En weg is het isolationisme van Trump

Trumpdoctrine

In een paar weken tijd zijn er bommen gegooid op Irak, Syrië en Afghanistan. Trump vertrouwt volledig op zijn generaals omdat „ze nooit iets weigeren”.

Trump arriveert vrijdag op het Palm Beach International Airport in Florida. Foto Reuters

Terwijl er Amerikaanse bommen vallen in Syrië, Irak en Afghanistan, en er een escalatie dreigt in Noord-Korea, ontwikkelt Donald Trump een eigen Trump Doctrine. Weg is het isolationisme dat Trump anderhalf jaar uitdroeg. De buitenlandse politiek van de Amerikaanse president draait om maximale bemoeienis, escalatie, grilligheid en groot machtsvertoon.

De ‘Moeder Aller Bommen’, de 10.000 kilo zware bom die het Amerikaanse leger deze week in Oost-Afghanistan gooide, is een perfecte illustratie van de Trump Doctrine. Het militaire effect was waarschijnlijk klein, maar de boodschap aan Noord-Korea, Syrië en de rest van de wereld was duidelijk: ik ben tot alles in staat.

In een periode van een paar weken vielen er bovendien honderden burgerdoden bij een bombardement in Mosul, werd Bashar al-Assad voor het eerst aangevallen door Amerikaanse raketten en vielen er achttien doden onder bevriende rebellen in Noord-Syrië door een slecht voorbereid bombardement.

Gevechtsschepen richting Korea

Nu dreigt Noord-Korea de volgende plek te worden waar Trump militair zijn macht wil laten gelden. Amerikaanse gevechtsschepen zijn in de richting van het Koreaanse schiereiland gevaren. In zijn ontmoeting met de Chinese president Xi, vorig weekend, was Noord-Korea een belangrijk onderwerp van gesprek.

Van een isolationist is weinig meer te zien. Een adviseur als Steve Bannon, de architect van Trumps America First-campagne, is in korte tijd uit de gratie geraakt bij Trump. Die plek is ingenomen door Trumps familieleden, onder wie schoonzoon Jared Kushner, en de legerleiding. Nationale Veiligheidsadviseur Herbert McMaster en minister James Mattis van Defensie zijn sterk in aanzien gestegen.

Nadat het Amerikaanse leger de grootst beschikbare niet-nucleaire bom in Afghanistan had gebruikt, zei Trump:

„Ik geef mijn leger de bevoegdheid. We hebben het beste leger in de wereld. We hebben ze totale vrijheid gegeven en ze doen het goed, zoals altijd.”

Het Witte Huis en het Pentagon hebben elkaar nodig. Trump gebruikt het leger (let op de ongebruikelijke term ‘mijn leger’) om zijn grilligheid in de praktijk te brengen. Het leger, dat er het komend jaar 54 miljard dollar bij krijgt, ziet zichzelf weer relevant worden in Washington. Barack Obama wantrouwde het Pentagon altijd en vertrouwde veel meer op zijn inlichtingendiensten. Trump heeft al sinds zijn campagne gezegd dat hij generaals bewondert. Niet omdat ze veel weten, „ik weet meer over Islamitische Staat dan de generaals”. Maar eerder „omdat ze nooit iets weigeren”.

De generaals van Trump. Klik op de foto voor een bio

Herbert ‘ikonoklast’ McMaster is een luitenant-generaal (drie sterren) en militair-strategisch specialist die sinds februari Trumps Nationale Veiligheidsadviseur is. McMaster schreef het boek Dereliction of Duty waarin hij betoogt dat legerleiders presidenten moeten tegenspreken als dat nodig is.
James ‘Mad Dog’ Mattis is Trumps minister van Defensie. Hij is een gepensioneerde viersterrengeneraal die tussen 2010 en 2013 de leiding had over het zenuwcentrum, van het Amerikaanse leger, US Central Command. Mattis vocht in Irak en Afghanistan.
John ‘Mick’ Nicholson is een viersterren generaal die meedeed aan maar liefst vier missies in Afghanistan alvorens hij in maart 2016 de leiding kreeg over de troepen daar. Een van zijn eerste daden was excuses aanbieden voor het Amerikaanse vergissingsbombardement op een ziekenhuis in Kunduz.

Escalatie van dreiging

Veel commentatoren leggen een verband tussen de toenemende dreiging van escalatie en de tijd van George W. Bush. Ook Bush begon niet als oorlogspresident, maar werd na 11 september 2001 meer en meer beïnvloed door neoconservatieve ideologen. Trump lijkt een soortgelijk proces door te maken.

Het grote verschil met Bush is alleen dat Trump niet verder lijkt te kijken dan machtsvertoon. Hij is niet uit op een verspreiding van Amerikaanse waarden, heeft geen theorie ontvouwd over het afzetten van vijandige regimes en handelt vaak tegenstrijdig. Om die reden zijn veel neocons van weleer nog altijd sceptisch over Trumps bekering tot interventiepolitiek. De neoconservatieve historicus Max Boot verwierp Trumps doctrine deze week in Foreign Policy als symboolpolitiek. „Als er al een coherente strategie van de regering is, is die onmogelijk vast te stellen.”

Maar Trump weet dat militair machtsvertoon het nog altijd goed doet in de Verenigde Staten. Het anti-oorlogssentiment van de laatste acht jaar is behoorlijk weggeëbd. De aanval in Syrië werd breed gesteund. Door tv-analisten wordt Trump veelvuldig geprezen om zijn besluitvaardigheid.

Fox News zette vrijdag beelden van de inslag van de Moeder Aller Bommen op muziek, waarna een presentator zei:

,,Zo ziet vrijheid eruit. Dit is het rood, wit en blauw.”

Trump, die elke dag uren televisie kijkt, ziet die beelden ook. Zo versterkt de Trump Doctrine zichzelf.

Het nummer dat Fox zette onder de beelden van de inslag van de Moeder Aller Bommen: