Nostalgie

Ziehier de tragiek van het populisme

Foto Getty

Historicus Eelco Runia stelt in Nostalgie is ook niet meer wat het is geweest (8/4) dat mensen die hun toekomstperspectief zien afnemen, handelen vanuit loss aversion – ze worden conservatief om de (voor)rechten te behouden die ze hadden, en zullen stemmen op populisten die hun beloven ‘hun land terug te geven’. Er is echter geen enkele garantie dat pensioen, zorg en banen verzekerd zijn met ‘Brexit’, Le Pen of 50Plus in de regering.

In die zin is de analogie met Runia’s stress induced mutation leerzaam: een gezonde populatie kent een brede genenpoel, maar als een specifiek deel wordt weggevangen, blijft een subcategorie over die kwetsbaarder is voor roofdieren, ziekte en voedselschaarste. Door het wegvangen van grotere vissen ontwikkelt de soort zich dus niet tot een nieuwe, kleinere soort, zoals Runia stelt, maar loopt deze een grotere kans om als soort ten onder te gaan. Evenzo is de wens om verworven rechten te beschermen een kortzichtige reactie die leidt tot een ‘vlot van de Medusa’ en niet tot noodzakelijke aanpassingen en bijgestelde verwachtingen. Ziehier de tragiek van het populisme: het biedt geen antwoord op technologische en economische verandering. Denk dus niet dat als de EU wordt afgeschaft het beter wordt of dat we aan het populisme een democratischer land overhouden.


Voorschoten