Column

Klaver is terug, Samsom snapt achterblijvers

De Haagse Stemming De Haagse Stemming houdt je drie ochtenden per week (di-do-za) op de hoogte van de formatie en andere politieke kwesties. Wie zich inschrijft voor de nieuwsbrief, ontvangt deze nog vroeger.

Na vijf dagen formatievrij wordt er vandaag weer onderhandeld. Volgens de ene krant is het de week van de waarheid, volgens de andere is die pas tijdens de naderende vakantie. Naast haast en lekken, proberen de onderhandelaars nog een vijftal klassieke fouten te vermijden.

KOFFIEDIK: De toestand van zijn moeder is nog steeds “wankel”, maar Jesse Klaver schuift vanmiddag weer aan voor de onderhandelingen in de Stadhouderskamer. Het AD bestempelt het meteen als “de week van de waarheid” waarin definitief onderling vertrouwen moet worden uitgesproken. Opnieuw zouden echte onderhandelingen “op het punt van beginnen staan”, terwijl informateur Schippers vorige week aangaf dat die al in volle gang zijn. Maar haar analyse dat het in de Stadhouderskamer “knetterde”, wordt niet gedeeld, schrijft De Telegraaf, die het heeft over kabbelen. Er schijnt voor deze week een onderhandelingsmethode te zijn gekozen waarbij het team van één partij over één thema een compromisvoorstel moet schrijven. De cruciale week zou niet deze zijn, maar juist die in het Kamerreces wanneer ook de onderhandelaars een korte vakantie hebben. Dan moeten de betrokkenen echt kiezen of dit kabinet er komt of niet. De krant constateert voorzichtig optimisme.

OUDE FOUTEN: Het trage tempo en het totale gebrek aan inhoudelijke informatie naar buiten zijn een reactie op de laatste formatie, maar er zijn meer manieren waarop de onderhandelaars de vorige oorlog proberen te winnen, schrijven politiek verslaggevers Petra de Koning en Thijs Niemantsverdriet. Vijf andere formatievalkuilen waar VVD, CDA, D66 en GroenLinks niet in willen trappen zijn: het vergeten van de eigen achterban, het ruilen van idealen, de Eerste Kamer overslaan, een open einde aan onderhandelingen, en onhaalbare plannen bedenken.

RECONSTRUCTIE: Over de verkiezingscampagne is geen ijzersterke reconstructie geschreven die het relatieve succes van de VVD en GroenLinks of de teleurstelling bij PVV, PvdA en SP verklaart. Als er al een ‘gamechanger’ was, was dat de Turkijerel; gedetailleerder is er niet teruggeblikt. Maar Peter Kee, de man die politici aan tafel krijgt bij Pauw, heeft een geestig campagnedetail uitgediept. Hoe kon de VVD zo snel met een tegenspotje komen na de strandreclame van het CDA, waarin een jonge Wilders en Rutte ruziën en kleine Buma de premier speelt? Wat hoorde Kee: de ouders van één van de kinderen in die reclame is VVD-lid en speelde het script van die spot door naar de partijtop. VVD’ers dachten eerst dat het om een grap ging, maar kwamen toch in actie, geholpen door RTL.

ACHTERBLIJVERS: Diederik Samsom zelf heeft overigens wel een theorie over de nederlaag van zijn partij, zo vertelde hij aan NRC-columniste Marike Stellinga, die hem vroeg waarom de PvdA niet profiteerde van de economisch betere tijden. Als iedereen stilstaat voor het stoplicht, dan ben je niet blij maar ook niet boos. Je lijdt met zijn allen. Maar als je sommigen ziet wegrijden terwijl jij blijft staan, dan word je kwaad, analyseerde Samsom. De VVD-kiezers rijden weg, de PvdA-kiezers staan stil. Juist nu economieën aantrekken wordt duidelijk wie achterblijft.

TURKIJE: De Turkse Nederlanders die stemden in het Erdogan-referendum, waren in groten getale voor. Maar de Turkse president won zijn grondwetherziening uiteindelijk maar nipt, en niet helemaal eerlijk. Betekent dit het formele einde van de toch al non-existente onderhandelingen over Turkse toetreding tot de EU? En wat doet de uitholling van de democratie voor het lidmaatschap van de NAVO? Voorlopig lijkt de strategische ligging van de militaire partner voor dat bondgenootschap belangrijker dan de rechten voor diens bevolking. Maar het herinvoeren van de doodstraf, waar Erdogan mee schermt, zou wel het formele einde betekenen van toenadering tot de EU, zeggen ook Kamerleden.

QUOTE VAN DE DAG

“De veronderstelling was dat vrijhandel zorgde voor de hoogste welvaart voor alle deelnemers, maar het is naïef om te denken dat vrijhandel werkelijk bestaat”

Onderzoekers van de Radboud Universiteit zijn in het FD kritisch op een wetsvoorstel van minister Kamp dat niet ver genoeg zou gaan om de telecomsector en de belangen van andere Nederlandse bedrijven te beschermen.