Een gratis trekking voor iedereen moet de Staatsloterij van claims verlossen

staatsloterij

De Staatsloterij misleidde deelnemers en komt nu met een oplossing, waarmee ze een grote claimstichting buitenspel zet.

Illustratie Fokke Gerritsma

„De Staatsloterij is ons lief, we willen niet dat aan 291 jaar Staatsloterij een einde komt” en „mensen, het is maar een spelletje”. Ben Knüppe klonk nou niet direct als de voorzitter van een belangenclub van duizenden Nederlanders die jarenlang misleid zijn.

Dat is hij wel degelijk. Maandag zat Knüppe, een bekende curator, als voorzitter van stichting Staatsloterij Schadeclaim naast Staatsloterij-topman Niels Onkenhout. Ze maakten op een persconferentie een bijzondere schikking bekend in een voor de Staatsloterij slepende affaire.

Van 2000 tot 2008 trok de loterij, ook prijzen uit een pot met niet-verkochte loten. De winkans voor deelnemers was daardoor veel lager. „Misleiding”, oordeelde de Hoge Raad twee jaar geleden.

Na die pijnlijke uitspraak barstte een strijd om een schadevergoeding los. Maandag is die op een voor de Staatsloterij relatief gunstige manier beslecht. De Staatsloterij organiseert 27 mei een ‘gratis’ extra trekking voor gedupeerde deelnemers waarbij 13,5 miljoen euro wordt verloot.

Ook schenkt het 500.000 euro aan drie goede doelen. Oud-spelers die een schadevergoeding wilden en zich aansloten bij een claimclub ontvangen daarnaast 40 euro per persoon – grofweg hun inschrijfgeld.

In totaal kost dit de Staatsloterij zo’n 30 miljoen euro, ongeveer de helft van het eigen vermogen.

Het redelijke alternatief

Dat de Staatsloterij schikt met de stichting Staatsloterij Schadeclaim is opvallend. De verloren zaak bij de Hoge Raad was namelijk aangespannen door een compleet andere belangenorganisatie: de stichting Loterijverlies die in 2008 werd opgericht door jurist Ferdy Roet. Hij verzamelde zo’n 200.000 deelnemers, een veelvoud van de 6.000 deelnemers van Staatsloterij Schadeclaim.

Met Roet werd onderhandeld over een schadevergoeding, maar hij stelde volgens de Staatsloterij „irreële eisen”. Zo wilde hij dat deelnemers van de Staatsloterij hun inleg zouden terugkrijgen. Dat zou de Staatsloterij honderden miljoenen hebben gekost.

Aanvankelijk stelde ook de stichting Staatsloterij Schadeclaim uit 2014 zulke hoge eisen. Oprichter Orlando Kadir, die ook voor slachtoffers van Tristan van der V. in Alphen aan den Rijn een schadevergoeding wil, repte begin 2015 in een persbericht over schade van wel 4 miljard euro. „De ontnomen kansen om te winnen hebben een maatschappelijk trauma opgeleverd.”

Maar zo’n twee jaar geleden raakte Kadir in gesprek met communicatiestrateeg Rob Okhuijsen. En sindsdien presenteerde Staatsloterij Schadeclaim zich als hét redelijke alternatief.

Curator Knüppe werd gevraagd als voorzitter, hoogleraar massaschade Ianika Tzankova en Okhuijsen traden toe tot het bestuur. Als advocaat werd Jurjen Lemstra aangetrokken. Een zwaargewicht op het gebied van massaschade, maar geen pitbull die op dit dossier leek te geloven in een hoge schadevergoeding. Tegen RTL Nieuws zei hij eerder de kans op een schadevergoeding voor gedupeerde Staatsloterijdeelnemers „heel klein” te achten.

Betrokkenen stellen dat er wel degelijk hard is onderhandeld tussen de Staatsloterij en de stichting, maar naar het onderste uit de kan leek die sinds de komst van de zwaargewichten niet meer op zoek.

Het loterijschandaal in een tijdlijn:

Knüppe kwam maandag continu als de redelijkheid zelve over. „Ik denk dat de achterban van onze stichting vooral ook wil dat de liefde die ze nog steeds voelen voor de Staatsloterij wordt ontdaan van dit foutje”, zei hij bijvoorbeeld. Kadir, eveneens aanwezig, onthield zich van commentaar. Als onderdeel van het akkoord ontvangt hij 700.000 euro om zijn opstartkosten te dekken.

De gematigde opstelling van de stichting komt de Staatsloterij bijzonder goed uit. Die wilde graag een akkoord sluiten met een belangengroep om schoon schip te kunnen maken. Daarom biedt het nu alle oud-spelers gratis loten, niet alleen de leden van de claimstichtingen.

„We gaan een hele grote campagne neerzetten zodat niemand gemist wordt”, beloofde Staatsloterij-topman Onkenhout. Na afloop erkende hij dat de extra trekking niet slecht is vanuit pr-oogpunt, maar „absoluut geen verkapte marketingtruc”.

Voor de Staatsloterij is zeker zo belangrijk dat Roets Loterijverlies buitenspel wordt gezet. Roet heeft zich de afgelopen jaren ontpopt als plaaggeest van de Staatsloterij. Vorige maand wist hij nog voor 122 miljoen euro beslag te leggen op de rekeningen van de Staatsloterij, waardoor toekomstige prijsuitkeringen gevaar liepen.

‘Schikking achterbaks’

Roet vindt de schikking „achterbaks”. „De Staatsloterij probeert bedrog voor schijntje af te kopen.” Volgens hem hebben zijn deelnemers recht op een schadevergoeding van gemiddeld 2.000 euro per persoon.

Het is de vraag of die deelnemers Roet nu nog blijven volgen. Een opvallend onderdeel van de maandag gepresenteerde schikking is namelijk dat ook de 200.000 Loterijverlies-deelnemers in aanmerking komen voor 40 euro ‘actiebereidsheidsvergoeding’: ongeveer het bedrag dat ze ooit aan Roet als inschrijfgeld betaalden.