Crisis in verarmd Venezuela escaleert

Doden bij protest

Venezolanen protesteren massaal tegen het regime van Maduro, dat heeft gezorgd voor honger en mega-inflatie. Maar hij houdt met geweld vast aan zijn macht.

Foto: AP Photo / Fernando Llano

Massademonstraties waar doden vallen, leger en politie die schieten met traangas en rubberen kogels en de inzet van zwaar bewapende burgermilities en paramilitaire bendes. Al weken is het onrustig in Venezuela en gaan tienduizenden mensen de straat op tegen het autoritaire regime van president Nicolás Maduro, die er alles aan doet om met geweld zijn macht te behouden. Woensdag vielen drie doden, onder wie een jongen van 17 en een studente van 23, toen twee demonstraties voor en tegen Maduro allebei de straat op gingen.

Venezuela zit al anderhalf jaar in een alsmaar grotere crisis: er is honger door extreme voedselschaarste, een inflatie die volgens het IMF kan oplopen tot 1600 procent en een chronisch tekort aan medicijnen. De regering-Maduro wordt ondertussen steeds repressiever.

Meer dan zat

Veel Venezolanen zijn het socialistische regime – de ‘Bolivariaanse revolutie’ van Maduro’s charismatische voorganger Hugo Chavez – meer dan zat. Ze eisen nieuwe verkiezingen, de vrijlating van politieke gevangenen en willen dat er een einde komt aan de schaarste. Venezuela is een van belangrijkste olieproducerende landen ter wereld. Door lage olieprijzen, maar bovenal door corruptie en wanbeleid van de regering, is het land compleet verarmd.

De rechtse oppositie heeft sinds eind 2015 een meerderheid in het parlement, maar Maduro doet er samen met zijn regering en het Hooggerechtshof alles aan om dat parlement buiten spel te zetten. Beloofde provinciale en lokale verkiezingen zijn niet doorgegaan. Veranderingen die het parlement probeert in te voeren, worden onmiddellijk getorpedeerd door het Hooggerechtshof, dat aan de kant van Maduro staat.

‘Demonstraties zijn couppoging’

Maduro ziet de economische crisis en de lage olieprijzen als een poging van het Westen om Venezuela kapot te maken. Hij noemt de demonstraties een onderdeel van een couppoging. Om zijn macht te verstevigen heeft hij de burgermilities, gewapende burgers die ingezet kunnen worden als Maduro het nodig acht, uitgebreid tot een half miljoen strijders. Ook de colectivos, paramilitaire bendes die tegenstanders van de Bolivariaanse revolutie uitschakelen, worden massaal ingezet. Zo werden twee van de slachtoffers van deze week volgens ooggetuigen doodgeschoten door deze colectivos, die op motoren langsreden.

Oppositieleider Henrique Capriles kreeg begin deze maand een verbod om politiek te bedrijven voor 15 jaar, wat het protest heeft aangewakkerd. Hij heeft opgeroepen de dictatuur van Maduro verder te bestrijden en door te gaan met massale straatacties. Omliggende landen, verenigd in de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), maken zich grote zorgen. Ze eisen zo snel mogelijk verkiezingen en de vrijlating van politieke gevangenen. Gebeurt dat niet, dan dreigt Venezuela als lid te worden geschorst.