De ‘Moeder aller bommen’ is nu voor het eerst ingezet door de VS

Het afwerpen van de bom gebeurde opmerkelijk genoeg pal nadat bekend werd dat de VS dinsdag per abuis in Syrië achttien strijders hadden gedood van het SDF, een aan de VS gelieerde rebellengroep.

Een GBU-43/B MOAB, zoals die is afgeworpen boven Afghanistan. Foto US Air Force/AFP

Bij het afwerpen door de Amerikanen van ‘de moeder aller bommen’ in Afghanistan zijn gisteren zeker 36 jihadisten gedood. Dat meldden Afghaanse autoriteiten vrijdagochtend. Volgens hen zijn er geen burgerdoden gevallen.

De Amerikanen gooiden hun zwaarste niet-nucleaire bom op een ondergronds complex van IS in een bergachtig grensgebied ten zuidoosten van Kabul. De bijna 10.000 kilo zware bom wordt de ‘Mother of all Bombs’ (MOAB) genoemd. Officieel staat MOAB voor Massive Ordnance Air Blast. Het was voor het eerst dat dit type bom werd gebruikt. De MOAB werd door de Amerikanen in 2003, vlak voor de aanval op Irak, aan het arsenaal toegevoegd. De bom kost 16 miljoen dollar.

Afghaanse en Amerikaanse special forces zijn sinds twee weken bezig met een offensief tegen IS-strijders in de Oost-Afghaanse provincie Nangarhar. Daarbij werd vorige week een Amerikaanse commando gedood.

Volgens CNN was het generaal John Nicholson, leider van de Amerikaanse troepen in Afghanistan, die opdracht gaf tot gebruik van de bom. President Trump heeft bij zijn aantreden het vaste voornemen geuit IS te verslaan. Maar het is onduidelijk of hij persoonlijk toestemming gaf voor het afwerpen van de bom. „Wat ik doe is dat ik mijn militairen toestemming geef”, zei Trump donderdag. De actie in Afghanistan is volgens hem „weer een heel, heel succesvolle missie.”

Bekijk hieronder de reactie van Donald Trump na de inzet van de ‘moeder aller bommen’

Vergisssing in Syrië

Toch vond het afwerpen van de bom opmerkelijk genoeg plaats pal nadat bekend werd dat de VS dinsdag per abuis in Syrië achttien strijders hadden gedood van het SDF, een aan de VS gelieerde rebellengroep. De Amerikanen vielen het kamp aan in de veronderstelling dat het een IS-kamp was. Ze deden dat op verzoek van door de VS gesteunde rebellengroepen. De Amerikaanse krijgsmacht heeft zijn condoleances aangeboden aan de nabestaanden. De toedracht wordt nog onderzocht.

De bom lijkt daarnaast ook bedoeld als Amerikaans waarschuwingssignaal aan Noord-Korea, dat van plan zou zijn om zaterdag een zesde nucleaire test uit te voeren.

De Afghaans-Pakistaanse afdeling van IS controleert in Afghanistan een klein gebied, bestaande uit twee districten. IS zou er aanvankelijk 1.000 tot 5.000 strijders hebben gehad, voornamelijk voormalige Taliban-strijders die zich van de hoofdbeweging hebben afgescheiden. Volgens Afghaanse en Amerikaanse militaire bronnen zou hun aantal door hevige gevechten met de Taliban en nu met Afghaanse en Amerikaanse special forces, zijn gehalveerd. Deze informatie is niet onafhankelijk te controleren.

De Afghaanse oud-president Hamid Karzai veroordeelde de aanval op Twitter, als „inhumaan en zeer grof misbruik van ons land als testgebied voor nieuwe en gevaarlijke wapens”. President Trump heeft sinds zijn aantreden nog geen gewag gemaakt van enige strategie in Afghanistan, waar nog bijna tienduizend Amerikaanse militairen zijn gestationeerd.

NRC studio

Op Twitter en andere sociale media doet het bericht de ronde dat de bom zou zijn afgeworpen op een tunnelcomplex ‘aangelegd door de CIA’. Daarmee wordt gedoeld op Tora Bora, het grottencomplex in dezelfde provincie Nangarhar waar Osama bin Laden zich met een groep geharde Arabische strijders eind 2001 had teruggetrokken. In december van dat jaar wist Bin Laden vanuit Tora Bora te vluchten naar Pakistans ruige ‘tribale agentschap’ Kunar.

Het complex dat donderdagavond werd gebombardeerd, ligt in het district Achin, dat grenst aan het Pakistaanse tribale gebied Mohmand. Van een door de CIA aangelegd tunnelcomplex is daar geen sprake.

De door de Amerikanen afgeworpen MOAB is ontworpen voor het vernietigen van doelen op de grond, niet voor het verpulveren van ondergrondse bunkers of tunnels. Daarvoor bezit de Amerikaanse luchtmacht de ‘bunker busters’, bommen die zich eerst door beton of gesteente werken en dan pas exploderen. Die hebben echter minder explosieve kracht dan de MOAB, en werden al eerder ingezet. Bovendien, zeggen kritische waarnemers, zouden ze minder sensationele mediaberichten hebben opgeleverd.