Hof: OM moet strafrechtelijk onderzoek doen naar NAM

Het OM wilde zelf niet vervolgen voor het mogelijk in levensgevaar brengen van bewoners in Gronings bevingsgebied, maar het hof eist nu toch een onderzoek.

Het beschadigde dorpshuis van Leermens. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Er moet toch een strafrechtelijk onderzoek komen naar de vraag of bewoners van beschadigde huizen in levensgevaar zijn gebracht door de gasboringen in Groningen. Volgens het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden zijn er aanwijzingen dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) met het boren naar gas zo veel schade aan woningen heeft aangericht dat er mogelijk sprake was van levensgevaar.

Het Openbaar Ministerie moet nu een onderzoek instellen naar de NAM en de schade die de gaswinning tussen 1 januari 1993 en 14 april 2015 heeft veroorzaakt.

“Naar het oordeel van het hof is een onderzoek naar de bewijsbaarheid van dat feit ten onrechte achterwege gebleven. Een dergelijk onderzoek moet nu eerst worden verricht, waarna definitief kan worden beoordeeld of vervolging moet plaatsvinden.”

De Groninger Bodem Beweging en enkele individuen hadden via een zogeheten artikel-12-procedure geklaagd over het feit dat het OM besloot geen strafrechtelijke vervolging in te stellen. Normaal gesproken bepaalt het OM zelf of het tot vervolging overgaat, maar de rechter kan het OM daar via een artikel-12-procedure ook toe dwingen.

Gerard Spong, advocaat van de Groninger Bodem Beweging, reageert verheugd: “We zijn ontzettend blij. We hebben de blaren van onze tong gepleit om dit voor elkaar te krijgen.”

NAM verrast

De NAM laat in een reactie weten kennisgenomen te hebben van de uitspraak en verrast te zijn door de uitspraak. “Het Openbaar Ministerie en het Hof hebben bij eerdere aangiften steeds geoordeeld dat er geen reden was voor vervolging.”

Wel benadrukt de NAM dat dit niet automatisch betekent dat het ook gedagvaard zal worden. “Dit hangt af van de uitkomst van het onderzoek.” Wel zegt het gasbedrijf volledig mee te werken met het onderzoek.

Aangifte

Spong zei eerder over zijn besluit om aangifte te doen tegen de NAM:

“De NAM heeft door het willens en wetens blijven boren in Groningen, terwijl zij donders goed doorhad welke risico’s daarmee waren gemoeid, talloze mensenlevens in gevaar gebracht. Dat is schandalig en de strafrechter dient daar een oordeel over te vellen.”

Een eerdere poging vervolging af te dwingen, mislukte. Spong en zijn kantoorgenoot Emile van Reydt kondigden toen aan desnoods door te procederen tot aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg.

Dinsdag besloot demissionair minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) de gaswinning vanaf oktober met 10 procent te verminderen om te kijken of dat voor minder aardbevingen zorgt. Dat deed Kamp na een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen. De toezichthouder adviseerde verder de boringen zo gelijkmatig mogelijk over het jaar te verdelen.