Even weg thuis, of voor altijd

Pleeggezin

Jeugdformaat zoekt pleegouders. Voor tijdelijk, soms voor altijd. Fotograaf Richtje Nijhof maakte een fotoserie en interviewde pleegouders.

Fotografie Richtje Nijhof

Oproep: Piet (4 jaar) en Daan (6 jaar) wonen op dit moment in een pleeggezin, maar hun pleegouders kunnen vanwege gezondheidsproblemen niet voor hen blijven zorgen. Wij zoeken een pleeggezin waar zij tot aan hun volwassenheid kunnen blijven wonen.

Nog een oproep: Wij zijn voor Kumar op zoek naar een pleeggezin waar hij voortaan mag wonen, bij voorkeur in (de omgeving van) Den Haag. Kumar (14 jaar) is een rustige en zachtaardige jongen. Hij houdt van (computer)spelletjes en voetballen. Hij vindt het leuk op school en doet daar erg zijn best. Kumar trekt zich het liefst een beetje terug en vindt het lastig zijn emoties te uiten.

De berichten staan op de Facebookpagina ‘Paul en Laura zoeken een pleeggezin’. Paul Donkers en Laura Julienne zijn medewerkers van Stichting Jeugdformaat – één van de grootste organisaties voor jeugdhulpverlening van Nederland – die pleegouders werven. Dat doen ze op allerlei manieren. Zo plaatsen ze oproepjes op social media. Maar ze gaan ook op pad. Naar sportclubs, een muziekvereniging of de scouting. Daar spreken ze ouders aan om te zien of ze wellicht pleegouder willen worden. En ze kijken of de mensen goed passen bij de kinderen die een pleeggezin zoeken, vertelt Renée van Duren, woordvoerder van Jeugdformaat. Paul en Laura zoeken een rustig gezin voor een rustig kind en een sportief gezin voor een sportief kind, zeg maar.

„Maar we kijken ook naar geloof”, zegt Van Duren. „Als dat een belangrijke wens is van het kind en zijn biologische ouders.” Zo zochten Paul en Laura voor een islamitische Turks-Nederlandse jongen pleegouders met dezelfde achtergrond. Dat lukte niet. Nu woont hij bij een praktiserend christelijk Nederlands gezin, dat was voor de jongen en zijn ouders het beste alternatief, zegt Van Duren.

In Nederland gingen in 2015 circa 22.500 kinderen voor korte of langere tijd naar een pleeggezin omdat de situatie thuis niet meer houdbaar was. Soms worden kinderen gedwongen uit huis geplaatst, soms gebeurt het in overeenstemming met de biologische ouders. Soms is het tijdelijk, soms voor altijd.

Via Jeugdformaat, actief in de regio Den Haag, wonen 1.100 kinderen in een pleeggezin. De organisatie is altijd op zoek naar pleegouders, het liefst vult ze haar bestand aan met een paar honderd nieuwe pleegouders. We willen altijd de beste match kunnen maken tussen pleegkind en pleeggezin, zegt woordvoerder Renée van Duren. Het gaat om fulltime pleegouders, maar ook mensen die (af en toe) in de weekenden of in de vakanties een kind kunnen opnemen.

Er is veel behoefte aan deze zogenoemde weekendpleegzorg. Dat komt omdat tegenwoordig veel vaker geprobeerd wordt kinderen thuis te laten wonen. Dan is het wel fijn als ze af en toe naar een andere plek toe kunnen, waar pleegouders hen opvangen. Voor de kinderen is dat lekker, even weg. Voor hun ouders ook, die hebben even wat lucht. En dat is belangrijk, vertelt Van Duren. Het zijn mensen met bijvoorbeeld psychische problemen, of schulden. Of ze zijn verslaafd, hebben een verstandelijke beperking. Of ze hebben moeite om te gaan met het ingewikkelde gedrag van hun kind. „Een regelmatige rustperiode zorgt ervoor dat (kleine) problemen thuis niet escaleren.”

Onderstaande fotoserie is gemaakt door fotograaf Richtje Nijhof. Zij interviewde pleegouders (die vanwege de privacy van de kinderen niet met hun volledige naam vermeld staan) en schreef zelf de teksten bij de foto’s.

Gewoon haar moeder

Manuela (27) & Rachid (28)

Manuela: „Ze is al vanaf haar geboorte bij ons. Ze is het kindje van mijn zus, maar ik ben ook gewoon haar mama.”

Alles werd hem altijd afgepakt

Lisette (49) & Reinoud (52)

Lisette: „Toen hij net bij ons was, vond hij het moeilijk om zijn verjaardag te vieren. Hij was gewend dat alles hem altijd werd afgenomen. Vandaag viert hij zijn 17de verjaardag, zijn 4de bij ons. Toen hij vanmorgen beneden kwam en de versieringen zag, glunderde hij.”

Hij komt nog steeds soms langs

Maartje (42) & Matthijs (44)

Maartje: „Wij doen aan crisisopvang. Onze pleegzoon woonde fulltime bij ons, tot er een nieuw pleeggezin werd gevonden. Nu komt hij hier eens in de twee weken, zodat hij ons niet in een keer helemaal hoeft te missen. En wij hem ook niet.”

Chaos in zijn hoofd

K. (51) & L. (51)

L: „Zijn kamer reflecteert een beetje hoe hij zich voelt. Chaos in zijn hoofd, chaos op zijn kamer. Maar het is de laatste tijd wel ook steeds vaker mooi opgeruimd.”

Ik kan haar ook niet meer missen


Ruth (36)

Ruth: „In deze kamer hebben volgens mij al elf pleegkinderen tijdelijk gewoond of gelogeerd. Mijn huidige pleegdochter kwam bijna drie jaar geleden, toen ze zes jaar oud was. Wegens omstandigheden is nu besloten dat ze bij mij blijft wonen. Ik zou haar ook niet meer kunnen missen.”

Het hechten duurde best heel lang

Kees (54) en Jenetta (54)

Jenetta: „Wij deden crisisopvang.Onze pleegdochter kwam hier toen ze een paar maanden oud was. Het duurde heel lang voor ze zich kon hechten, dus was het beter dat ze niet meer naar een nieuw gezin ging. We hebben toen besloten dat ze bij ons zou blijven. Best bijzonder, want onze eigen kinderen zijn al in de 20 en zij is nu 7. Ik merk dat het opvoeden me nu gemakkelijker afgaat, dat ik meer weet en aankan.”