De marathon in 1.59 uur; een kwestie van tijd

Marathon

Wellicht nog niet in Rotterdam, dit weekeinde, maar het kan, de marathon lopen onder de twee uur. Jos Hermens is bij twee projecten betrokken om dit voor elkaar te krijgen. „Het kan, het moet, voor ik sterf.”

Het zit in de mens, de drang naar vooruitgang. Speciaal in Jos Hermens, de atletenmanager die zeker een miljoen euro heeft geïnvesteerd in zijn project om een mens de marathon – die atypische maar historische afstand van 42 kilometer en 195 meter – binnen de twee uur te laten lopen. De 67-jarige onverbeterlijke loopfanaat: „Het kan, het moet, voor ik sterf.”

Sub2, uitgesproken op z’n Engels, heet Hermens’ ambitieuze plan, waarin hij samenwerkt met Yannis Pitsiladis, professor in sport- en bewegingswetenschappen aan de universiteit van Brighton, in zijn vak zeker zo idealistisch als Hermens. Twee karakters die elkaar hebben gevonden in hun liefde voor innovatie, Pitsiladis vanuit wetenschappelijke ooghoek, Hermens in zijn strijd tegen het conservatisme in de atletiek. Hermens, opgewonden: „Ik wil de sport veranderen.” En Pitsiladis: „Jos en ik zijn pioniers.”

Hermens en Pitsiladis willen afrekenen met de heersende opvatting dat op korte termijn de marathon niet binnen twee uur kan worden gelopen. De manager van alle winnaars van de grote marathons in 2016 dacht aanvankelijk statistisch aan een wachttijd van dertig tot vijftig jaar. Tot Haile Gebrselassie, de langeafstandsloper met wie Hermens groot is geworden, in 2008 de marathon in Berlijn binnen de twee uur en vier minuten (2.03,59) liep. Voor hem een eye-opener; de barrière kan eerder geslecht worden, denkt hij.

Bekele als proefkonijn

Zes jaar verder en budgettair iets slagvaardiger begonnen Hermens en Pitsiladis in 2014 het project Sub2, met de Ethiopische meervoudig olympisch en wereldkampioen Kenenisa Bekele als proefkonijn. De atleet die op de baan als gevolg van blessures enigszins op een zijspoor was beland, wordt volgens de beginselen van Sub2 binnen vijf jaar klaargestoomd voor een marathontijd onder de twee uur. De eerste test verliep bemoedigend: Bekele benaderde een half jaar terug in Berlijn het wereldrecord van de Keniaan Dennis Kimetto (2.02,57) tot op zes seconden: 2.03,03.

Ambitieus plan van Hermens en Pitsiladis. Tot de kapitaalkrachtige sportkledingfirma Nike vorig jaar een soortgelijk project begon rond de marathonlopers Eliud Kipchoge uit Kenia, Zersenay Tadese uit Eritrea en de Ethiopiër Lelisa Desisa. Met een aanzienlijk hoger budget. Nike investeert 50 miljoen dollar met als doel binnen zes maanden de grens van twee uur te doorbreken.

Complicerende factor is dat Kipchoge in de stal van Hermens huist en de manager via die lijn ook is verbonden aan het concurrerende project, genaamd Breaking2. Pitsiladis toont begrip voor die dubbelrol, maar is teleurgesteld dat Sub2 daarmee op achterstand is gezet. „Sindsdien zie ik ons project als een erfenis voor toekomstige marathonlopers”, zegt Pitsiladis telefonisch vanuit Brighton.

Waar Sub2 bij de testen is aangewezen op de bestaande marathons, kan Nike het zich permitteren om begin mei op het racecircuit van Monza in Italië de ultieme proef uit te voeren om de eerste mens de marathon in 1.59,59 of sneller te laten lopen. Op een dag met ideale weersomstandigheden, begeleid door twintig hazen en tot in de perfectie gefaciliteerd, moet die test tot het ultieme resultaat leiden. De tijd zal niet door de internationale atletiekfederatie IAAF worden erkend als wereldrecord, omdat niet aan alle eisen kan worden voldaan. Het kan Hermens niet schelen. „Dan is de marathon onder de twee uur gelopen, dáár gaat het om.”

De aanval op de magische marathongrens vereist volgens Pitsiladis een multidisciplinaire aanpak, ofwel: alle onderdelen moeten verbeterd worden.

Hermens bekijkt zo’n proces heel pragmatisch: „Als je op zes onderdelen 30 seconden winst boekt, heb je drie minuten te pakken, op de marathon het verschil tussen het wereldrecord en een tijd onder de twee uur.”