Column

Ongesteld? Neem gewoon ’n dagje vrij

Wetsvoorstel

Maximaal drie dagen per maand vrij, voor vrouwen die geregeld dubbelgevouwen van de pijn achter hun computer zitten. Een menstruatieverlof, heeft dat zin?

Illustratie iStock

Vier vrouwelijke parlementsleden van de Italiaanse regerende Democratische partij kwamen vorig jaar met het wetsvoorstel: een menstruatieverlof. Een parlementaire commissie buigt zich nu over het voorstel, in het Italiaanse parlement wordt fel gedebatteerd. Vrouwen met een buitengewoon pijnlijke menstruatie (buikkrampen, rugpijn, hoofdpijn) zouden daar maximaal drie dagen per maand vrij voor moeten kunnen krijgen, afgaande op een doktersverklaring, betogen de vier. Maar hoe bevorderlijk is zo’n verlof voor vrouwen?

Vooropstaat dat het idee niet nieuw is. Zo is in een aantal Aziatische landen al wettelijk vastgelegd dat vrouwen één of twee dagen per maand vrij kunnen krijgen, en ook internationale bedrijven als Nike voerden al eerder zo’n verlof in. De theorie erachter is dat vrouwen tijdens de ovulatie, de eisprong, het meest productief zijn en tijdens de ongesteldheid het minst. Een bedrijf met flexibele arbeidstijden voor vrouwen stelt ze kortom in staat het beste uit hun werk te halen. Bovendien zou bij zo’n 5 tot 15 procent van de vrouwen de pijn dermate hevig zijn, dat ze zich al regelmatig ziek melden.

Zo op het eerste oog kun je de Italiaanse parlementsleden er dus moeilijk van beschuldigen zich niet hard te maken voor de positie van vrouwen. En toch is dat precies wat er de afgelopen periode in het Italiaanse parlement gebeurde. Tegenstanders, onder wie voornamelijk vrouwen, wijzen erop dat het voorstel de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt kan verzwakken.

Minder productieve dagen

„Zo’n voorstel is lief natuurlijk, maar bevordert de gelijkheid tussen mannen en vrouwen nu niet bepaald”, zegt ook Paula Kragten, journalist en auteur van het boek Mooi rood is niet lelijk. Stel, zegt ze, een werkgever heeft de keuze uit een geschikte man en een minstens zo geschikte vrouw met recht op zwangerschaps- én menstruatieverlof: „Het zou niet zo moeten zijn, maar de praktijk leert dat dit vrouwen niet echt helpt.”

Het is volgens Kragten dan ook niet verwonderlijk dat uitgerekend een land als Italië nu met een dergelijk voorstel komt. Ter illustratie: in Italië werkt slechts 47 procent van de vrouwen, tegenover een EU-gemiddelde van 60 procent en een gemiddelde van 68 procent in Nederland. Kragten: „En wie dubbelgevouwen van de pijn achter een bureau zit, moet volgens mij in eerste instantie naar een arts die kan helpen, om zich vervolgens gewoon ziek te melden.”

Peter de Vroed, auteur van het boek Men-Struatie, draait die redenering om: „Vrouwen die zich nu eens per maand ziek melden, duw je juist in een kwetsbare positie: ‘Gut, ze is weer ongesteld.’” Volgens De Vroed zorgt een acceptatie van het feit dat vrouwen ‘minder’ productieve dagen hebben er daartegenover voor dat zij „veel productiever” zijn in de weken eromheen. Bovendien stelt hij: „Het kunnen nemen van rust vermindert de menstruatieklachten.”

Kragten beaamt dat de vrouwelijke cyclus invloed heeft op zaken als productiviteit, maar stelt dat vrouwen daar ook op eigen kracht hun voordeel uit kunnen halen. „Het tactisch plannen van een dagje vrij, waarom moet daar een roze strik omheen?”