Verenigd Koninkrijk

Teruglezen: Europa reageert op nieuwe Britse verkiezingen

We sluiten het liveblog af

We sluiten het liveblog af. Dit waren de belangrijkste ontwikkelingen omtrent de nieuwe verkiezingen in Groot-Brittannië.

  • Dinsdagochtend maakte de Britse premier Theresa May bekend nieuwe verkiezingen uit te schrijven voor het Britse parlement. De parlementariërs in het Lagerhuis moeten er nog wel over stemmen, maar het ziet er naar uit dat de tweederde meerderheid daarvoor gehaald gaat worden.
  • Op de Britse aandelenmarkten werd bezorgd gereageerd op de aankondiging van May. Volgens een analist van JP Morgan vrezen beleggers dat na de verkiezingen een regering aantreedt die nog meer Brexit-gezind is. Anders dan de beurzen is de koers van het pond na de aankondiging juist opgeveerd: die bereikte het hoogste punt in tweeënhalve maand.
  • Jeremy Corbyn - de leider van Labour, de grootste oppositiepartij in het Britse parlement - reageerde verheugd op het nieuws. Nieuwe verkiezingen bieden voor de partij een kans om wat te doen aan onder meer economische hervormingen, zei Corbyn. De Liberaal-Democraten, een kleine partij in het parlement, reageerden ook verheugd. Volgens hen kunnen kiezers het land nu een nieuwe richting in duwen; de kant op van een open, verenigd en tolerant Verenigd Koninkrijk. Paul Nuttall, de leider van de anti-Europese partij UKIP, zei juist dat de zwakte van Labour de reden is dat May nieuwe verkiezingen heeft uitgeroepen.
  • Volgens Guy Verhofstadt, die het Brexit-dossier voor de EU beheert, bieden de aanstaande verkiezingen inwoners van het Verenigd Koninkrijk een nieuwe kans om de toekomstige relatie met de EU vorm te geven. Donald Tusk, president van de EU, hield zich op de vlakte en zei slechts "een goed telefoongesprek" te hebben gehad met May.

Duitsland hoopt dat verkiezingen voor meer duidelijkheid zullen zorgen

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Sigmar Gabriel zei te hopen dat de vervroegde verkiezingen meer duidelijkheid zullen verschaffen rond de Brexit. Op Twitter zei hij dat de langdurige onzekerheid de relatie tussen Groot-Brittannië en de EU geen goed doet.

Volgens persbureau Reuters zou Gabriel in een interview hebben gezegd:

"Verantwoordelijkheid en betrouwbaarheid zijn belangrijker dan ooit nadat de Britten voor een Brexit stemden."

CDU-politicus Norbert Röttgen zei dat de aankondiging van May als een verrassing kwam en laat zien hoe Groot-Brittannië steeds meer bewust wordt van zijn eigen zwakte. Hij zei dat het uitschrijven van nieuwe verkiezingen "aantoont dat de Britse regering niet klaar is voor Brexit". Het zou volgens Röttgen tonen dat de onderhandelingen zeer moeilijk zullen worden en dat het resultaat alle3 s behalve zeker is. Hij zou in een interview hebben gezegd:

"De wens van May om vervroegd verkiezingen uit te schrijven toont dat de Britse regering niet klaar is voor een Brexit. Het toont ook dat de onderhandelingen zeer moeilijk zullen zijn en dat de uitkomst niet zeker is".

Stel: woensdag stemt het parlement in met verkiezingen, wat dan?

De nieuwe Britse verkiezingen zijn vooralsnog geen voldongen feit. Eerst stemt het Lagerhuis woensdag nog over Mays voorkeur voor een nieuwe stembusgang. Een tweederde meerderheid is daarvoor nodig. Zoals het er nu naar uitziet, wordt die makkelijk gehaald. Labour, na de Conservatieve Partij de grootste in het parlement, heeft al aangekondigd voor nieuwe verkiezingen te stemmen.

En hoe dan verder? Volgens Reuters wordt het parlement 25 dagen voor de nieuwe verkiezingen ontbonden. Met Britse vakantiedagen meegeteld zou dat uitkomen op 3 mei. The Guardian schrijft dat het campagnereces vanaf 3 mei 00.00 uur ingaat, waardoor in de praktijk het reces al op 2 mei zal beginnen. Het kabinet wordt dan demissionair. Volgens journalist Ian Jones hebben politici vervolgens tot 11 mei om zich als kandidaat op te geven.

