Christenen worden als tweederangs burgers behandeld in Egypte

Terreuraanslag op Palmzondag De regering in Kairo zegt te streven naar vreedzaam samenleving tussen christenen en moslims. Maar in de praktijk hebben christenen veel minder rechten.

Rouwende mensen komen samen voor de begrafenis van de slachtoffers van de aanslag in Egypte. Foto Mohamed Hossam/EPA

Na elke terreuraanslag zijn er woorden van eenheid, en Egypte na de dubbele aanslag tegen koptische kerken op Palmzondag was geen uitzondering. „Ik ga niet zeggen of de slachtoffers moslims zijn of christenen: het zijn Egyptenaren,” zei president Sisi op televisie. Er waren foto’s van moslims die bloed kwamen geven voor de koptische slachtoffers, moslims die een menselijke ketting vormen rond kerken. Hartverwarmend, en tegelijk een leugen, zo merkten verschillende waarnemers op.

„Het is niet dat de Egyptenaren die rouwen om de koptische slachtoffers dat niet menen”, schrijft analist Timothy Khaldas in Kairo in een opiniestuk voor CNN. „Maar velen zullen blind blijven voor het feit dat de behandeling van de christenen in Egypte als tweederangsburgers de voedingsbodem is voor degenen die hen geweld willen aandoen.”

Ook na de onthoofding van twintig Egyptische kopten door IS in Libië in 2015 werd de eenheid van de Egyptenaren benadrukt. Veel slachtoffers kwamen uit het stadje El-Our, en president Sisi beloofde daar een kerk te bouwen voor hun nagedachtenis.

Hoe ontstond Islamitische Staat en waarom gaat het kalifaat nu ten onder? We leggen het in deze video uit.

Er was veel minder media-aandacht toen een meute moslims later de bestaande kerk in El-Our aanviel met stenen en molotovcocktails. De meute bezwoer zich met alle middelen te zullen verzetten tegen de bouw van een nieuwe kerk in El-Our.

„Waar was de eenheid toen het parlement vorig jaar een nieuwe wet goedkeurde over het bouwen van kerken die nog altijd strengere voorwaarden oplegt dan voor de bouw van moskeeën?” vraagt Khaldas.

Een studie van het Egyptian Initiative for Personal Rights (EIPR) telde in de periode 2011-16 zeker 74 gevallen waar kopten zijn aangevallen, meestal omwille van de bouw van een kerk. „Degenen die de kerkenwet hebben goedgekeurd dragen een verantwoordelijkheid voor het voortdurend sektarisch geweld in Egypte”, zei Amr Abdul Rahman van het EIPR vorig jaar.

„Waar is de eenheid telkens wanneer er in een afgelegen dorp religieuze clashes zijn en de regering de daders beschermt onder de noemer van ‘traditionele verzoening’ in plaats van hen te vervolgen?” vraagt Khaldas.

Lees ook over de aanslag van afgelopen december: Zware bomaanslag treft kopten in Kairo

Een rapport van Amnesty International in maart maakt een soortgelijk punt. „In plaats van de daders van gewelddadige aanvallen (tegen kopten) te vervolgen blijft de Egyptische regering verzoening promoten. In sommige gevallen is die verzoening uitgemond in het verplichte vertrek van christenen uit de regio’s waar zij bedreigd werden. Dit voedt de cyclus van geweld tegen de christenen.”

Niet alleen het huidige en vorige regimes treffen schuld, stelt Mokhtar Awad, verbonden aan de George Washington University, op Twitter.

„Zoals steeds had IS dit nooit klaargespeeld zonder het diepgewortelde sektarische gedachtengoed dat al decennia wordt aangewakkerd door de fundamentalisten”.

El-Our heeft nog altijd geen nieuwe kerk. Maar in januari dit jaar zei Sisi dat hij in zijn nieuwe hoofdstad de grootste kerk van Egypte gaat laten bouwen, en vlak ernaast de grootste moskee van Egypte. Hij zei ook dat hij zijn belofte om alle kerken te vervangen die in 2013 zijn afgebrand door aanhangers van zijn voorganger Morsi, niet is vergeten.