Recensie

Twirlen of dansen als Michael Jackson

Dans In ‘Gala’, een community art project van de Fransman Jérôme Bel, mogen amateurs, jong en oud, hun danskunsten laten zien.

Het community art project Gala waarmee Fransman Jérôme Bel het theatergedeelte van festival Tweetakt afsluit, heeft de donzige aaibaarheid van een amateurvoorstelling. Maar het is zo gelaagd als een metadiscours over het wezen van theater. Soms confronterend (zoals Disabled Theater, waarin Bel haarfijn onze ongemakkelijke verhouding met mensen met het Down syndroom blootlegde), vaak geestig, altijd intelligent.

De voorstelling is, als een echt gala, opgebouwd uit ‘nummers’, op cliché-balletgalamuziek, een Bollywooddeun, Village People, de Schöne Blaue Donau. De 21 uitvoerende Utrechtenaren vormen een gevarieerd gezelschap: dik, dun, wit, zwart, jong (het bebrilde roze elfje zal hooguit vijf zijn) en ouder, tegen de zeventig. Ook qua fysieke mogelijkheden en talenten zijn ze zeer verschillend, van getrainde balletdansers en een buikdanseres tot harken en een rolstoelster. Wat hen bindt, is de wens zich als individu te presenteren. Bel geeft hen dat podium. Impliciet ‘vertellen’ zij, in een serie uitgekiend opgebouwde, bedrieglijk eenvoudige opdrachten, waar het in het theater op neerkomt: iets bijzonders volbrengen (of niet: een pirouette, twirlen), transformeren (dansen als Michael Jackson), creatief zijn, en solo, samen (in een wals) of als groep iets ‘voorstellen’ aan het publiek.

Theater, zegt Bel, is per definitie ‘community art’, altijd al geweest ook. Al bij aanvang demonstreert hij dat woordeloos, met een serie dia’s van theaters uit verschillende tijdperken, stijlen en culturen: een podium, een zaal, hoe rudimentair ook. Een plaats waar mensen bij elkaar komen. In Gala is die boodschap steeds aanwezig, impliciet en daardoor zo ontroerend. Hilarisch hoogtepunt is het twirlen, dat slechts één persoon beheerst. Resultaat: een regen van vallende batons. Maar in het falen herkent iedereen zichzelf – theater als spiegel. Bel heeft het weer voor elkaar. Gala is een feest.