Twitter avatar ian_a_jones Ian Jones Likely dates between now & #generalelection: parliament dissolved 3 May; deadline for candidates 11 May; deadline to register to vote 22 May

Guy Verhofstadt: 'Verkiezingen mogelijkheid om relatie met EU opnieuw vorm te geven'

De Britse verkiezingen die op initiatief van premier May waarschijnlijk in juni worden gehouden, bieden inwoners van het Verenigd Koninkrijk een nieuwe kans om de toekomstige relatie met de EU vorm te geven. Guy Verhofstadt, die het Brexit-dossier voor de EU beheert, schreef dat dinsdag op Facebook.

"De nieuwe verkiezingen in het VK zijn een binnenlandsve aangelegenheid maar het is duidelijk dat Brexit een van de voornaamste onderwerpen ervan zullen zijn. Dit betekent dat er een mogelijkheid is voor inwoners van het VK om duidelijk te maken hoe zij de toekomstige relatie tussen hun land en de EU willen zien. Als de Brexit-onderhandelaar voor het Europees Parlement, zal ik met de nieuwe regering samenwerken om de best mogelijke gezamenlijke toekomst vorm te geven."

Verhofstadt is de leider van het liberale blok in het Europees Parlement, waartoe ook de Britse Liberaal-Democraten behoren. De Liberaal-Democraten zijn tegen de harde Brexit die May voorstaat.

Wandelvakantie in Wales zette May aan het denken

Wanneer de Britse premier May met het idee voor nieuwe verkiezingen kwam? Tijdens een wandelvakantie met haar man in Wales, zei ze dinsdag tegen het Britse ITV News. De premier, tegenover de nieuwszender:

"Voor Pasen bracht ik een paar dagen wandelend door in Wales samen met mijn echtgenoot. Daarbij heb ik veel en diep nagedacht en kwam ik uiteindelijk tot de conclusie dat om stabiliteit en zekerheid voor de toekomst te garanderen dit de beste optie was; nieuwe verkiezingen uitschrijven."

Zeven vragen over de aanstaande Britse verkiezingen

Waarom wil de Britse premier May nu eigenlijk nieuwe verkiezingen voor het Verenigd Koninkrijk? En gaan die nieuwe verkiezingen dan over de Brexit? Bovendien: wat vindt Schotland - dat tegen Brexit was, en een nieuw onafhankelijkheidsreferendum wil uitschrijven - van dit alles?

Onze VK-correspondent Melle Garschagen beantwoordt die vragen, plus nog vier andere, in onderstaand stuk.

Wie is Theresa May?

Premier May werd vorig jaar juli premier nadat David Cameron een dag na de uitslag van het Brexit-referendum zijn ontslag had ingediend. Ze was de langstzittende minister van Binnenlandse Zaken van de afgelopen vijftig jaar. Ze staat bekend om haar rustige aanpak en staat voor een anders soort conservatisme dan Cameron. Wie is Theresa May?

Lees het profiel van NRC-correspondent Melle Garschagen: Theresa May en de verdeelde Britten

De beste artikelen over de Brexit

Premier May zei in de persconferentie dat de politieke verdeeldheid aanleiding was om vervroegde verkiezingen te willen uitschrijven. Sinds het Brexit-referendum zouden de politieke spelletjes alleen maar zijn toegenomen. Ze zei: "In Westminster (het Britse parlement, red.) zou eenheid moeten zijn, maar er is alleen maar verdeeldheid. Het land is het eens, maar Westminster niet."

Volgens NRC-correspondent Melle Garschagen zegt ze "te hebben ingezien dat de politieke spelletjes van tegenstanders van Brexit alleen maar zouden toenemen als zij niet over haar eigen mandaat beschikt".

