Cultuur

Interview

Interview

Foto Robin Utrecht

‘Misbruik leidt tot diepe beschadiging’

Vijftig mensen van Slachtofferhulp gaan (ex)-sporters begeleiden

Slachtofferhulp gaat met grote mankracht sporters begeleiden die zich per 1 mei kunnen melden bij de Commissie-De Vries.

Deze week publiceerde NRC vier interviews met voormalig sporters die seksueel misbruikt werden. Victor Jammers, lid van de raad van bestuur van Slachtofferhulp Nederland, reageert. En vertelt hoe de organisatie sporters die zich per 1 mei bij de Commissie-De Vries kunnen melden, gaat helpen.

Wat valt u op aan de gesprekken?

„Dat de geïnterviewden allemaal decennia gezwegen hebben. Dat ze zeggen dat ze baat hebben gehad bij het doorbreken van de stilte. En dat de mensen die hun lichamelijke integriteit aantastten, dezelfde middelen hanteerden als degenen die seksueel misbruik pleegden in de rooms-katholieke kerk en in de pleeg- en jeugdzorg: manipulatie en chantage.”

Slachtofferhulp gaat mensen helpen die zich melden bij de Commissie-De Vries, die seksueel misbruik in de sport gaat onderzoeken. Heeft uw organisatie ervaring op dat gebied?

„Wij hebben ervaring met seksueel misbruik en geweld in de Rooms-Katholieke Kerk en de jeugd- en pleegzorg. De sportwereld is nieuw voor ons. Tot 1 mei gebruiken we de tijd om alles wat voor deze groep relevant is, op een rij krijgen. Als slachtoffers straks contact met ons zoeken, moeten we hen naar de juiste plek kunnen verwijzen.”

Hoe worden zij geïnformeerd dat ze bij Slachtofferhulp terecht kunnen?

„Als de commissie 1 mei van start gaat, zal zij slachtoffers er via haar communicatie-kanalen op wijzen dat hulpverlening beschikbaar is. Slachtoffers die voor die tijd contact zoeken met de commissie, krijgen een mail dat ze tot 1 mei kunnen mailen, bellen of chatten met Slachtofferhulp. De commissie inventariseert en doet onderzoek, voor de hulpverlening verwijzen ze door naar ons. Als het om recent seksueel misbruik gaat kunnen wij slachtoffers helpen aangifte te doen bij de politie. Dateert het misbruik van langer geleden, en zoeken slachtoffers hulp, dan kan Slachtofferhulp hen daarbij helpen. En soms willen zij een gesprek met degene die hen misbruikt heeft, om te vertellen wat dat met hen gedaan heeft. Ook bij slachtoffer-dadergesprekken bemiddelen wij. Onze medewerkers verwijzen slachtoffers door naar Perpectief Herstelbemiddeling, een zusterorganisatie van Slachtofferhulp.”

Hoeveel mensen van Slachtofferhulp gaan sporters begeleiden?

„Zo’n vijftig, onder wie tien teamleiders. De rest bestaat uit getrainde vrijwilligers.”

Verwachten jullie veel reacties?

„Bij de Commissie-Deetman (misbruik in de kerk) en de Commissie-Samson (misbruik in de jeugdzorg) kwamen enkele honderden reacties binnen. Bij de sport gaat het om een veel grotere groep. Maar gissen naar aantallen durf ik niet.”

Heeft u het gevoel dat er een taboe doorbroken moet worden?

„Absoluut. En voor slachtoffers zou het heel goed zijn als dat ook gebeurt. Op het moment dat zij erover praten, wordt herstel mogelijk.”

Oud-turnster Gloria Viseras zei in deze krant: ‘soms wil ik van een gebouw springen, de pijn is te groot.’

„Ik begrijp haar pijn. Uiteindelijk is het aan het slachtoffer om zijn of haar verhaal te vertellen. Ik ken voorbeelden van slachtoffers die decennia gezwegen hebben en dat boek niet willen openen. Ze hebben een modus gevonden om met het misbruik te leven. Slachtoffers die wél hun verhaal willen vertellen, hebben meerdere mogelijkheden. Ze kunnen praten met een familielid, een vertrouwenspersoon of een hulpverlener. En ja, er zijn ook mensen die een juridische strijd aangaan, zoals Viseras, om de dader veroordeeld te krijgen. Dat is een zware belasting. Maar als de dader veroordeeld wordt, kan dat de genoegdoening zijn waarnaar het slachtoffer al jaren op zoek was.”

Leert de ervaring dat dat oplucht?

„Ja, maar er is geen standaardrecept voor. Zo’n juridische strijd kan ook op een teleurstelling uitlopen.”

Wat is ervoor nodig om je nek uit te steken, zoals deze geïnterviewden?

„De drijfveer om anderen voor dezelfde ellende te behoeden. De geïnterviewden zeggen het niet allemaal letterlijk, maar je proeft wel dat ze hun nek uitsteken om andere slachtoffers ertoe te bewegen de stilte te doorbreken, hulp te zoeken én om de sportwereld aan te manen maatregelen te nemen om herhaling van dit soort misdrijven te voorkomen.”

Hoe zou u in een paar woorden omschrijven wat seksueel misbruik doet met een mens?

„Het eerste woord dat mij te binnen schiet: beschadiging. Mensen worden in hun diepste wezen beschadigd, geestelijk én lichamelijk. Hun integriteit wordt geweld aangedaan.”