Opnieuw een Oezbeek als vermoedelijke aanslagpleger

Zweden Een 39-jarige Oezbeekse asielzoeker, wordt verdacht van de recente truckaanslag in Stockholm.

Mensen leggen bloemen ter nagedachtenis aan de aanslag in Stockholm. Foto Jonas Ekstromer/EPA

De man die wordt verdacht van de truckaanslag vrijdag in een winkelstraat in Stockholm, is volgens de Zweedse autoriteiten een Oezbeek die in 2014 een verblijfsvergunning aanvroeg. Die aanvraag werd vorig jaar zomer afgewezen. In februari werd de politie verzocht de man uit te zetten. Dat lukte niet omdat hij niet op zijn opgegeven woonadres verbleef. Bij de aanslag kwamen vier mensen om het leven, twee Zweden, een Belg en een Brit.

Volgens de politie had de verdachte „sympathie voor Islamitische Staat en andere extremistische organisaties”. Volgens persbureau Reuters, dat twee ex-collega’s achterhaalde, heet hij Rakhmat Akilov, geboren in de Oezbeekse stad Samarkand. De ex-collega’s zeggen dat hij nooit extreme denkbeelden met hen deelde. Hij volgde wel een Facebook-groep tegen westerse inmenging in Libië en Syrië, maar ook die van Playboy en de Russische tennisster Sharapova.

Oezbeken, Kirgiezen, Tsjetsjenen

Naast de Oezbeek is ook een andere verdachte opgepakt. Over zijn achtergrond is niets bekendgemaakt. Volgens de politie is er geen bewijs voor een nieuwe dreiging.

Dit weekeinde werd ook in Noorwegen een verdachte opgepakt. Het gaat om een 17-jarige asielzoeker uit Rusland. Hij liet op zaterdagavond een explosief achter in een metrostration in de hoofdstad Oslo.

Het is niet voor het eerst dat inwoners uit het islamitische Oezbekistan in verband worden gebracht met terreur. De aanslag op de luchthaven van Istanbul (26 mei 2016) werd gepleegd door een Oezbeek, een Kirgies en een Tsjetsjeen. De dader van de schietpartij in nachtclub Reina in Istanbul kwam ook uit Oezbekistan en de aanslagpleger die zich opblies in de metro in Sint-Petersburg (3 april 2017) was een etnische Oezbeek afkomstig uit buurland Kirgizië.

Het is goed mogelijk dat deze daders onderdeel zijn van de Islamic Movement of Uzbekistan (IMU). In 2015 verklaarden de leiders van IMU zich loyaal aan IS. Naar schatting enkele honderden Oezbeken, Kirgiezen en Tsjetsjenen hebben zich bij IS aangesloten in Syrië en Irak. De IMU werd in 1998 opgericht met als doel de omverwerping van het regime van dictator Karimov en de oprichting van een islamitisch kalifaat.