Xi ontdekt dat Trump geen papieren tijger is

De Chinese president Xi Jingping werd tijdens zijn bezoek aan Donald Trump in Mar-a-Lago verrast door de mededeling dat de VS kruisraketten ging afvuren op een Syrische luchtmachtbasis.

Carlos Barria/Reuters

Vlak voor het diner met New York-stripsteak en rode Napa-wijn ontdekte de Chinese president en partijleider Xi Jinping in Florida dat zijn nieuwe Amerikaanse collega Donald Trump niet de ‘papieren tijger’ is waar velen in China hem voor hielden. Voordat zij de glazen hieven, werd Xi door Trump geïnformeerd dat tijdens het diner de kruisraketten voor de eerste Amerikaanse militaire aanval op het Syrische regiem in stelling werden gebracht. Voor Xi en zijn topdiplomaten, waarvan de belangrijkste wat verstijfd naast Melania Trump zat, was dat een enorme verrassing. Eén van het soort waar Chinese leiders niet van houden.

Onwillekeurig moeten de Chinese gedachten zijn uitgegaan naar Trumps uitspraak in de Financial Times dat als China niet meewerkt aan een oplossing voor Noord-Korea, Amerika dat zelf zal doen. Uiteraard laat het bombarderen van een makkelijk doelwit als een klein Syrisch vliegveld zich niet vergelijken met een aanval op het zwaarbewapende Noord-Korea dat in staat is naburig Seoul en Tokio plat te leggen. Toch zullen Trump’s uitspraken over Noord-Korea, dat uitvoerig aan de orde is geweest, vanaf nu in Beijing veel serieuzer worden genomen. Xi en Trump zouden volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Tillerson afspraken hebben gemaakt over ‘verhoogde samenwerking’ omdat ook China de dreiging van een genucleairiseerd Noord-Korea zeer ernstig neemt. Over de inhoud van deze afspraken is nog niets bekend gemaakt.

Koerswending

Dat Xi ontstemd was dat zijn bezoek aan Trump in diens ‘zuidelijke Witte Huis’ totaal overschaduwd werd door de verrassende koerswending van Trump, is echter onwaarschijnlijk. Dat soort westerse denkbeelden over beeldvorming gaan voor hem niet op, want hij en zijn staf beslissen over de berichtgeving in China. Voor de meeste van de 1,4 miljard Chinezen die de persoonlijke kennismaking in Mar-a-Lago via de staatsmedia volgden, was de Amerikaanse aanval op het Syrische vliegveld slechts een sideshow in een verder ‘enorm succesvolle’ ontmoeting. “Er zijn duizend redenen om de Chinees-Amerikaanse relatie productief te maken en geen enkele reden deze kapot te maken”, was de boodschap voor het Chinese tv-kijkende, internettende en kranten lezende publiek van hun leider. In de staatsmedia werd de indruk gewekt dat Xi en Trump het goed met elkaar konden vinden. De beelden die China zag van de lichaamstaal van de twee leiders die alleen met behulp van een tolk kunnen communiceren moesten bevestigen dat er sprake was van ‘openhartig en direct’ contact.

Foto Jim Watson/AFP

Subtiel

Hoewel details nog ontbreken, wijzen alle tekenen erop dat Trump en Xi het inderdaad goed met elkaar konden vinden. De Chinese zijde was duidelijk gecharmeerd van de ontvangst, waarin Trump’s 5-jarige kleindochter Arabella, kind van de in China razend populaire Ivanka, een hoofdrol speelde. Ze zong in het Chinees een lied en droeg twee gedichten uit de Tang-dynastie voor. Aan subtiliteit geen gebrek op Trumps golfclub.

De Amerikaanse zijde benadrukte dat Trump alle problematische kwesties met betrekking tot China aan de orde heeft gesteld. Hij meed - vanzelfsprekend als gastheer - alle grove uitspraken over China die hij tijdens de verkiezingscampagne gebruikte. Daarmee bevestigde hij voor China dat Amerikaanse presidentskandidaten, eenmaal in het Witte Huis, hun anti-Chinese retoriek snel vergeten.

Aanhangers van Xi bij zijn aankomst op het vliegveld van Palm Springs in Florida. Foto Michele Eve Sandeberg/AFP

Handelstekort

Volgens diplomatiek gebruik zijn netelige kwesties als het Amerikaans-Chinese handelstekort gedelegeerd naar ministers en topadviseurs, die in de komende honderd dagen proberen afspraken te maken over de verhoging van de Amerikaanse export naar China.

Deze onderhandelingen over ruimere toegang tot de Chinese markt - die veel lastiger toegankelijk is dan de Amerikaanse - zullen ook in Europese hoofdsteden nauwgezet gevolgd worden. Hoewel het Europees-Chinese handelstekort veel kleiner is, klagen Europese regeringen en bedrijven net zo hard over China als Amerika en steunen de regering-Trump in het openbreken van Chinese markten.