NRC besteedde afgelopen jaar uitgebreid aandacht aan de uittreding van Groot-Brittannië. Hier een overzicht van de beste artikelen:

Bezorgde reacties op aandelenmarkten

Op de Britse aandelenmarkten wordt bezorgd gereageerd op de aankondiging van May. De hoofdgraadmeter van de Britse beurs, de FTSE100, is hard op weg naar het grootste verlies sinds de uitslag van het Brexit-referendum bekend werd. Rond 13.50 uur in de middag stond de footsie ruim 1,7 procent lager op 7.200 punten.

Een deel van dat verlies liep de graadmeter overigens al op aan het begin van de handelsdag, maar na de persconferentie van May volgde een nieuwe tik. Volgens een analist van JP Morgan vrezen beleggers dat na de verkiezingen een regering aantreedt die nog meer Brexit-gezind is. “Dat zien de markten niet zitten”, aldus de financieel specialist tegen Reuters.

Anders dan de beurzen is de koers van het pond na de aankondiging juist opgeveerd. Toen duidelijk werd dat May een persconferentie ging geven (maar nog niet duidelijk was waarover) daalde de Britse munt in korte tijd flink in waarde. Maar toen de boodschap duidelijk was, volgde het herstel en bereikte het pond het hoogste niveau in bijna tweeënhalve maand.

May belt met Tusk en koningin Elizabeth

EU-president Tusk zou volgens Reuters een "goed" telefoongesprek hebben gevoerd met May over haar oproep tot vervroegde verkiezingen. Via een ander Twitter-account maakte EU-president Tusk een verwijzing naar de spannende films van regisseur Hitchcock. "Het was Hitchcock die de Brexit regisseerde; eerst een aardbeving en dan neemt de spanning toe."

Twitter avatar donaldtusk Donald Tusk It was Hitchcock, who directed Brexit: first an earthquake and the tension rises.

Premier May heeft maandag ook al met koningin Elizabeth gebeld over haar oproep. De woordvoerder van May maakte dat dinsdag bekend. Ook zou May van alle ministers volledige steun hebben gekregen. Volgens de woordvoerder zouden de verkiezingen bovendien geen invloed hebben op het tijdsverloop van de Brexit. De ambtenaren en secretarissen die aan de Brexit werken, zouden op hun plek blijven.

Twitter avatar eucopresident Donald Tusk Good phone call with PM @theresa_may on upcoming UK elections.

UKIP: 'Zwakte Labour reden voor nieuwe verkiezingen'

Terwijl Labour-leider Corbyn zei blij te zijn met de nieuwe verkiezingen, noemde Paul Nuttall, de leider van de anti-Europese partij UKIP juist dat de zwakte van Labour de reden is dat May nieuwe verkiezingen heeft uitgeroepen. Ze doet het niet omdat dit het beste is voor het land, schrijft Nuttall.

Twitter avatar paulnuttallukip Paul Nuttall We welcome the General Election, but make no mistake - it is driven by Labour's obvious weakness, not the good of the country

En hij maakte nog even duidelijk dat iedere stem aan UKIP een stem zal zijn voor een harde Brexit.

Twitter avatar paulnuttallukip Paul Nuttall Every vote for @UKIP in this General Election will be a reminder to the PM that the British people want a clean Brexit with restored borders

Hoe staat de Britse politiek ervoor volgens de laatste peilingen?

De Britse krant The Guardian publiceerde resultaten van een peiling die peilingsbureau ICM heeft gehouden tussen 14 en 17 april onder 2.052 volwassenen. Deze peiling is dus gehouden nog voordat May aankondigde vervroegde verkiezingen te willen uitschrijven.

Uit deze peiling blijkt dat de Conservatieve Partij van May met 44 procent verreweg de grootste zou zijn, gevolgd door Labour met 26 procent. Volgens deze peiling zouden de Conservatieven sterk groeien in vergelijking met de verkiezingsuitslag in 2015. Toen kreeg de Conservatieve Partij 36,9 procent van de stemmen en Labour 30,4 procent.

Volgens de peiling zou de eurosceptische partij UKIP 11 procent van de stemmen krijgen, gevolgd door de Lib Dems met 10 procent en de groene partij met 4 procent. Ukip haalde tijdens de vorige verkiezingen nog 12,6 procent van de stemmen.

Schotse premier Sturgeon reageert ook

De Schotse premier Nicola Sturgeon heeft ook op Mays aankondiging gereageerd. Sturgeon, die net als een meerderheid van Schotland tegen Brexit was, zegt op Twitter dat May met vervroegde verkiezingen "een harde Brexit wil forceren".

