‘Op YouTube worden we serieus genomen’

YouTube

Vrouwelijke YouTubers doorbreken traditionele rolpatronen, bleek dit weekend op online video-congres VidCon. Maar als ze echt iets willen vertellen, krijgen ze commentaar.

Amerikaanse YouTuber Jenn McAllister en Britse YouTubegamer LDShadowlady (beide 2,9 mln abonnees op YouTube) Foto Sander Koning / ANP

In december brak in de traditionele media een relletje over vrouwelijke vloggers uit. Het is een gemis dat de nieuwe idolen van tienermeisjes er traditionele vrouwbeelden op nahouden, schreven twee journalisten in een essay in de Volkskrant. Dat ze zich vooral bezighouden met botox, nepwimpers en nieuwe schoenen. „Durf eens wat meer aan te kaarten dan je nieuwste designertas of laatste beautybehandeling.”

Dat het ook anders kan, was dit weekend te zien bij online-video-congres VidCon in de Amsterdamse RAI. VidCon, waar YouTubers, fans en de industrie samenkomen, werd voor het eerst buiten Californië gehouden. De beroemde – voornamelijk Britse en Amerikaanse – YouTube-vrouwen die er waren, maken video’s over gaming, tech en onderwerpen die zo willekeurig zijn dat er niet echt een naam voor is.

Zoals Mamrie Hart die dankzij haar show waarin ze popcultuur combineert met cocktails meer dan een miljoen volgers heeft. En haar vriendin Grace Helbig met drie miljoen volgers, die niet-nuttige hulpvideo’s maakt over hoe je festivaloutfits van sterren namaakt of laat zien hoe ze opstaat als ze een kater heeft (‘HANGOVER ROUTINE’). Samen met vriendin en YouTube-cabertier Hannah Hart worden ze de ‘Heilige Drie-eenheid van YouTube’ genoemd; bij elkaar hebben ze bijna 7 miljoen abonnees.

Helbig, die op vrijdagavond een voedselvergiftiging opliep, stond op zaterdagochtend weer in de Amsterdamse RAI voor een meet and greet. Alle fans kregen een knuffel, foto, en nog een keer een knuffel. Geen ster zo benaderbaar als een YouTuber.

Op YouTube mogen de vrouwen dan sterren zijn, in de traditionele media (krant, radio en televisie) zijn de laatste jaren juist steeds minder vrouwen te zien en te horen, bleek in januari uit onderzoek van vrouwennetwerk WOMEN Inc. Het aantal vrouwen in de media nam een paar jaar toe, tussen 1995 en 2010, van een op de zes naar een op de vier. Sindsdien zijn het er alleen maar weer minder geworden.

Maar op videoplatform YouTube zijn de regels anders. „Er zijn geen poortwachters. Geen stereotype witte mannelijke baas die zegt dat iets onmogelijk is”, antwoordde Mamrie Hart (tijdens het panel: ‘Controlling Your Career as a Female Creator’) op de vraag of ze zich als vrouw wel eens belemmerd voelt. Als een andere YouTuber opmerkt dat vrouwelijk zijn ook in je voordeel kan werken, zegt Mamrie Hart, geboren in New Jersey, met een sterk aangezet accent: „Sexyness is not my brand.”

Ze voelt zich nooit geremd als vrouw, zegt Emma Blackery, Britse muzikant, cabaretier en YouTuber met meer dan 1 miljoen volgers. Maar als een YouTuber in het publiek, een jonge vrouw uit Estland, zegt dat ze niet meer verder wil met haar internationale vlog omdat ze zo veel seksueel-getinte haatcomments krijgt, zegt Blackery: „Ik denk dat iedereen in dit panel reacties heeft gekregen waarin staat dat ze hun tieten moeten laten zien”. Ze kijkt om zich heen, naar de vier vrouwelijke YouTubers die naast haar aan de tafel zitten. Die reageren instemmend. Doorgaan, is het voorspelbare gezamenlijke advies.

Want als vrouwen wel echt wat willen vertellen, komt dat ze ook op commentaar te staan, blijkt op het congres. „Het voelt alsof je onderaan de keten staat, alleen al omdat je zwart bent”, zei Scola Dondo, die video’s over gezond leven maakt (In het panel ‘Race and Representation in Online Video’). Op een gespeeld-verontwaardigde toon: „Maar om daar bovenop ook nog vrouw te zijn?” Gelach in de zaal. Dondo, daarna serieuzer: „Het voelt alsof mensen niet geloven wat ik zeg. Ik heb gestudeerd, ben een professional. Maar dan, omdat ik een vrouw ben, komt er een man die alleen in januari een keer naar de sportschool gaat, tegen mij zeggen hoe ik moet sporten of wat ik moet eten.”

„Ik weet niet of het komt doordat ik een jonge vrouw ben, of omdat het internet voor velen nog zo nieuw is”, zegt Jenn McAllister (20), die bijna drie miljoen volgers op YouTube heeft. „ Maar als ik van YouTube af ben, nemen mensen me niet serieus. Dan luisteren ze niet naar wat ik te zeggen heb.”