Duitsers niet gezwicht, wel beschadigd

Bom bij spelersbus De voetbalwedstrijd die na een aanslag op een spelersbus werd afgelast, moest een dag later alsnog worden gespeeld. Tot ergernis van de spelers.

Na de aanslag van Borussia Dortmund verzamelen zich politiemensen bij de beschadigde spelersbus. Foto Martin Meissner/AP

Een „positief teken” noemde Angela Merkel het, dat de spelers van Borussia Dortmund (BVB) niet zwichtten voor terreur, maar een dag nadat ze in hun eigen stad doelwit van een aanslag waren geweest alweer klaar stonden om te spelen. Ik zal duimen voor BVB, had de bondskanselier woensdag in een telefoongesprek met de voorzitter van de club gezegd.

Daarmee bedoelde ze vermoedelijk niet alleen dat ze hoopte op een overwinning van het Duitse team op AS Monaco, maar ook dat ze duimde voor een veilig verloop van de wedstrijd. Want de dreiging van nieuwe aanslagen in Duitsland blijft groot.

Het besluit om de afgeblazen wedstrijd al zo snel over te spelen, is bij een aantal spelers van BVB slecht gevallen. Het mag een mooi gebaar zijn geweest, een teken dat de club en Duitsland zich niet laten intimideren door de bommenleggers, wie het ook waren. Maar voor de voetballers zélf was het zwaar om minder dan 24 uur na de aanslag al weer te moeten presteren. Gezwicht zijn ze niet, maar wel getroffen.

De plaats van de aanslag:


Ze verloren de wedstrijd tegen Monaco met 2-3, ondanks de felle aanmoedigingen van het publiek. Maar pijnlijker was de bitterheid van enkele spelers dat ze door hun bestuur en de UEFA voor het blok waren gezet. „We zijn als dieren behandeld”, klaagde verdediger Sokratis na afloop van de wedstrijd. „Ik weet dat voetbal belangrijk is, maar wij zijn ook mensen.”

Ook trainer Thomas Tuchel was ongelukkig. Een uur na de aanslag had hij per sms te horen gekregen dat de wedstrijd een dag later alsnog gespeeld zou worden. Hij verwijt de voetbalbestuurders dat ze deden of er „niet meer dan een bierblikje tegen de spelersbus was gegooid”.

Hoewel nog veel onduidelijk is over de toedracht van de aanslag van dinsdagavond, gaat de Duitse justitie er vanuit dat er een terroristisch motief was – mogelijk, maar niet zeker, met radicaal-islamitische achtergrond. Woensdag pakte de politie een 26-jarige Irakees uit Wuppertal op vanwege banden met IS. Maar, meldde men donderdag, er is geen bewijs gevonden hij betrokken was bij de aanslag. De daders zijn dus vermoedelijk nog op vrije voeten.

Glassplinters

Toen dinsdag drie explosieven afgingen bij de spelersbus, raakte verdediger Marc Bartra door rondvliegende glas- en metaalsplinters gewond aan zijn hand en onderarm. Een politieman liep een shock op en een beschadiging aan zijn gehoor.


Dat er geen grote aantallen slachtoffers waren gevallen, doet niets af aan de ernst van de zaak, besefte men in Duitsland al snel. Het had heel weinig gescheeld of het was veel slechter afgelopen. De explosieven, verstopt in een heg, waren voorzien van metalen pinnen, die tientallen meters in het rond vlogen. Eén van die pinnen boorde zich in een hoofdsteun in de bus.

Voor verwarring zorgde de in het Duits gestelde brief waarin de aanslag werd opgeëist, en waarvan drie exemplaren bij de gehavende bus werden gevonden. Op het eerste gezicht leek de inhoud van de brief erop te wijzen dat Islamitische Staat (IS), of een sympathisant van deze terreurorganisatie, verantwoordelijk was voor de aanslag. Maar de inhoud week op een aantal punten af van de manier waarop IS doorgaans communiceert en aanslagen opeist.

De aanhef („In naam van Allah”) past nog in het patroon van IS-verklaringen, net als dreigementen aan het adres van „kruisvaardernaties”. Sporters, kunstenaars en andere prominenten uit deze (westerse) landen zouden op een dodenlijst van IS zijn gezet.

Lees ook de reportage van Guus Ritzen: De Borussia-fans zijn niet bang. Wel aangeslagen

Bevreemding

Maar het gebruik van de termen ‘kalifaat’ en ‘Islamitische Staat’ in het Duits wekte bevreemding. IS-aanhangers gebruiken daarvoor doorgaans, ook als ze andere talen dan Arabisch spreken of schrijven, de Arabische woorden.

De dodenlijst zou blijven bestaan zolang Duitse vliegtuigen actief blijven boven Syrië en zolang de Amerikaanse luchtmachtbasis Ramstein in Duitsland niet gesloten wordt. Voor zover bekend heeft IS zich niet eerder uitgelaten over de basis.
Alles bij elkaar zorgde dit bij de autoriteiten voor twijfel over de authenticiteit van de brief, en of die niet als dwaalspoor bedoeld is geweest. Nog aanzienlijk groter was de twijfel bij justitie over een andere brief, uit extreem-linkse hoek. Volgens deze verklaring, op de linkse website Indymedia, zou de bus zijn aangevallen omdat de club niet hard genoeg optreedt tegen racisten, neonazi’s en rechts-populisten.