Column

Wat is er nieuw in Windows 10?

Het eerste wat opvalt: de privacyinstellingen komen prominent in beeld.

Cadeautje van Microsoft. Vanaf deze week krijgen pc-gebruikers de nieuwe editie van Windows 10; de Creators Update. Er waren jaren dat ik wakker lag van de komst van een verse Windows. Windows 95, Windows 98, XP: van de ene dag op de andere kreeg je computer er een arsenaal aan nieuwe functies bij. Of deden de printer en de webcam het opeens niet meer.

Die spanning is verdwenen, zeker sinds Windows 10. Er komt geen Windows 11, alleen verjongingskuren en uitbreidingen voor de eeuwige ‘10’. Het is moeilijk die upgrades te weigeren en dat is precies de bedoeling: Microsoft ziet het liefst zoveel mogelijk klanten op dezelfde versie – dat scheelt een hoop rompslomp. Om die reden krijgen gebruikers van Windows 7 en 8 nog altijd een gratis upgrade naar Windows 10 aangeboden.

Betere privacyinstellingen, misplaatste advertenties

Wat is er nieuw in Windows? Het eerste dat opvalt: de privacyinstellingen komen prominent in beeld. Er zijn veel privégegevens nodig om het optimale te halen uit de digitale assistent Cortana. Bij de eerste versie van Windows 10 was Cortana te gretig: ze inspecteerde standaard je locatiedata, je adresboek en je agenda. Op een nieuwe computer staan alle opties standaard uit; daar kunnen andere bedrijven een voorbeeld aan nemen.

Dat geldt niet voor de advertenties die nog her en der verschijnen in Windows 10. Deze ‘tips en suggesties’ kun je uitschakelen maar horen helemaal niet in een besturingssysteem thuis.

Strijd met Apple en Google Chrome

Het creatieve van de Creators Edition zit ’m onder meer in tekenprogramma Paint dat 3D-modellen kan bouwen. Ik moet meteen denken aan de 3D-logo’s die ik in de jaren negentig uit de matrixprinter liet rollen, een hogere kunstvorm die geloof ik banner art werd genoemd. 3D wordt echter een basisingrediënt voor computerbrillen als Microsofts Hololens, die virtuele voorwerpen projecteren over je daadwerkelijke omgeving.

\

De Creators Edition moet ook Applegebruikers – dat zijn de mensen die zichzelf erg creatief vinden – interesseren voor Windows. Ik ben in het XP-tijdperk overgelopen naar het Applekamp maar gebruik ook nog Windows. Het verschil tussen beide werelden is kleiner geworden, merk ik. Maar al bouwt Microsoft inmiddels net zulke kekke computers als Apple, volledig ontmekken gaat te ver.

Er groeit een generatie computergebruikers op die het huiswerk in Google Docs maakt

Potentiële Windowsklanten vind je niet in de Apple Store maar in het klaslokaal. Daar is de opmars van Chrome OS in volle gang. Googles gratis besturingssysteem is een veredelde browser die webapplicaties draait en op goedkope laptops werkt. Op basisscholen in de VS is Chrome groter dan Apples iPad en Windows bij elkaar. Er groeit een hele generatie computergebruikers op die het huiswerk in Google Docs maakt en nooit van Microsoft Office gehoord heeft.

Om te concurreren met Chrome komt Microsoft met Windows ‘Cloud’ – een versimpelde versie van het besturingssysteem die met goedkopere hardware overweg kan en alleen apps uit de Windows Store draait. De vorige uitgeklede Windowsversie, Windows RT, deed iets soortgelijks maar was een mislukking. Het bouwen van zo’n poor man’s Windows die net zo vederlicht is als Chrome is Microsofts grootste uitdaging. Extra dimensies toevoegen is geen probleem; de kunst is de overbodige te verwijderen.

Vanaf 11 april krijgen Windows 10 gebruikers de Creators Edition als update aangeboden. Duurt het je te lang af, dan kun je Windows zelf updaten.