Commentaar

Pleegouders: ze vragen geen aandacht, ze geven alleen maar

Aan het hoofdeinde van het ledikant staat een welkomstgroet op de muur van „twee lieve mensen / meer moet je niet wensen”. Het versje vat samen wat pleegouders zijn en doen. Ze dragen zorg voor een veilig heenkomen en voor normale huiselijke warmte, als de omstandigheden van een kind te abnormaal zijn geworden om dag in dag uit te verdragen. Kaler gezegd: ze leveren crisisopvang.

Het vers op de muur was te zien in de roerende fotoserie die afgelopen woensdag in deze krant verscheen. Foto’s van lege kinder- en puberkamers, elk beeld een metafoor voor wat pleegouders bieden aan jongeren in nood: een dak, een bed, beschutting.

Pleegouders zijn nodig. Nog niet de helft van de kinderen en jongeren met behoefte aan hulp wordt opgevangen door familie of bekenden. Voor de rest wordt, bijvoorbeeld door de Stichting Jeugdformaat, gezocht naar pleegouders. Zo zijn 22.512 kinderen in Nederland in 2015 korter of langer opgevangen in 18.430 pleeggezinnen. Dat wil zeggen, door pleegouders die tekenden voor opvang in deeltijd – in het weekend, voor een zomervakantie, een paar jaar.

Pleegouderschap is per definitie onbaatzuchtig. Wordt bij adoptie de eigen kinderwens vervuld, voor pleegouders bestaat slechts de wens een of meer jongeren een veilige plek te bieden. Ze krijgen geen kind, ze passen er op, voor een beperkte periode. Zo krijgt een kind gelegenheid even te bekomen van de eigen ouders. Vader of moeder kan verslaafd zijn, psychisch in de war of anderszins diep in de problemen zitten, maar het is niet de bedoeling dat pleegouders hen vervangen.

Waarom doen ze het dan? Gezelligheid kan het doel niet zijn. Een kind dat toe is aan pleegopvang is in eerste instantie niet gezellig. Dat komt binnen met een pak ellende. Het zal boos of verdrietig zijn, emotioneel of gesloten, gelaten of agressief, verward of gewiekst. Of bezeten door een mix van dat allemaal bij elkaar. Zulke kinderen zijn door hun voorgeschiedenis allicht wantrouwig, ze gaan er vanuit teleurgesteld te worden. En na verloop van tijd is de pleegouder, op een enkele uitzondering na, zo’n kind weer kwijt.

Pleegouders krijgen aandacht als er iets mis gaat. Maar meestal gaat het goed en dan hoort niemand van ze. Ze vragen geen aandacht, ze geven alleen maar. Pleegouderschap voltrekt zich stilletjes. Zonder tegenprestatie, met als maximaal mogelijke beloning dat iemand goed terechtkomt, die kansloos leek. De levensliefde en leeuwenmoed van pleegouders halen de media niet, maar ze mogen weleens nadrukkelijk geprezen worden. Bij deze.