Opinie

Denk is goed voor de democratie

Waar critici spreken van een Turks AK-filiaal is Denk in werkelijkheid geen goed nieuws voor Erdogan en andere islamitische autocraten, schrijft

Het opkomstpercentage van deze parlementsverkiezingen was met 81,9 procent het hoogst sinds 1986. Daarmee komt de verkiezing zelf als grootste winnaar uit de bus. Dat geeft critici zoals David Van Reybrouck, auteur van het pamflet Tegen Verkiezingen (en vóór loting), het nakijken. Niet het systeem is aan modernisering toe, maar de partijen die hun achterban verloren aan concurrenten.

GroenLinks verdient zo bezien een pluim. Nog niet zo lang geleden was deze partij een gesloten club van geitenwollensokkenmoralisten, nu een eigentijdse, idealistische beweging. Die metamorfose werd beloond. Ook Denk (3 zetels) en de Partij voor de Dieren (5 zetels) wisten een significant deel van het electoraat aan te spreken. Met alternatieve verhalen en een alternatieve aanpak. Groepen die zich voorheen niet gehoord voelden (vegetariërs die gruwelen van de bio-industrie, moslims die teleurgesteld zijn in bestuurspartijen zoals de PvdA) kregen een stem. De outsiders zijn weer binnen.

Eerder wisten Pim Fortuyn en Geert Wilders de stem van burgers te vertolken die zich niet thuis voelen in een multiculturele, globaliserende samenleving. Not my cup of tea, maar wel een gezonde, democratische ontwikkeling. Die politieke oriëntatie negeren of uitsluiten is vragen om problemen. Wilders dwingt de gevestigde partijen zich klip en klaar uit te spreken over ongemakkelijke thema’s. Over wat het Nederlanderschap inhoudt. Identiteitspolitiek die maar al te vaak uitmondt in symbolische speerpunten (Wilhelmus zingen op school), maar wel aangeeft waar politici staan.

Terug naar Denk. De drie zetels geven niet alleen een stem aan gekrenkte zielen (het product van de islamofobie sinds 9/11), maar geven de islam als identiteitsbron eindelijk een thuis in het parlement – zoals ChristenUnie en SGP dat doen voor het christendom.

Vergelijk Denk-kiezers, onder hen jonge, succesvolle migranten, met EO-jongeren. Burgers die niet gedreven worden door consumentisme, maar hun heil zoeken in morele voorschriften.

Buiten de politiek ontstond er al eerder een markt voor islam: omroepen, datingsites, mode. Logisch dat de politiek nu volgt, ook al manifesteert Denk zich niet nadrukkelijk als moslimpartij. Je kunt kritiek hebben op de polemische stijl, maar je kunt dat ook respecteren als de enige manier om je ergens in te vechten – zoals een puber zijn ruimte opeist door zich te verzetten tegen ouders en gezag. En dat is hard nodig, getuige het opiniestuk (3 maart, NRC) van Mohammed Benzakour over de behandeling van zijn moeder in het verpleeghuis. „Behalve de aanwezigheid van Halal-vlees, wist men verder weinig raad met haar specifieke gebruiken, believen en mores”, schreef hij. Zorg op maat, communiceerden de folders, maar er werd geen rekening gehouden met de diversiteit in religieuze gebruiken onder patiënten. Ook in het onderwijs, bij de politie, in de media en tijdens sollicitatieprocedures ontbreekt het aan sensitiviteit. Grieven daarover vinden weerklank bij Denk.

Wat zich hier voltrekt is politieke emancipatie. Jonge migranten zijn beter opgeleid en verdienen meer dan hun ouders die hier als ongeschoolde gastarbeiders kwamen. Ze zijn hier opgegroeid, maar voelen zich niet altijd welkom. Geen wonder dat deze zelfverzekerde, kritische groep zoekt naar ‘eigen’ politieke vertegenwoordigers. Dat zijn nu Kuzu, Azarkan en Öztürk. En niet de ‘ideale schoonzoon’ Ahmed Marcouch (PvdA) of de VVD’er Malik Azmani, die zelfs aanschurkt tegen de PVV.

Dat de achterban van Denk bestaat uit stemvee is zodoende een groot misverstand. In mijn omgeving heb ik veel jonge, kritische, hoogopgeleide moslims zien wikken en wegen – hun stem op Denk is weloverwogen, maar omkleed met mitsen en maren.

Deze kritische houding heeft gevolgen voor de positionering van Denk. Waar critici spreken van een Turks AK-filiaal, is Denk in werkelijkheid geen goed nieuws voor Erdogan en andere islamitische autocraten. Nederlandse moslims hebben nu hun eigen vertegenwoordigers, in een Nederlands parlement. Die laten zich niets voorschrijven, die beslissen zelf. Wie democratie een warm hart toedraagt, hoort te juichen voor de winst van Denk.