Alleen op de weg voelt Abdi Nageeye zich thuis

Marathon Rotterdam

Abdi Nageeye verbeterde zijn p.r. op de marathon met 50 seconden. De geboren Somaliër wil de beste van Nederland worden.

Abdi Nageeye komt als beste Nederlander over de finish tijdens de Marathon van Rotterdam zondag Marco de Swart/ANP

’t Is een bijzondere atleet, en dat is-ie. Abdi Nageeye, geboren Somaliër met een Nederlands paspoort. Een ontheemde loper die zich overal thuis voelt, omdat hij nergens wortel heeft geschoten. De 28-jarige Nageeye loopt uit noodzaak, om onderweg te zijn. De weg is zijn thuis, daar voelt hij de inspiratie om hard te lopen. In Rotterdam zo hard, dat hij zijn persoonlijk record zondag met vijftig seconden aanscherpte tot 2.09.34 uur, de snelste Nederlandse finisher ooit op de Coolsingel.

Bij het managementbureau van Jos Hermens vinden ze Nageeye een aparte vogel, een jongen die in geen enkel format past. Ze zijn er inmiddels aan gewend en laten hem z’n gang gaan, maar het vergt soms wel enig improvisatievermogen om hem te begeleiden. Hijzelf vindt die onafhankelijkheid de normaalste zaak van de wereld. Omdat Nageeye vrij wil zijn, in zijn hoofd maar vooral in zijn doen en laten. Zelf zegt hij over die behoefte: „Ik doe altijd wat het beste voor me is. Ik luister naar een coach, natuurlijk, maar daar houdt het wel mee op. Ik heb er een hekel aan als mensen mij voorschrijven wat ik moet doen. Ik wil vrij zijn.”

Nageeye heeft geen vaste woon- en verblijfplaats. Hij houdt er niet van zich te hechten. Dan weer verblijft hij in Kenia, dan weer in Ethiopië, dan weer in Nederland. Het hangt voornamelijk van zijn gemoedstoestand af. Trainen kun je overal, de plaats is mede afhankelijk van de omstandigheden. In Kenia mijdt hij de kou van Nederland, in Ethiopië de regen van Kenia en in Nederland brengt hij liefst de finishing touch aan van een trainingsperiode. Vijftien dagen voor de marathon van Rotterdam keerde Nageeye terug van hoogtetrainingen op 2.700 meter, rond de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba. Omdat die periode het beste effect sorteert voor de marathon.

‘Elke training was raak’

Zijn voorbereiding op ‘Rotterdam’ was hoe dan ook niet des Nageeyes. Hij verbleef langer dan gebruikelijk op één plaats. Vanaf september in Addis Abeba om te trainen op schema’s van Getaneh Tessema, de trainer van Hermens’ atleten in Ethiopië. Het heeft hem goed gedaan, constateert Nageeye. Hij voelde zich oersterk. „Mijn coach zei voor vertrek al: ‘Je bent sterk Abdi, je kunt sneller lopen dan ooit.’ Dat gevoel had ik ook, want ik finishte op de training steeds bij de sterksten. Elke training was raak. Ik heb nog nooit zo van trainingen genoten als tijdens die periode in Addis Abeba.”

Het resultaat was een verbetering van zijn persoonlijk record met vijftig seconden. En daarnaast een klassering tussen de elite van de marathon, atleten die onder de twee uur en tien minuten hebben gelopen. Nageeye is sinds zondag een gearriveerde marathonloper. En toch, typisch Nageeye, was hij niet helemaal tevreden. Hij had graag een tijd onder de 2.09.30 uur gelopen. Maar dat zat er niet in door de warmte, is zijn verklaring. Hij was uit voorzorg iets voorzichtiger begonnen dan gepland, waardoor hij net die vijf seconden tekort kwam voor zijn streeftijd. Maar de grens is nog niet bereikt, riep hij kort na de finish, nog stram van de spierpijn. Zijn volgende doel is verbetering van het Nederlands record (2.08.21) van Kamiel Maase. Vol bravoure: „Dat moet binnen een jaar lukken.”

Nageeyes zwervende bestaan heeft ook te maken met zijn nomadische achtergrond. Geboren in Somalië als boerenzoon die op vijfjarige leeftijd werd opgenomen in het gezin van zijn broer Mohammed, die toen al enige jaren in Den Helder woonde. Nageeye doorliep de Nederlandse basisschool en werd door diezelfde broer later meegenomen naar Syrië – voor een herwaardering van cultuur en geloof. Mohammed bleef kortstondig in Syrië om, met Abdi, terug te keren naar Somalië.

Nageeye was daar allesbehalve op zijn plek. Hij wilde terug naar Nederland. Zo jong als hij was, dertien jaar, ontvluchtte hij zijn geboorteland om via een Nederlandse zendeling in Addis Abeba uiteindelijk bij een gastgezin in het Noord-Veluwse Oldebroek terecht te komen. Voetballen werd zijn nieuwe hobby. Een beetje tegen zijn zin stapte hij over op hardlopen. Hij zette die stap, omdat zijn ploeggenoten vanwege zijn snelheid bleven aandringen. „Ze zeiden voortdurend: ‘Abdi, je moet gaan hardlopen.”

Uiteindelijk gaf Nageeye gehoor aan dat advies en kwam tot de ontdekking dat hij hardlopen vele malen leuker vond dan hij had gedacht.

Begonnen in Apeldoorn

Via de Apeldoornse atletiekvereniging AV’34, in het bijzonder trainer Johan Voogd, begon Nageeye aan een avontuur dat op een serieuze sportcarrière zou uitdraaien. Nu, zeven jaar verder – ‘op zijn Abdi’s’ , op wisselende plekken, met wisselende trainers – is Nageeye een gearriveerde langeafstandsloper geworden. Eentje die al elfde werd op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en van alle Nederlanders op de marathon de derde tijd ooit liep: na Gerard Nijboer in 1980 (2.09.01) en Maase (2.08.21), tien jaar geleden in Amsterdam.

Nu is hardlopen zijn liefde, zijn leven, zijn bestaansreden. En nu Nageeye de top in zijn sport heeft bereikt, wil hij meer, wil hij de beste zijn. Niet van de wereld, want dat is te hoog gegrepen, zo realistisch is hij wel. Maar de beste van Nederland en van Europa, dat moet haalbaar zijn. Daar heeft Nageeye alles voor over.

In Rotterdam heeft Nageeye een volgende stap op weg naar dat doel gezet. Maar eenvoudig was het niet. Dat geldt hoe dan ook voor een marathon, die na dertig gelopen kilometers onvoorspelbaar wordt. In Rotterdam kwam daar nog eens de warmte bij.

Tot de dertigste kilometer ging het zo relaxed dat Nageeyes gedachten alle kanten opschoten. „Ik dacht onderweg zelfs aan de aanslag in Stockholm. Keek naar zijstraten en dacht: daar zal toch geen vrachtwagen uitkomen, die zullen ze toch wel goed beveiligd hebben?” Daarna verdwenen die gedachten, want vanaf kilometer dertig was het overleven. Nageeye: „Dan denk je maar aan één ding: hoe haal ik in godsnaam de finish op de Coolsingel?”