Noodtoestand in Egypte na IS-aanslagen tegen kopten

Bloedbad in kerken

Tientallen kopten kwamen om het leven bij aanslagen in twee steden. Op veel bescherming van de staat hoefden ze niet te rekenen.

Foto Mohamed Abd El Ghany/Reuters

De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi heeft zondagavond voor drie maanden de noodtoestand afgekondigd nadat eerder op de dag bij twee aanslagen zeker 44 christenen om het leven waren gekomen. De verantwoordelijkheid voor de aanslagen in de steden Tanta en Alexandrië op palmzondag is opgeëist door terreurgroep Islamitische Staat.

Sisi deed zijn aankondiging in een tv-toespraak. Hij suggereerde dat niet nader genoemde buitenlandse machten proberen de stabiliteit van Egypte te ondermijnen. Voor de invoering van de noodtoestand is instemming van het parlement vereist.

De eerste aanslag vond plaats in de koptische Mar Girgis-kerk in de stad Tanta in de Nijldelta, circa 100 kilometer ten noorden van Kairo. Toen de gelovigen daar waren verzameld, ontplofte bij het altaar een verborgen bom die zeker 27 dodelijke slachtoffers en 71 gewonden maakte.

De tweede aanslag was vlakbij de Sint-Marcus-kathedraal in Alexandrië waar de koptische paus Tawadros II kort tevoren nog de mis had bijgewoond. Hier ging het om een zelfmoordaanslag: een van de 17 doden is naar verluidt een vrouwelijke politieagent die zich op de terrorist heeft gegooid. Er vielen 35 gewonden.

Bij elkaar opgeteld gaat het om de zwaarste aanslagen tegen de Egyptische christenen ooit. In december vorig jaar kwamen 29 mensen om bij een aanslag op de koptische kathedraal in Kairo die eveneens door IS werd opgeëist. Eerder, in 2011, werden 23 mensen gedood toen een bom ontplofte tijdens een middernachtmis op oudjaar, ook in Alexandrië.

Hoe ontstond Islamitische Staat en waarom gaat het kalifaat nu ten onder? We leggen het in deze video uit.

IS heeft de laatste maanden herhaaldelijk gedreigd met meer aanslagen tegen de christenen in Egypte, laatst nog in een video in februari. Het beschouwt de christenen als ongelovigen die heulen met het Westen. In 2015 werden twintig kopten onthoofd door IS in Libië, waar de Egyptenaren als gastarbeiders werkten.

Eind februari dit jaar vluchtten honderden christenen weg uit het noorden van het Sinaï-schiereiland nadat daar in drie weken tijd zeven kopten waren vermoord. Een rapport van Amnesty International van vorige maand beschuldigt de Egyptische autoriteiten ervan dat zij niet genoeg doen om de christenen in de Sinaï en elders te beschermen.

IS dook in 2014 in Egypte op toen een lokale radicale groep, Ansar Beit al-Maqdis, trouw zwoer aan Abu Bakr al-Baghdadi. Eind 2015 zei de groep achter de crash te zitten van een Russisch passagiersvliegtuig, waarbij 224 mensen werden gedood.

Moslimextremisten zien de kopten, die 10 procent van de Egyptische bevolking van 90 miljoen omvatten, ook als voorstanders van de coup waarmee in 2013 president Morsi van de Moslimbroederschap werd afgezet. De – inmiddels verboden – Moslimbroederschap heeft de aanslagen van zondag via Twitter veroordeeld.