Het veelbelovende begin van een Chinees democratisch dorp

In 2012 werden in het Chinese dorp Wukan de eerste democratische verkiezingen gehouden in 42 jaar.

Protest in Wukan in 2011. Foto screenshot YouTube.

Het was het eerste succesvolle Chinese experiment met democratie. Althans, zo werden de verkiezingen in het Chinese Wukan vaak gepresenteerd. Het vissersdorpje aan de Zuid-Chinese Zee, op 120 kilometer van Hongkong, realiseerde in 2012 namelijk het ondenkbare: het organiseerde de eerste democratische verkiezingen in 42 jaar.

In 2011 protesteerden inwoners van Wukan maandenlang tegen corrupte bestuurders en landonteigening door de staat. Door de verdachte dood van een demonstrant in een politiecel laaide het protest verder op. De demonstraties kregen danzkij sociale media veel internationale aandacht.

In tegenstelling tot de meeste protesten over landonteigening en corruptie in China leek de opstand in Wukan wél succesvol. De opgepakte demonstranten werden vrijgelaten, het afgenomen land werd gedeeltelijk teruggegeven en een comité kreeg van Beijing toestemming voor het organiseren van vrije dorpsraadverkiezingen. Vermoedelijk deed de regering concessies uit angst dat de protesten ook naar andere dorpen zouden overwaaien.

De Arabische nieuwszender Al Jazeera maakte een boeiende documentaire over de vijf jaar na de verkiezingen van 2012. In het eerste deel worden betrokkenen gevolgd in de periode rond de verkiezingen. Het veelbelovende begin van een democratisch dorp in China:

Dat het niet eenvoudig is om een democratisch systeem te handhaven, zou later blijken. De democratisch verkozen dorpsleider Lin Zuluan werd enkele jaren later gearresteerd op verdenking van corruptie. De leider van de opstand in 2011 werd uiteindelijk veroordeeld tot drie jaar cel en zit nog altijd vast.

De inwoners van Wukan blijven echter activistisch, getuige het massale protest tegen de arrestatie van de dorpsleider in september 2016.