Aanslag opgeëist, maar wie deed het?

Champions League-duel Justitie in Duitsland heeft een verdachte aangehouden in verband met de aanslag op de spelersbus van voetbalclub van Borussia Dortmund. De politie spreekt van doelgerichte aanslag.

Na de aanslag van Borussia Dortmund verzamelen zich politiemensen bij de beschadigde spelersbus. Foto Martin Meissner/AP

Justitie in Duitsland heeft twee verdachten in het vizier in verband met de bomaanslag dinsdagavond op de spelers van Borussia Dortmund. Eén van de twee personen is aangehouden. De aanslag had volgens de Duitse politie mogelijk een radicaal islamitische of een extreem-linkse achtergrond. Dat meldden verschillende Duitse media woensdagochtend. Twee verschillende brieven waarin de aanslag wordt opgeëist zijn gevonden, de ene bij de plaats van de aanslag, de andere is op internet geplaatst. Justitie heeft ernstige twijfels of de tweede brief wel authentiek is.

De plaats van de aanslag:

Dinsdagavond gingen drie explosieven af bij de spelersbus van Borussia Dortmund (BVB), toen die net vertrokken was van het vaste spelershotel naar het eigen stadion. Daar zou de ploeg in de kwartfinale van de Champions League tegen AS Monaco spelen. Naast schrik over het onverwachte geweld tegen een van de topclubs van het Duitse voetbal, heerste in Duitsland ook meteen het besef dat het veel erger had kunnen aflopen.

Dortmund-verdediger Marc Bartra (26) raakte gewond aan zijn rechter hand en onderarm (onder meer een gebroken spaakbeen) door rondvliegende scherven van het gepantserde glas van de bus. Een politieman die de bus op de motor begeleidde, liep een shock op en gehoorschade. De wedstrijd werd afgelast en wordt deze woensdagavond, onder zware politiebewaking, alsnog gespeeld. Ook voor de wedstrijd Bayern München tegen Real Madrid, woensdagavond in München, worden extra veiligheidsmaatregelen getroffen. Meteen na het bekend worden van de aanslag in Dortmund kreeg het spelershotel van Real Madrid in München extra politiebewaking.

Dinsdagavond eindigde een andere kwartfinalewedstrijd in de Champions League, Juventus tegen Barcelona, in een 3-0 overwinning voor de Italiaanse club.

Doelgericht

De politie sprak dinsdagavond al van een doelgerichte aanslag op het team van Dortmund. Het onderzoek, met behulp van terrorisme- en islamexperts, richt zich op de vraag of de brieven waarin de aanslag wordt opgeëist echt zijn. De eerste brief is in het Duits geschreven en begint, volgens de Süddeutsche Zeitung en de publieke omroepen NDR en WDR, met de aanhef „In naam van Allah, de genadige, de barmhartige”.

In het schrijven wordt verwezen naar de terreuraanslag op 19 december op een kerstmarkt in Berlijn, met een vrachtwagen gepleegd door een geradicaliseerde moslim uit Tunesië. Daarbij kwamen elf mensen om het leven, plus de chauffeur van de gestolen vrachtauto.

Volgens de brief nemen Duitse gevechtsvliegtuigen deel aan het vermoorden van moslims in het kalifaat van Islamitische Staat (Duitse Tornados voeren geen bombardementen uit, maar wel verkenningsvluchten boven Syrië voor de operaties tegen terreurbeweging IS). In de brief staan geen symbolen van IS, die dikwijls door de beweging worden gebruikt.

Vanwege de Duitse betrokkenheid bij de strijd tegen IS zouden „in Duitsland en andere kruisvaardersnaties” sporters en andere prominenten op een „dodenlijst van Islamitische Staat” zijn geplaatst. Ze zouden op die lijst blijven staan, zolang de Duitse vliegtuigen in het oorlogsgebied actief blijven en de Amerikaanse luchtmachtbasis Ramstein (het hoofdkwartier van de Amerikaanse luchtmacht in Europa) niet gesloten wordt.

Duitse media opperden woensdagochtend dat de autoriteiten nog geen definitieve conclusies uit deze brief willen trekken, omdat ze de mogelijkheid open houden dat de dader de politie met de brief op een dwaalspoor heeft willen zetten. Het zou niet uit te sluiten zijn dat gewelddadige voetbalfans of anderen achter de aanslag zitten.

Tweede brief

De tweede brief zou volgens persbureau dpa wijzen op een of meer daders uit de zogenoemde ‘anti-fascistische scene’. De spelers bus zou aangevallen zijn als „symbool van de politiek van BVB”, aldus het schrijven, omdat de club niet genoeg zou optreden tegen racisten, neonazi’s, en rechtspopulisten.

Het aangeslagen voetbalteam maakte zich woensdag op om de wedstrijd tegen Monaco – zonder Bartra en onder zware politiebewaking – alsnog te gaan spelen. Na de afgelasting kwam dinsdagavond via sociale media snel een actie op gang om Monaco-fans, die nu opeens ’s avonds niets omhanden hadden en een dag langer in Dortmund moesten blijven, een maaltijd of een overnachting aan te bieden, met de hastags #tableawayforfans en #bedawayforfans.

Solidariteit

Verdediger Bartra, die helemaal achterin zat, werd bij de explosies getroffen door scherven van de versplinterde achterruit. Vorig jaar is Bartra voor 8 miljoen door Borussia Dortmund gekocht van Barcelona.

In het stadion werd even na acht uur omgeroepen dat er een ernstig incident met de spelersbus was, dat alle spelers in veiligheid waren en er geen gevaar in het stadion was, noch reden tot paniek.

Toen om half negen werd omgeroepen dat de wedstrijd een dag verschoven werd, en alle kaartjes geldig bleven, stroomde het stadion ordelijk leeg.

Vanuit heel Duitsland ontving BVB verklaringen van solidariteit. Club-voorzitter Watzke noemde het „een Hercules-taak” om het elftal een dag na de aanslag al speelklaar te krijgen. Vanwege de volle wedstrijdkalender was dinsdagavond al snel besloten dat de afgeblazen wedstrijd meteen de volgende dag zou worden overgespeeld.