Volgens Noord-Korea staat een nucleaire oorlog voor de deur

Noord-Korea

Mocht Noord-Korea dit weekend overgaan tot nieuwe kernproeven, dan ligt een grote internationale crisis op de loer. De Amerikaanse president Trump heeft gedreigd ‘het probleem Noord-Korea’ zelf op te lossen. Wat is er aan de hand?

Noord-Koreaanse militairen bezoeken Kim Il-Sung's geboorteplaats. Foto Reuters

Gespannen volgt de wereld dit weekeinde de gebeurtenissen in Noord-Korea en omgeving. De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd ‘het probleem Noord-Korea’ zelf op te lossen als China dat niet doet. In details trad hij niet, maar een week na het afvuren van raketten op een basis in Syrië en een reusachtige bom in Afghanistan, denken velen aan iets dergelijks voor Noord-Korea. Anders dan Syrië is Noord-Korea echter een nucleaire mogendheid. Intussen zijn er aanwijzingen dat Noord-Korea aanstalten maakt dit weekend een nieuwe kernproef te houden. Genoeg ingrediënten kortom voor een potentieel zeer ernstige internationale crisis.

1. Valt een rakettest of een kernproef van Noord-Korea te verwachten?

Amerikaanse deskundigen verklaarden al een paar dagen geleden op grond van satellietbeelden dat Noord-Korea bezig lijkt met de voorbereidingen van een nieuwe kernproef. Op de locatie Punggye-ri, waar ook de eerdere atoomproeven werden gehouden, is verhoogde activiteit waargenomen. Buitenlandse media, die zijn uitgenodigd om naar Pyongyang te komen, kregen te horen dat ze zich moesten voorbereiden op „een groot en belangrijk evenement”. Het is deze zaterdag 105 jaar geleden dat de grondlegger van het communistische Noord-Korea Kim Il-sung, de grootvader van de huidige leider, werd geboren. Analisten wijzen erop dat het regime zulke gedenkdagen wel vaker heeft benut voor spectaculair militair machtsvertoon.

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump North Korea is looking for trouble. If China decides to help, that would be great. If not, we will solve the problem without them! U.S.A.

2. Hoe stelt Noord-Korea zich op?

In een interview met het persbureau AP heeft de Noord-Koreaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Han Song Ryol de VS ervan beschuldigd „kwaadaardiger en agressiever te worden” tegenover Noord-Korea. Een instituut dat met het ministerie is verbonden waarschuwde dat een „thermo-nucleaire oorlog elk moment kan uitbreken”. Het is overigens bepaald niet voor het eerst dat Noord-Korea zich bedient van zulke oorlogsretoriek. Periodiek heeft het de VS, Zuid-Korea en Japan bedreigd met dood en verderf. Als het erop aankwam, nam het regime van Kim Jong-un, net als dat van zijn vader, echter steeds gas terug.

3. Wat kan Noord-Korea militair?

Op papier zijn de Noord-Koreaanse strijdkrachten indrukwekkend. Het 24 miljoen zielen tellende land heeft 1,2 miljoen mensen onder de wapenen, het op drie na grootste leger ter wereld. Het spendeert een kwart van zijn nationale inkomen aan defensie. Desondanks is Noord-Korea met zijn veelal verouderde apparatuur volgens deskundigen geen partij voor het kleinere veel modernere en uitstekend getrainde leger van Zuid-Korea, dat zich gesteund weet door de VS. Noord-Korea’s voornaamste troef is zijn nucleaire vermogen en het groeiende aantal raketten waarover het beschikt. In 2016 deed Noord-Korea twintig rakettesten en twee kernproeven. Begin maart vuurde het raketten af, die ruim 1.000 kilometer haalden. Noord-Korea mist echter de technologie om al kernkoppen op raketten te bevestigen. Wel heeft het genoeg plutonium voor ongeveer tien kernwapens. Bovendien zou Noord-Korea met conventionele middelen, maar ook met chemische wapens als sarin en mosterdgas waarvan het ruime voorraden heeft, enorme schade kunnen aanrichten in Seoul.

