China’s grote angst: valt grillige Trump Noord-Korea aan?

Na bezoek Xi aan VS President Xi Jinping heeft zelf gezien hoe onvoorspelbaar Donald Trump te werk gaat. Xi’s voornaamste zorg is nu wat de VS in Noord-Korea gaan doen.

De Chinese president Xi Jinping. Foto Kimmo Brandt/EPA

De Chinese president Xi Jinping was zondag nog niet terug in Zhongnanhai, het verblijf van de Chinese leiders in het hart van Beijing, of de kritiek op president Trumps aanval op Syrië en diens denkbeelden over Noord-Korea barstte los in de regerings- en partijmedia.

Voeg daarbij dat de Amerikaanse marineleiding de Carl Vinson-aanvalsgroep met een vliegdekschip naar het Koreaanse schiereiland heeft gedirigeerd en nog geen 24 uur na de Mar-a-Lago-top van de Amerikaanse en Chinese presidenten Trump en Xi lopen de spanningen op.

Als de Chinese media een graadmeter zijn voor het denken in de hoofden van Xi en de zijnen dan is de conclusie duidelijk: over de belangrijkste veiligheidskwesties van dit moment - Noord-Korea en het Midden-Oosten - is de kloof tussen de VS en China alleen maar groter geworden.

Xi, die vorige week vlak voor het diner met New York-stripsteak en rode Napa-wijn werd geïnformeerd over de eerste Amerikaanse aanval op een Syrische doel, weet nu dat Trump niet „de papieren tijger” (Global Times) is waar velen in zijn Beijingse omgeving de nieuwkomer in het Witte Huis voor hielden. Xi ontdekte ook, zittend op de eerste rij, dat Trump uiterst emotioneel en zeer onvoorspelbaar reageert op tv-beelden en in het geheel niet strategisch denkt.

Gevaarlijke eigenschappen

Volgens staatspersbureau Xinhua zijn dat in leiders van grootmachten gevaarlijke en onrustbarende eigenschappen. Of Xi bang is geworden dat Trump, als het om Noord-Korea gaat, even onvoorspelbaar te werk gaat, is niet bekend - Xi twittert en facebookt uit principe niet en geeft nooit interviews. Maar gerustgesteld dat het zo’n vaart niet loopt, kan de Chinese leider hoogstwaarschijnlijk niet zijn.

Elk Chinees medium wees er zondag op dat de VS vrijwel zonder gevaar een tamelijk slecht beveiligd Syrische vliegveld kunnen uitschakelen, maar dat Noord-Korea een verhaal is van een geheel andere orde. Een Amerikaanse aanval op het zwaar bewapende Noord-Korea zal het begin zijn van een langgerekt drama met vele duizenden slachtoffers in beide Korea’s, Japan en waarschijnlijk ook China. Niet verwonderlijk noemde de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un zondag de aanval op het Syrische vliegveld een oorlogsverklaring aan zijn land en verhoogde de staat van paraatheid.

Bij de bezorgdheid over een Amerikaanse Alleingang in Noord-Korea vallen de gekwetste gevoelens van China over de timing van de aanval met kruisraketten in het niet. Xi kan heel goed leven met het feit dat het Mar-a-Lago-onderonsje met Trump geheel werd overschaduwd. Het westerse denken over beeldvorming en of China nu wel of geen gezichtsverlies heeft geleden is aan hem in het geheel niet besteed. Immers, hij en zijn staf hebben de regie van de berichtgeving aan de 1,4 miljard Chinezen in eigen hand.

„Er zijn duizend redenen om de Chinees-Amerikaanse relatie tot een succes te maken en er is geen enkele reden de relatie kapot te maken”, was de boodschap van Xi. Uit de verklaringen van beide zijden en de lichaamstaal kon worden afgeleid dat Trump en Xi het oppervlakkig gezien best met elkaar konden vinden. Dat Xi ook reden tot tevredenheid had, blijkt uit twee feiten: een dreiging van een openlijke handelsoorlog tussen de twee grootste economieën ter wereld is duidelijk op de lange baan geschoven en Trump heeft hem niet lastiggevallen met mensenrechtenkwesties, zoals de vorige Amerikaanse president Obama placht te doen. Geen van de recente reeks arrestaties van kritische advocaten, onafhankelijk denkende bloggers/journalisten en activisten is aan de orde gesteld. Het Amerikaans-Chinese overlegorgaan voor hypergevoelige kwesties is zelfs tot nader order buiten werking gesteld. Niet verbazingwekkend tot grote Chinese tevredenheid.