Sturgeon:

"De Conservatieven (de partij van May, red.) zien een kans om het VK naar rechts te bewegen, een harde Brexit de forceren en zwaardere bezuinigingen door te voeren. Laten we opstaan voor Schotland."

Twitter avatar NicolaSturgeon Nicola Sturgeon The Tories see a chance to move the UK to the right, force through a hard Brexit and impose deeper cuts. Let's stand up for Scotland. #GE17

May wil met verkiezingen sterker Brexit-mandaat krijgen

Waarom de Britse premier May de verkiezingen uitschrijft? Om een sterker Brexit-mandaat te krijgen, schrijft Verenigd Koninkrijk-correspondent Melle Garschagen. May gokt dat een grote overwinning voor haar Brexit-koers de kritische stemmen zal doen verstommen.

Ze zegt "te hebben ingezien dat de politieke spelletjes van tegenstanders van Brexit alleen maar zouden toenemen als zij niet over haar eigen mandaat beschikt", schrijft Garschagen. "Ze noemde expliciet de tegenstand van Labour, de Schotse nationalisten (die een eigen onafhankelijkheidsreferendum eisen) en het Hogerhuis."

Lees het hele stuk van correspondent Melle Garschagen over Mays aankondiging: May wil met verkiezingen sterker Brexit-mandaat krijgen

May tijdens haar aankondiging dinsdagochtend op Downing Street. Foto Reuters

Jeremy Corbyn van Labour is blij met Mays aankondiging

Jeremy Corbyn, de leider van Labour heeft laten weten blij te zijn met de aankondiging van May. Labour gaat morgen, wanneer het parlement moet instemmen met de verkiezingen, voor stemmen.

“Labour gaat het land een effectief alternatief bieden voor een regering die de economie niet heeft hervormd, die de levensstandaard heeft verslechterd en die beschadigende bezuinigingen heeft doorgevoerd voor onze scholen en ons nationale gezondheidsstelsel. In de laatste paar weken is Labour met voorstellen gekomen die duidelijke en geloofwaardige keuzes bieden voor het land. We kijken er naar uit om te laten zien dat Labour opkomt voor Britten.”

Labour is de grootste oppositiepartij in het Britse Lagerhuis.

De volledige toespraak van May

Theresa May, dinsdagochtend bij haar persconferentie op Downing Street:

"I have just chaired a meeting of the Cabinet, where we agreed that the Government should call a general election, to be held on June 8.

I want to explain the reasons for that decision, what will happen next and the choice facing the British people when you come to vote in this election.

Last summer, after the country voted to leave the European Union, Britain needed certainty, stability and strong leadership, and since I became Prime Minister the Government has delivered precisely that.

Despite predictions of immediate financial and economic danger, since the referendum we have seen consumer confidence remain high, record numbers of jobs, and economic growth that has exceeded all expectations.

We have also delivered on the mandate that we were handed by the referendum result.

Britain is leaving the European Union and there can be no turning back. And as we look to the future, the Government has the right plan for negotiating our new relationship with Europe.

We want a deep and special partnership between a strong and successful European Union and a United Kingdom that is free to chart its own way in the world.

That means we will regain control of our own money, our own laws and our own borders and we will be free to strike trade deals with old friends and new partners all around the world.

This is the right approach, and it is in the national interest. But the other political parties oppose it.

At this moment of enormous national significance there should be unity here in Westminster, but instead there is division.

The country is coming together, but Westminster is not.

In recent weeks Labour has threatened to vote against the deal we reach with the European Union.

The Liberal Democrats have said they want to grind the business of government to a standstill.

The Scottish National Party say they will vote against the legislation that formally repeals Britain’s membership of the European Union.

And unelected members of the House of Lords have vowed to fight us every step of the way.

Our opponents believe that because the Government’s majority is so small, our resolve will weaken and that they can force us to change course.

They are wrong.

They under-estimate our determination to get the job done and I am not prepared to let them endanger the security of millions of working people across the country."

