Opinie

Botsing? Geef je data vrij, Tesla

Alleen Tesla kan nu van een Tesla-ongeluk leren. Verplicht haar tot openheid, betoogt universitair docent verkeersdynamica . Dan kunnen ook de andere fabrikanten ervan leren.

Tesla Model 3. Foto EPA

Dinsdag 11 april botste een Tesla Model S achterop een vrachtwagen (A1, Bathmen). De bestuurder verklaarde dat hij de ‘Autopilot’ aan had. In die modus bestuurt de auto zichzelf op basis van sensor-informatie (radar, video). Zelfrijdend dus.

Het ongeluk, waarbij niemand gewond raakte, is nog in onderzoek. Allereest moet duidelijk worden of de Autopilot echt aan stond. Vervolgens of het ongeluk voorkomen had kunnen worden – tegen onbesuisd weggedrag van anderen kan misschien zelfs de slimste computer niet op.

De ontwikkelingen bij dit soort auto’s gaan snel. Er komen steeds meer zelfrijdende exemplaren in het verkeer. Om ongelukken te voorkomen, is het raadzaam een black box in deze auto’s te verplichten. Raakt er één betrokken bij een ongeluk, dan moeten alle digitale waarnemingen voorafgaand aan het ongeluk openbaar worden. De hoofdreden voor dit voorstel is dat fabrikanten met deze informatie hun auto’s veiliger kunnen maken. Zo kunnen ze de precieze bewegingen van de andere auto’s op de weg ten tijde van het ongeluk nabootsen en zorgen dat in precies dezelfde situatie hun nieuwe auto een ongeluk voorkomt.

Autoveiligheid wordt nu uitgedrukt in sterren, gebaseerd op hoe goed inzittenden beschermd worden. Voor zelfrijdende auto’s kun je deze beoordeling uitbreiden met een lijst ongelukken. De veiligheid lees je dan af aan de ongelukken die dit model voorkomt. Tweede reden voor een black box is dat fabrikanten dan in hun concurrentiestrijd gestimuleerd worden tot een zo veilig mogelijk ontwerp.

Waarom hebben autofabrikanten die stap tot samenwerking nog niet uit zichzelf gezet? Ten eerste omdat het delen van data een rol kan spelen bij aansprakelijkheid. Mocht de fabrikant schuldig zijn, dan kan dat afgeleid worden uit de data die hij moet delen. Ten tweede omdat de fabrikant een concurrentievoordeel verliest. Nu kan alleen de fabrikant van een auto die betrokken is bij een ongeluk leren van dat ongeluk; dat ‘voordeel’ geeft hij niet graag weg.

Daarnaast biedt het delen van data concurrerende fabrikanten inzicht in de kwaliteit van elkaars data en hoe de auto daarop reageert, iets wat ze graag geheim houden. De software van zelfrijdende auto’s is namelijk het product van jarenlang testen. Zoals Google zijn zoek-algoritme bewaakt en Coca-Cola zijn recept, zo houden autofabrikanten graag hun rij-algoritmes voor zichzelf.

Maar hoe valide die bedrijfsmatige argumenten ook zijn, het is in het belang van ieders veiligheid dat alle autoproducenten ervan kunnen leren. Juist omdat autofabrikanten de data waarschijnlijk niet willen delen, ligt er een dringende en belangrijke taak voor de wetgever die het algemeen belang moet behartigen. Een derde reden voor een wet ligt juist in de onwilligheid van het delen van data.

Juist omdat autofabrikanten de data van hun auto’s waarschijnlijk niet willen delen, is wetgeving voor de verplichting van een black box erg nuttig. Door die verplichting willen de fabrikanten hun auto’s zo veilig maken dat hun auto’s niet bij ongelukken betrokken raken.