Zo manipuleert Temptation Island kandidaten en kijkers

Reality-televisie

Reality-show Temptation Island is een succes. „Wie spannende tv wil maken, moet manipulatief te werk gaan.”

De cast van Temptation Island, met rechts presentator Rick Brandsteder. Foto RTL 5

Het negende seizoen van reality-programma Temptation Island is een ongekende hit: gemiddeld kijken 559.000 kijkers per aflevering. Donderdagavond is de finale. In de reality-show, die van 2002 tot 2009 op tv was en vorig jaar een rentree beleefde op RTL 5, moeten vier koppels proberen niet vreemd te gaan. Elf dagen worden ze gevolgd, in een mannen- en een vrouwenkamp. Daar lopen acteurs rond die hen proberen te verleiden. Anderhalve week monogaam blijven, zo moeilijk kan dat toch niet zijn? Met trucs lokken de programmamakers de deelnemers uit de tent.

Reality-tv-makers hebben niet alleen locaties en activiteiten tot in detail uitgedacht; ze kennen ook al vaak de verhaallijnen die kandidaten gaan beleven. Een ‘kijkwijzer’ met vier trucs: zo werkt reality-televisie.

1 Een tropische setting

Temptation Island wordt opgenomen in tropisch Thailand. Daar ben je bijna genoodzaakt de hele dag met weinig kleding rond te lopen. Centrale plek is het zwembad met bar. Daar kunnen de kandidaten de hele dag door onbeperkt alcohol drinken. De programmamakers weten dat sommige kandidaten met drank op sneller vreemd zullen gaan.

Veel activiteiten zijn lichamelijk: er is een wet T-shirt contest, de mannen krijgen massages van vrouwelijke verleiders en één van de deelnemers, die van dansen houdt, wordt, uiteraard, op tango-les gestuurd met één van de verleidsters.

2 Stereotype verleiders

„De kandidaten worden uitvoerig gescreend op hun zwakke plekken”, zei tv-maker Barbara Kuipers eerder in NRC. Zij werkte jarenlang achter de schermen van reality-programma’s, waaronder Temptation Island. „Een jongen, die bij wijze van spreken houdt van vrouwen met zwart haar en een piercing wordt gekoppeld aan een verleidster die dat heeft. En als kandidaten wat te saai blijken en niet vreemdgaan, worden acteurs ingehuurd die ze moeten verleiden.”

Veel stellen in dit seizoen hadden al relatieproblemen voordat het programma begon. Bij drie van de vier stellen was al een partner vreemd gegaan. Voor sommigen was dat de reden om mee te doen: de show is ‘de ultieme relatietest’.

De verleiders zijn platte stereotypen. Ze scheppen op over hun uiterlijk en bedprestaties. Verleider Alex krijgt de bijnaam ‘King Kong’. Verleider Ken, die zichzelf als romantische singer-songwriter profileert, draagt wel een shirt met de tekst: ‘Enjoy my cock’.

3 Manipulatieve beelden

Elke paar dagen wordt een ‘kampvuur’ gehouden: kandidaten zien videobeelden van hun partner in het andere kamp. Die beelden zijn slim geknipt en geplakt: het gedrag van de partner lijkt erger dan het daadwerkelijk was. Dat leidt tot wraakacties. Zo jutten de programmamakers de deelnemers steeds op.

4 ‘Veilige’ zones

Wie gaat nu vreemd als er de hele dag camera’s en filmploegen om je heen cirkelen? ‘Team Temptation’ bedacht een truc: er zijn zogenoemde veilige zones in huis, zoals de badkamer, het plekje net tussen de schuifdeuren. Daar hangen géén camera’s – om het de deelnemers net iets makkelijker te maken. En juist daar gaan ze dus – met zender en al – de fout in.

Maar het is ook ideaal speculeren. Wie verdwijnt achter de badkamerdeur is direct verdacht. De voice-over speculeert er op los.

Om een veilig gevoel te creëren proberen de programmamakers dicht bij de kandidaten te komen. Kuipers: „Het werkt goed om vrienden te worden met de kandidaten. Als je een leuk contact aangaat, geven ze je meer. Wie spannende tv wil maken moet manipulatief te werk gaan.”

Temptation Island (RTL 5), 20.30-21.30u.