Q-koortspatiënten in hoger beroep tegen uitspraak rechter

Het stoort de patiënten vooral dat de rechtbank oordeelde dat ze op basis van kennisinstituut RIVM hadden kunnen weten welke geitenbedrijven besmet waren.

Een geit wordt ingeënt tegen Q-koorts, op een foto uit 2010. Foto Koen van Weel/ANP

Bijna driehonderd Q-koortspatiënten die vinden dat de overheid aansprakelijk is voor hun ziekte zetten hun rechtszaak door. Ze gaan in beroep tegen de uitspraak van de rechtbank in Den Haag, die in januari oordeelde dat de staat niet nalatig heeft gehandeld. Dat liet hun advocaat Luc Rohof zaterdag tegenover persbureau ANP weten.

Het stoort de patiënten vooral dat de rechtbank oordeelde dat ze op basis van kennisinstituut RIVM hadden kunnen weten welke geitenbedrijven besmet waren. Op een kaartje van het instituut gaf namelijk alleen aan hoeveel patiënten per gemeente besmet waren geraakt, zegt Rohof, “maar niet de bron van besmetting”. Hij vervolgt:

“Zo waren er bijvoorbeeld drie besmette bedrijven dicht bij elkaar in Hoogersmilde in Drenthe. Maar op het kaartje staat dat gebied niet donker gekleurd, omdat daar weinig patiënten wonen. Daar moest je wel wegblijven. Hoe had je dat als fietser kunnen weten?”

De Q-koortsepidemie brak in Nederland uit in 2007 en duurde tot en met 2011. Duizenden mensen raakten besmet met het virus, dat van dieren kan overslaan op mensen. Van hen zijn volgens de officiële cijfers 75 overleden, terwijl zo’n driehonderd patiënten kampen met chronische Q-koorts. Ongeveer achthonderd oud-patiënten hebben last van chronische vermoeidheid.

Rechter: destijds te weinig bekend

Ongeveer driehonderd patiënten menen dat de Nederlandse Staat tijdens die epidemie tekortschoot in de voorlichting en spanden een zaak aan. “Waarom hoor ik wel dagelijks over weercodes geel op Terschelling”, vroeg een van hen tijdens de behandeling van de zaak in oktober. “Maar waarom kon de Staat der Nederlanden hem en tienduizenden anderen dan niet beschermen tegen wat een gevaarlijke, invaliderende en zelfs dodelijke ziekte bleek te zijn?”

De rechtbank in Den Haag oordeelde echter anders. Gezien hoeveel de wetenschap destijds wist van de oorzaak van de koorts was de voorlichting van de overheid aan bedrijven, omwonenden en passanten afdoende. Ook over de gevolgen van de ziekte voor mens en dier was te weinig bekend, vond de rechter.

Begin vorige maand kregen de patiënten bijval van Nationale ombudsman Reinier van Zutphen, die in een rapport opmerkte dat patiënten zich nog altijd niet erkend voelen door de Staat. Hij vroeg de overheid daarom om excuses. In het rapport schreef de ombudsman:

“Het zou veel mensen helpen bij de acceptatie van hun situatie en daarmee mogelijk verbeteren van de kwaliteit van hun leven als de overheid excuus aanbiedt en een gebaar maakt.”