze niet, althans niet in dit filmpje, maar toch een aardige stunt: Amerikaanse oud-president Barack Obama belt zijn Franse evenknie Emmanuel Macron (ook progressief ingesteld, kosmopolitisch) enkele dagen voor de verkiezingen op om hem succes te wensen. "Blijf vechten tot de laatste dag. Want het kan altijd nog mis gaan", waarschuwt Obama. "Dank, en we hebben nog wel contact over hoe we hierna verder gaan. Als ik de tweede ronde haal", reageert Macron.

Let’s keep defending our progressive values. Thank you for this discussion @BarackObama. pic.twitter.com/8rhNdHkLo8

— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) April 20, 2017

Frankrijk

Fransen zien louter verval maar blijven toch trots op hun land

Fransen zien het leven somber in. In geen ander Europees land hebben inwoners minder vertrouwen in de toekomst. Uit een wereldwijde peiling van opiniebureau Gallup bleek in 2011 dat Fransen zelfs minder optimistisch over het welvaren van hun land zijn dan inwoners van Irak en Afghanistan. Boeken over deze breed gevoelde malaise en het sentiment van déclin (verval) zijn steevast bestsellers. Correspondent Peter Vermaas zet er vier op een rij.

Frankrijk

Franse campagne eindigt met terreur

Terrorisme was eigenlijk nauwelijks een thema in de campagne voor de Franse presidentsverkiezingen. Ondanks de golf aanslagen waarbij in 2015 en 2016 meer dan 230 mensen om het leven kwamen, bleek voor kiezers en hun kandidaten de kwakkelende economie een veel belangrijker onderwerp. Maar in de laatste dagen voor de eerste stemronde van zondag heeft terreur zichzelf alsnog uitgenodigd, met een schietpartij op de Champs-Élysées.

Wat de terugkeer van terrorisme als centraal thema voor gevolgen heeft voor het stemgedrag van de Fransen is niet meteen duidelijk. Alleen Marine Le Pen van het nationaal-populistische Front National en François Fillon van de centrum-rechtse Republikeinen spraken de laatste weken geregeld over de terreurdreiging. De sociaal-liberaal Emmanuel Macron, tot nu toe koploper in de peilingen, legde de nadruk op de economie en onderwijs.

Nog voordat het nieuws over de gebeurtenissen op „la plus belle avenue du monde” de kandidaten in de tv-uitzending had bereikt, constateerde Le Pen dat „veiligheid en terrorisme totaal afwezig zijn in deze campagne”. Vrijdag koos ze frontaal de aanval: „Alles is er sinds tien jaar aan gedaan om de oorlog tegen terrorisme te verliezen”, zei ze.

Frankrijk

Waar is het zelfbewuste Frankrijk van de TGV gebleven?

In de jaren 80 was de TGV het uithangbord van Frans kunnen. Van technisch vernuft, van gewaagde styling. En van een innige band tussen staat en kapitaal, dat ook. De TGV was onmiskenbaar Frans én een symbool van de toekomst. De TGV was benijdenswaardig.

Waar is het zelfbewuste Frankrijk van de TGV gebleven, vraagt columnist Michel Kerres zich af. Het Frankrijk dat zo graag belangrijk wilde zijn in Europa, liefst net iets belangrijker dan Duitsland, maar op zijn minst gelijkwaardig aan de buur waarmee het zo’n bloedig verleden deelt. Hand in hand stonden kanselier Kohl en president Mitterrand op het soldatenkerkhof Douaumont bij Verdun. Ook in de jaren 80. Een ijzersterk teken van verzoening, van optimisme voor een heel continent.

Zondag gaan de Fransen naar de stembus voor de eerste ronde in de presidentsverkiezingen en heel Europa houdt de adem in. Wat gaan de Fransen doen met de erfenis van Douaumont en wanneer verrijken ze Europa weer eens met hun vernuft?

Frankrijk

Nog twee dagen tot de Franse verkiezingen

Met nog twee dagen te gaan voor de Franse verkiezingen (eerste ronde) openen we een nieuw Europa Kiest-blog. Het vorige blog is hier terug te lezen.