Lees ook dit interview met hoogleraar Koreastudies Remco Breuker: ‘Met Noord-Korea zijn we het kritieke punt gepasseerd’

4. Waarom is een escalatie in Noord-Korea van een andere orde dan in Syrië of Afghanistan?

Het belangrijkste verschil is dat als de Amerikanen met raketten bijvoorbeeld een basis in Noord-Korea zouden aanvallen de Noord-Koreanen middelen hebben om hard terug te slaan. Niet alleen kunnen ze de metropool Seoul met zijn tien miljoen inwoners zwaar treffen, ook de 27.000 Amerikaanse militairen die in Zuid-Korea zijn gestationeerd zouden een doelwit kunnen worden. Ook zou de Noord-Koreaanse bevolking door nucleaire straling grote risico’s lopen. In geopolitiek opzicht zouden de VS zo eveneens een veel groter risico nemen dan in Syrië of Afghanistan. China wil pertinent geen Amerikaanse militaire actie in de staat, die het al decennia beschouwt als een nuttige buffer tegen Zuid-Korea en de VS. Ook Rusland, dat vanuit het naburige Siberië meekijkt, wil geen Amerikaanse militaire actie in Noord-Korea.

5. Wat kunnen de VS doen?

Lange tijd hoopten de Amerikanen Noord-Korea er – net als indertijd Libië en later Iran – toe te brengen om hun pogingen om kernwapens te verwerven op te geven in ruil voor economische hulp. Intussen is duidelijk dat Noord-Korea niet van plan is zijn kernwapens op te geven, ondanks onderhandelingen en tal van sancties. Het beschouwt die juist als een onmisbaar afschrikkingsmiddel waarmee het buitenlandse indringers voor altijd buiten de deur kan houden. Bovendien wordt het dankzij zijn kernwapens veel serieuzer genomen door de buitenwereld. Het beste wat Washington tot dusverre heeft kunnen bedenken is de plaatsing van het antiraketschild THAAD in Zuid-Korea. Dat wordt nu geïnstalleerd, tot woede van China dat bevreesd is voor de radar die tot in delen van China kan reiken.

6. Doet Trump het anders dan Obama?

Zo’n direct dreigement als Trump in zijn tweet van dinsdag liet horen, heeft zijn voorganger Obama nooit geuit. Het laten opstomen van een vliegdekschip richting Zuid-Korea is echter geen novum. Ook Obama bediende zich daarvan. Het is de vraag of Trumps onberekenbaarheid ertoe leidt dat Noord-Korea schrikt en inbindt. Een escalatie van beide zijden kan evengoed het gevolg zijn.

7. Welke opties heeft China?

China heeft meer opties achter de hand jegens Noord-Korea dan de VS. Economisch hangt Noord-Korea sterk af van China. Als dat weigert nog handel te drijven met Noord-Korea, komt het land ogenblikkelijk in acute problemen. Het voert via China veel grondstoffen uit, waaronder steenkool. China heeft Noord-Korea steeds de hand boven het hoofd gehouden, ook toen de internationale gemeenschap steeds strengere sancties eiste. Toch zit China de laatste jaren steeds meer in zijn maag met zijn buurstaat. Tekenend is dat Kim Jong-un, anders dan zijn vader en grootvader, nog nooit in China is uitgenodigd voor een bezoek. Steeds kribbiger worden de reacties uit Beijing, wanneer Kim weer eens een raket heeft laten afvuren of een kernproef heeft laten houden. Maar het alternatief – Kim ten val brengen – vindt China te riskant. Beijing zou daardoor ook geconfronteerd kunnen worden met een enorme vluchtelingenstroom, waarop het niet zit te wachten. Bovendien is dan de vraag of Noord-Korea zijn communistische regime zou kunnen behouden.