Zo vind je nieuwe olympische steden

IOC-erelid Hein Verbruggen pleit voor een rigoureuze wijziging bij de toewijzing van de Olympische Spelen.

Foto Francois Mori/AP De Eiffeltoren in kleurrijk licht bij de lancering van de kandidatuur van Parijs voor de Olympische Zomerspelen van 2024.

De toewijzingsprocedure voor Olympische Spelen moet rigoureus veranderen. Dat schrijft Hein Verbruggen, erelid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC), in zijn blog. Niet de 115 IOC-leden moeten volgens hem voortaan een stad kiezen, maar het IOC moet landen benaderen en aan de hand van een shortlist de Spelen uitonderhandelen.

Het huidige systeem is volgens Verbruggen niet meer van deze tijd. Zijn belangrijkste bezwaren: de Olympische Spelen missen in veel, vooral westerse, landen draagvlak vanwege de hoge kosten en de organisatie leunt te eenzijdig op het lokale organisatiecomité. Zijn pleidooi: het IOC moet pro-actiever worden om de Olympische Spelen in een nieuwe tijd overeind te houden.

Om te beginnen stelt Verbruggen voor dat het IOC niet meer wacht welke kandidaatsteden zich aanmelden, maar zelf een keus voor een land maakt en een shortlist van maximaal drie kanshebbers opstelt. Vervolgens begint het IOC onderhandelingen met land-nummer-één. Uitgangspunt moet daarbij zijn dat de Spelen selfsupporting zijn met een belangrijke inbreng van het bedrijfsleven. De belastingbetaler moet niet langer worden opgezadeld met hoge, infrastructurele kosten. Het organiserende land zou alleen de kosten van beveiliging voor zijn rekening moeten nemen.

Regeren op afstand

Het IOC moet zich in de ogen van Verbruggen ook intensiever met de organisatie van de Spelen bemoeien. In de huidige constructie worden die taken overgedragen aan een lokaal organisatiecomité. Dat is volgens Verbruggen te veel regeren op afstand. Hij vindt dat het IOC meer zijn verantwoordelijkheid moet nemen en meer zijn specialistische kennis van de Spelen moet gebruiken.

Het IOC zegt in een reactie op Verbruggens voorstellen dat een wijziging van de procedure onderwerp van studie is. Een werkgroep, bestaande uit de vier vicevoorzitters van het IOC, komt in juni met een rapport over aanpassingen van de kandidaatstellingen. Tot die tijd zegt de woordvoerder inhoudelijk geen commentaar op nieuwe opinies te geven.

De onderliggende zorgen van Verbruggen zijn dat Olympische Spelen zichzelf door het gigantisme uit de markt prijzen. Steeds meer westerse landen zien er van af om zich kandidaat te stellen. En als ze dat al doen komt steeds vaker de bevolking in opstand en geeft het via protesten, maar vooral via referenda, blijk van haar afkeer. Op die manier hebben steden als München, Hamburg, Oslo, Stockholm, Rome, Boedapest, Boston, Davos en Krakau zich moeten terugtrekken. Dat moet het IOC te denken geven, voor het behoud van de Olympische Spelen, redeneert Verbruggen.

Alpinetoerisme

Zijn voorgestelde werkwijze zou volgens Verbruggen vanaf 2026 ingevoerd kunnen worden. Voor de Winterspelen van dat jaar heeft het Zwitserse Sion al vergaande interesse getoond. Een ideale kans om te beginnen, omdat Zwitsers zich via referenda tegenstanders hebben getoond van het organiseren van de Spelen in hun land. De weerzin van de bevolking is een slecht voorteken in een wintersportland bij uitstek, waar het alpine-toerisme is uitgevonden en waar sinds 1948 geen Winterspelen meer zijn gehouden. Via ‘ Sion’ kan het IOC volgens Verbruggen bewijzen dat de toewijzing van Spelen op zijn manier mogelijk is.

In een telefonische reactie meldt Verbruggen dat het IOC „op hoog niveau heeft gereageerd”. De wil om de procedure aan te passen is er volgens hem. Bottleneck worden de IOC-leden, die hun stem niet snel zullen afgeven. „Maar dat zal wel moeten”, countert Verbruggen, „want nu hebben zij hun eigen agenda, hun eigen vriendjes, hun eigen politiek, hun eigen regio. Zij gaan niet automatisch voor de beste stad. Zie Sotsji. Daar was bij de toewijzing nog geen spade in de grond gestoken. Tegen ‘Sotsji’ had gezegd moeten worden: kom volgende keer maar terug.”

Hoe invloedrijk Verbruggen ook mag zijn, hij was als IOC-lid nogal polemisch aangelegd en heeft ook vijanden gemaakt. Ideeën van Verbruggen worden niet door alle IOC-leden omarmd. Dat mag zo zijn, betoogt Verbruggen, maar als het IOC niet ingrijpt zijn de gevolgen ernstig. In zijn blog schrijft hij: ‘Dan valt er binnenkort niets meer te kiezen.’