Column

Morsige feelgood en voorwaardelijke liefde

Beeld van de Week Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto. Vandaag: #handinhand

De Tweede Kamerleden van Forum voor Democratie (FVD) Thierry Baudet en Theo Hiddema arriveren hand in hand bij Art Hotel Spaander. Zij deden mee aan de solidariteitsactie voor twee homo?s die in Arnhem werden mishandeld omdat zij hand in hand over straat liepen. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Twee Nederlandse politici lopen hand in hand in Volendam. Wie de twee zijn, kun je op deze foto niet meteen zien. Maar het doet er ook niet zoveel toe, het beeld is inwisselbaar: iedereen leek mee te doen aan de solidariteitsactie voor de twee homo’s die zondagochtend op de Nelson Mandela-brug in Arnhem zijn mishandeld. Alom omarmde men het evidente: homohaat is niet goed. Mooi natuurlijk en tegelijk een veilig, zuinig statement, even nobel en saai als een brug vernoemen naar Mandela.

Beelden van onze hand in hand lopende polici gingen niettemin de wereld over. Ze bevestigden mooi het imago van Nederland: oord van tulpen en tolerantie. Ik zag ze ook voorbij komen in de VS, waar ik nu ben, maar het lukte me niet zo goed om er heel trots van te worden. Ik bezocht deze week toevallig een plattelandstadje in de staat Missouri. Op straat zag ik twee jonge studentes op een bankje zoenen. Dat vond ik al moediger, want in het stadje stemde men behoorlijk conservatief. Het toilet op de lokale technische universiteit was genderneutraal zonder bombarie.

Daarmee vergeleken leek de Nederlandse actie wat nuffig en te triomfantelijk. Als Kees van der Staaij van de SGP nou had getongzoend met Kuzu, was het al spannender, maar juist Van der Staaij deed niet leuk mee: die twitterde dat hij zichzelf niet hand in hand zag lopen met een man. „Maar één ding staat vast”, schreef hij er gelukkig bij, „geweld accepteren we absoluut niet!”. Fijn.

Of als er nou dramatische nieuwe cijfers zouden zijn geweest over een extreme toename van geweld, die verklaarden waarom men de straat op ging – maar nee, er was een geweldsincident op zondagochtend waarvan de feiten nog niet zo helder waren.

Leve feelgoodacties, verder, alleen was de actie niet louter feelgood. Er zat ook een morsig tintje aan. Een van de slachtoffers schreef op Facebook onder meer dat de daders Marokkanen waren. Ze zouden met een betonschaar de tanden uit de mond van zijn echtgenoot hebben geslagen. En later zei hij tegen tegen NRC dat de jongens scholden: „Homo’s!” „Vieze vuile homo’s!”. En dat hij zoiets had teruggescholden als: „Rot op naar je eigen land”.

Voor sommige politici werd de actie zo een handige integratiekwestie. Ageren tegen Marokken onder de dekmantel van de beroemde Hollandse homoliefde.

Op de foto zien we trouwens de Tweede Kamerleden van Forum voor Democratie Thierry Baudet en Theo Hiddema hand in hand. Kort na de foto gaf Theo Hiddema zijn maidenspeech in de Kamer. Het thema was: racisme en discriminatie. Het Forum is daar tegen, zo begn hij. Een hele opluchting, maar daarna volgde een eloquente tirade tegen rapporteurs van discriminatie. „Deze rapporten zouden in de rechtszaal geruisloos in de prullenbak verdwijnen. Nergens een spoor van waarheidsvinding te bekennen. Bij geen enkele melding. Hoe weten we wat er aan de hand is? Is er sprake van lange tenen? Geen idee. Is er sprake van klaagzieke melders? Het is niet te controleren. Werkwijze: u klaagt, wij draaien.”

Een prima pleidooi voor meer waarheidsvinding. Maar dezelfde Hiddema, die talloze rapporten over racisme wegwuifde als ongefundeerd, ging wel graag op de foto vanwege een onhelder incident. Volgens een advocaat van de verdachten zat er ook een jongen met blond haar en blauwe ogen bij het groepje ‘Marokkanen’. En had een van de slachtoffers als eerste geslagen. En wat de algemene cijfers betreft: het aantal meldingen van homohaat neemt toe, schreef de Volkskrant, maar dat ligt waarschijnlijk aan ‘toenemende aangiftebereidheid’.

Intussen is vooral de reflex van de samenleving onthullend: wie het voordeel van de twijfel krijgt en wie niet. Wie meteen geloofd wordt en wie niet. Voor wie we meteen marcheren. Zo kleeft er iets voorwaardelijks aan deze liefde. Wie ballen heeft is allround tolerant.