Zo verkoop je spionagesoftware aan dictators

In een onthullende documentaire toont Al Jazeera hoe Italiaanse bedrijven spionagesoftware verkopen aan Zuid-Soedan en Iran. Landen waartegen stricte sancties gelden.

Foto screenshot documentaire Al Jazeera

De student Abbas Hakimzadeh is een van de duizenden Iraniërs die na de frauduleuze verkiezingen van 2009 de straat opgaat. Hij wordt opgepakt en mishandeld. Tijdens de ondervraging komt Hakimzadeh erachter dat de Iraanse veiligheidsdienst hem heeft afgeluisterd via de microfoon van zijn telefoon. Hoe komt dit land aan deze software?

In een zeer onthullende documentaire toont Al Jazeera de schimmige wereld achter de spionagesoftware. Ze maken daarbij gebruik van een spijtoptant uit de industrie die met verborgen camera deals sluit met softwarebedrijven. Hij doet zich voor als een vertegenwoordiger van drie verschillende partijen. In het oorlog vervallen regime van Zuid-Soedan en het door sancties getroffen Iran; en in één geval laat hij helemaal niet weten voor welke partij hij de software aankoopt.

Handige manieren om sancties te omzeilen

Het Italiaanse softwarebedrijf Area zou gewaarschuwd moeten zijn. Justitie doet een onderzoek naar de deals die zij hebben gesloten met het Syrische regime, maar daar is het bedrijf niet van onder de indruk. Zij weten wel een manier om een IMSI-catcher, waarmee je telefoonverkeer kan afluisteren, kan leveren aan Zuid-Soedan: via een bedrijf in Turkije onder vermelding van telecommunicatieapparatuur.

Ook iPS, een ander Italiaans bedrijf, heeft geen bezwaren tegen de verkoop van hun software aan een dictoriaal regime en helpt bij het omzeilen van de sancties tegen Iran. Ze kunnen het leveren aan een bedrijf dat verkeersmanagementsystemen maakt. Het Chinese softwarebedrijf Semptian hoeft helemaal niet te weten wie de klant is, alleen liever geen terroristische organisatie. Via een brievenbusfirma kunnen de IMSI-chatchers verkocht worden als wifi-routers.

In de documentaire reageert de Nederlandse Europarlementariër Marietje Schaake (D66) verbolgen op de bevindingen:

“Het bevestigt mijn vermoedens over de deals die worden gesloten om sancties te omzeilen. Maar deze bedrijven tonen op een schaamteloze manier dat zij zich niet houden aan de regelgeving en ik vind dat zeer zorgwekkend”.

Lees en bekijk hier het onderzoek van Al Jazeera: Exclusive: Spyware firms in breach of global sanctions