Betrapt! Een beginnersfoutje

Weekboek Formatie

Hé, is dat niet het hoofd van Poetin onder de arm van Bram van Ojik?

Heel even draaide GroenLinks-onderhandelaar Bram van Ojik zich nog om. Een besmuikt lachje om de lippen, blos op de wangen. Betrapt!

Het gebeurde woensdagmiddag. Van Ojik was net de Stadhouderskamer uitgelopen met een blauw mapje, een wit mapje en bovenop een stapeltje losse documenten. ‘Dreigingsbeeld Defensie’ was duidelijk te lezen en verbaasde journalisten konden een foto van de Russische president Poetin ontwaren.

Formatiedocument – een interne Defensiepresentatie – vergeten in het mapje te stoppen. Een beginnersfout van de ervaren politicus. Van Ojik verving Jesse Klaver, wiens moeder in het ziekenhuis was opgenomen.

Foto ANP / Bart Maat

Van Ojik brak bij zijn invalbeurt met nóg een formatieprotocol: hij gaf gewoon antwoord op vragen van journalisten. Hij zei met zoveel woorden dat GroenLinks akkoord kan gaan met meer geld voor defensie – al staat dat niet in het verkiezingsprogramma.

Is het toeval dat de worsteling met openheid zich nu vooral bij GroenLinks afspeelt? Niet helemaal. Deze onderhandelingsronde draait om de vraag: blijft Klaver aan tafel of niet? Openheid is daarbij een noodzaak. Stapt de partij in deze coalitie, met ongetwijfeld een heleboel compromissen, dan moet de achterban op tijd worden „meegenomen”.

Vandaar dat Klaver geregeld een e-mail stuurt aan de leden, waarin hij ze ‘bijpraat’ over de formatie. Ook was er deze week een filmpje waarin Klaver een rondleiding geeft in de Stadhouderskamer. Belangrijkste onthulling: kunsthistoricus Alexander Pechtold (D66) bestudeert nauwgezet de details op de muurschilderingen. „Ik zei over iets: ‘je bent het bokje’. Toen wees hij meteen op de muur achter mij. Ik dacht: ‘Wat zit hij nou te wijzen?” Toen was daar een bokje.”

Dat was een staaltje geregisseerde transparantie. Van Ojiks paperassen waren dat niet. Openheid in tijden van formatie – het blijft zoeken.