Op louter zoetstof sterft een vlieg van de honger

Voor fruitvliegjes werkt de kunstmatige zoetstof Truvia als gif. Voor huisvliegen niet: die verhongeren erop.

Vlieg op suiker Foto iStock

Huisvliegen sterven binnen enkele dagen als ze op een dieet van de kunstmatige zoetstof Truvia gezet worden – niet omdat het giftig voor ze is, maar simpel doordat ze dan te weinig calorieën binnenkrijgen. Suiker bevat twintig keer zoveel calorieën als Truvia. Op water houden de vliegen het even lang uit als op de zoetstof. De dieren verhongeren dus, concludeert een team van insectenonderzoekers van North Carolina State University deze week in het wetenschappelijke blad Journal of Medical Entomology.

Truvia is ontwikkeld door de bedrijven Cargill en Coca Cola. Het bestaat voor 99,6 procent uit erythritol, een zoetstof die in planten voorkomt maar voor gebruik in voeding industrieel wordt vervaardigd, en daarnaast uit rebaudioside, een zoetstof die gewonnen wordt uit de bladeren van de steviaplant. Voor mensen is Truvia veilig. Maar vorig jaar concludeerden onderzoekers van de Drexler University in Philadelphia dat erythritol giftig is voor fruitvliegjes en dat deze zoetstof dus een nieuw, veilig insecticide zou kunnen zijn.

‘Zoogdiervriendelijk insecticide’

In hun proeven bleken fruitvliegjes niet langer dan zes dagen in leven te blijven als er erythritol aan hun voedsel was toegevoegd, terwijl deze vliegjes anders met gemak ruim twee weken overleven. Sean O’Donnell en Daniel Marenda van Drexler University hebben octrooi aangevraagd op het gebruik van Truvia als „zoogdiervriendelijk insecticide”.

Werd er behalve Truvia toch een beetje suiker toegevoegd, dan overleefden er meer vliegen.

Maar nu zet dit onderzoek met huisvliegen daar vraagtekens bij. Michael Fisher en zijn team van North Carolina State University zagen in hun proeven dat wanneer huisvliegen de keuze kregen tussen echt zoet (suiker) of nepzoet (Truvia) ze steevast voor suiker kozen. Daarop hielden ze het wel twee weken uit. Vliegen die alleen Truvia of alleen water kregen, gingen binnen drie tot vijf dagen dood. Werd er behalve Truvia toch een beetje suiker toegevoegd, dan overleefden er meer vliegen.

Hoe komt het dan dat de zoetstof wel dodelijk lijkt te zijn voor fruitvliegjes? „Misschien doodt erythritol de goede bacteriën waarmee fruitvlieglarven zich voeden”, oppert Fisher per e-mail. „Van andere kunstmatige zoetstoffen, zoals xylitol, is ook bekend dat ze bacterie-dodend zijn.” We weten niet of erythritol of andere kunstmatige zoetstoffen echt zoet smaken, voor de vliegen. „Wij mensen ervaren sommige zoetstoffen als soms wel honderd keer zoeter dan suiker. Ik vermoed dat vliegen ze soms als bitter ervaren, als de concentratie hoog genoeg is.”