Arrestaties in Suriname bij nieuwe protesten tegen Bouterse

Bij nieuwe protesten tegen de regering van president Bouterse zijn dinsdag in Suriname vier mensen gearresteerd. De politie trad hard op tegen enkele honderden demonstranten.

Foto: ANP / Pieter van Maele

Dinsdag waren er opnieuw protesten in Suriname tegen de regering Bouterse die voor het eerst gepaard gingen met arrestaties en hard optreden van de politie. Er waren enkele honderden mensen op de been. De zwaar bewapende Mobiele Eenheid, met traangas in de aanslag, probeerde de demonstratie te voorkomen, maar dat mislukte. Vier actievoerders, onder wie Wilgo Valies, voorzitter van de Bond van Leraren, werden hardhandig gearresteerd. De verhoogde brandstofprijzen, de economische crisis, torenhoge inflatie en omvangrijke corruptie van de regering Bouterse zijn de aanleiding voor de protesten, die nu al weken duren.

Nooit eerder waren er aanhoudende, en soms ook massale, protesten tegen president Desi Bouterse. De voorhoede van de demonstranten, een groep jonge Surinamers, is ondanks dreigementen, het geweld van de politie en een diepgewortelde angst voor Bouterse, niet van plan te stoppen. „We stoppen pas als Bouterse is afgetreden en er nieuwe verkiezingen komen”, zegt Maisha Neus, een van de aanvoerders.

Stoel voor het parlement

Een andere actievoerder die dinsdag hardhandig werd gearresteerd is de 29-jarige Curtis Hofwijks. Anderhalf jaar geleden plaatste hij een stoel voor het Surinaamse parlement en ging daar op zitten met een bord ‘weg met Bouta’. Hofwijks: „Een vriend zei: als je dit in de jaren tachtig had gedaan, toen Bouterse nog legerleider was, zou je nu vermist of dood zijn geweest. Ik was niet bang, maar vooral boos. De zoveelste devaluatie van onze munt was doorgevoerd, prijzen schoten de lucht in en het was duidelijk dat Bouterse en consorten ondertussen hun zakken vullen. Ik moest wel opstaan”, zegt Hofwijks fel, een paar dagen voor zijn arrestatie op dinsdag.

Ondanks dreigementen ging Hofwijks door met zijn eenmansacties. Zo kreeg hij hete koffie over zich heen gegooid vanuit een rijdende auto. Na een tijdje verwierf hij een groepje medestrijders, onder wie Bryan Boerleider (27) en Maisha Neus (30). Sinds een paar weken worden de acties van Hofwijks burgercollectief veel breder omarmd door de Surinaamse samenleving, ook een aantal vakbonden hebben zich aangesloten en het bedrijfsleven doet mee. Vorige week gingen bijna tienduizend Surinamers de straat op.

Angst voor Bouterse

„Er was altijd een angst voor Bouterse vanwege zijn rol als legerleider in de jaren tachtig en vanwege de decembermoorden, toen vijftien prominente Surinamers werden vermoord onder zijn regime”, zegt activiste Neus. „Surinamers durfden wel op sociale media te klagen, maar niet op straat. Nu laten we ons niet meer wegjagen, ook niet door de politie. De eis is: Bouterse moet aftreden. Hij is niet capabel om dit land te bestuderen”, zegt Neus gedreven.

Ze is een van de vrouwelijke aanvoerders van de strijd. Met een enorme vlag van Suriname in haar hand roept ze vanaf een geluidswagen luidkeels op tot actie. Haar grote voorbeeldfiguren zijn vrouwelijke activisten uit geschiedenis van de Amerikaanse Burgerrechtenbeweging zoals Rosa Parks en Angela Davis. „Eind jaren negentig, ik was toen veertien, namen mijn ouders me mee naar massaprotesten tegen de toenmalige president Jules Wijdenbosch. Dat heeft grote indruk op me gemaakt.”

Jongeren zijn minder bang

Bryan Boerleider, in het dagelijks leven bouwkundig tekenaar, wordt dinsdag tijdens het protest ook meegenomen door de politie. „Voor de dictatuur waren we een strijdlustig volk en werden we niet gedreven door angst. Jongeren zoals ik die de militaire dictatuur in de jaren tachtig niet hebben meegemaakt zijn minder bang. Dat is ook de groep waar we ons nu op richten; studenten, jonge mensen. Je hebt nieuwe mensen nodig om Suriname te besturen, zonder een besmet verleden”, zegt Boerleider.

Ik laat me niet wegjagen, de strijd gaat door

Tijdens de protesten tonen mensen teksten op borden als: ‘Bouterse is een moordenaar’. Dat was eerder ondenkbaar. Ze laten zich niet verjagen door de politie die de groep heeft omsingeld. Nadat haar mededemonstranten zijn opgepakt is Maisha Neus woedend op weg naar het politiebureau. „Hoever wil Bouterse gaan met intimideren? Dit is pure dictatuur, maar we gaan door.”

Zelf is ze al bedreigd via de door Bouterse beheerste media dat ze het land uitgezet moet worden vanwege haar Nederlandse nationaliteit. Ze heeft een Nederlandse moeder en een Surinaamse vader. „Ik woon hier vanaf mijn derde jaar en ben verbonden met Suriname. Ik laat me niet wegjagen, de strijd gaat door.”