Alarm over homovervolgingen in Tsjetsjenië

Mensenrechtenactivisten slaan alarm naar aanleiding van berichten over de massale vervolging van homo’s in Tsjetsjenië.

Demonstranten houden een foto van Poetin vast tijdens een demonstratie in Amsterdam. De foto is inmiddels verboden in Rusland. Foto Robin Utrecht/ANP

Mensenrechtenactivisten maken zich grote zorgen over het lot van homo’s in Tsjetsjenië na berichten over massale vervolging en marteling van homoseksuele mannen in de Noord-Kaukasische deelrepubliek. Begin april meldde de Russische krant Novaja Gazeta dat de afgelopen weken zeker 100 mannen zouden zijn opgepakt vanwege hun geaardheid. Drie van hen zouden zijn omgekomen tijdens martelsessies in geheime detentiecentra in de Tsjetsjeense stad Argoen, die gerund worden door de veiligheidsdiensten van de Tsjetsjeense leider Ramzan Kadyrov.

De krant baseerde de berichtgeving op gedetailleerde getuigenverklaringen en foto’s van de mishandelingen. Ook zouden tientallen meldingen zijn binnengekomen bij Russische instanties en mensenrechtenorganisaties. In een verklaring bevestigde de Russische afdeling van Human Rights Watch (HRW) de berichten. De organisatie spreekt van een doelgerichte campagne die het in Tsjetsjenië gebruikelijke geweld overstijgt. Igor Kotsjetkov, directeur van de Russische homorechtenorganisatie LGBT-Netwerk, stelt dat honderden mannen inmiddels vastzitten vanwege hun geaardheid. Volgens hem lopen homo’s die de detentiecentra overleven, reële kans slachtoffer te worden van eerwraak binnen de familie, die daartoe zou worden aangemoedigd door de politie.

Bekijk hieronder een video van Human Rights Watch over homogeweld in Rusland:

De Tsjetsjeense autoriteiten deden de berichten af als nonsens. De woordvoerder van Kadyrov, Alvi Karimov, noemde de berichten „absolute leugens”. Volgens hem zouden homoseksuelen in Tsjetsjenië helemaal niet bestaan. „Als zulke mensen in Tsjetsjenië zouden bestaan, zou de politie helemaal niets hoeven te doen, omdat hun familieleden hen zelf al naar een plek zouden sturen vanwaar terugkeer onmogelijk is”, citeerde persbureau Interfax Karimov.

De redactie van Novaja Gazeta meldde deze week bedreigingen te hebben ontvangen van de Tsjetsjeense autoriteiten. Tijdens een bijeenkomst van islamitische en politieke leiders in de centrale moskee van Grozny beschuldigden zij de krant van smaad en opgeroepen hebben tot wraak vanwege „belediging van de Tsjetsjeense samenleving”.

Poetins woordvoerder Dmitri Peskov verklaarde vrijdag dat het Kremlin „de situatie volgt” en tegen acties te zijn „die een gevaar kunnen vormen voor de veiligheid van journalisten”. Eerder raadde hij slachtoffers aan naar de politie te stappen, maar garandeerde hen geen bescherming. Dat leidde tot kritiek van mensenrechtenactivisten. Volgens directeur Tanja Loksjina van het Russische bureau van HRW is een officiële klacht indienen extreem gevaarlijk vanwege de kans op wraak van de Tsjetsjeense autoriteiten. Daarnaast lopen ook familieleden van homoseksuelen gevaar.