Leider Liberaal-Democraten: 'Kans om koers van het land te veranderen'

Tim Farron, de leider van de Britse Liberaal-Democraten, zegt dat de nieuwe verkiezingen een kans bieden "om de richting waar het land naartoe gaat te veranderen".

Farron:

"Als u een desastreuze harde Brexit wil voorkomen. Als u wil dat Groot-Brittannië in de gemeenschappelijke markt blijft. Als u wil dat Groot-Brittannië open, tolerant en verenigd blijft, dan is dit uw kans. Alleen de Liberal Democrats kunnen een Conservatieve meerderheid voorkomen.”

De Liberaal-Democraten hebben negen zetels in het Britse Lagerhuis, dat 650 zetels telt. De Conservatieve partij van May heeft er 330, de grootste oppositiepartij Labour 229.

Nieuwe verkiezingen komen onverwacht

De aankondiging van May komt vrij onverwacht. Na haar aantreden vorig jaar zei ze dat het land behoefte heeft aan een periode van bezinning, zo kort na het referendum over de EU. May herhaalde dat standpunt tijdens een interview in september. Ook tijdens haar kerstboodschap gaf de premier aan dat een vervroegde stembusgang vooralsnog niet aan de orde was.

Het EU-referendum had diepe scheidslijnen in de Britse samenleving laten zien, en die moesten eerst worden overbrugd. Zelfs op 20 maart was het standpunt van Downing Street nog dat er géén vervroegde verkiezingen zouden komen.

'Er zou eenheid in het parlement moeten zijn, maar het is verdeeld'

Bij haar aankondiging noemde May de verdeeldheid in de Britse politiek als de reden om nieuwe verkiezingen uit te schrijven - die overigens nog wel door het parlement goedgekeurd moeten worden. May: "In Westminster (het Britse parlement, red.) zou eenheid moeten zijn, maar er is alleen maar verdeeldheid. Het land is het eens, maar Westminster niet."

Ze beschuldigde de andere politieke partijen van "het spelen van spelletjes", wat de mogelijkheid om een succes van de Brexit te maken "in gevaar brengt", en het land "schadelijke onzekerheid en instabiliteit" toebrengt.

q

Theresa May bij de aankondiging dinsdagochtend. Foto AFP

Bekijk hier de persconferentie

Op YouTube is de persconferentie inmiddels te bekijken:

Het pond in een achtbaan

De koers van het pond begint op een achtbaan te lijken nu May nieuwe verkiezingen heeft aangekondigd. Terwijl er werd gespeculeerd over wat de Britse premier ging zeggen dook het naar beneden. Nadat echter bekend werd dat er op 8 juni nieuwe verkiezingen zullen plaatsvinden, vond de koers al snel weer de weg naar boven:

Twitter avatar BIUK_Politics BI UK Politics The pound is climbing as Prime Minister May announces a snap general election https://t.co/qyRk2cjBEh https://t.co/R9CC394tmV

Sinds de Britten voor een Brexit hebben gestemd is de munteenheid flink in waarde gedaald. Mede daardoor valt de economische groei van het VK dit jaar tegen.

May kondigt nieuwe verkiezingen aan

De Britse premier Theresa May heeft bij een persconferentie dinsdagochtend vervroegde verkiezingen voor het Verenigd Koninkrijk aangekondigd. De verkiezingen vinden plaats op 8 juni. Volgens May zijn is de nieuwe stembusgang nodig om het land stabiel te houden na het Brexit-referendum van vorige zomer.

Volgens May is er op het moment te veel onenigheid in het Britse parlement over de weg die het land op moet met betrekking tot de aankomende EU-uittreding - zo heeft Labour bijvoorbeeld aan aangekondigd tegen de laatste deal met de EU te stemmen.

De volgende verkiezingen stonden eigenlijk voor 2020 gepland. Woensdag wordt het in het parlement over de door May aangekondigde verkiezingen gestemd.

Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen May: na het Brexit-referendum was stabiliteit belangrijk. Dat hebben wij voor elkaar gekregen.
Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen May: Wij hebben heldere Brexit-koers. Maar andere politieke partijen zijn daar tegen. Labour dreigde tegen eindakkoord Brexit te stemmen.
Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen May: Lagerhuis moet 2/3 meerderheid plan voor verkiezingen goedkeuren onder nieuwe wet.