‘Radio 2 en 3FM structureel in de fout met weggeefacties’

Beide zenders zouden zich niet aan het dienstbaarheidsverbod houden en daarmee zijn ze in strijd met de Mediawet.

Foto Sander Koning / ANP

Radiozenders NPO Radio 2 en NPO 3FM hebben structureel het dienstbaarheidsverbod overtreden bij het weggeven van kaartjes voor festivals en concerten. Dat stelt het Commissariaat voor de Media, dat een dwangsom oplegt: 25.000 euro per nieuwe overtreding.

De radiozenders organiseerden in de afgelopen jaren tientallen ‘actieweken’ in samenwerking met concertorganisatoren en evenementenbureaus. Daarmee waren de zenders volgens het oordeel “dienstbaar aan de commerciële belangen van anderen”. Ook bleek dat beide zenders de inhoud van hun radioprogramma’s afstemden op de actieweken. Dat geeft de concertorganisatoren en evenementenbureaus een concurrentievoordeel, schrijft het Commissariaat.

Actieweken

De mediatoezichthouder was door het commerciële Sky Radio Group, een concurrent van de publieke zenders, gevraagd om onderzoek te doen naar in totaal 61 ‘actieweken’ van Radio 2 of 3FM. Pieter Ton, hoofd Communicatie van het Commissariaat: “Hun grief was: we worden beconcurreerd met publieke middelen.”

Bij wijze van steekproef zijn er 25 actieweken onderzocht. In 20 gevallen bekeek het Commissariaat de afspraken die de zenders met commerciële partijen hadden gemaakt voor de actieweek; in 5 gevallen is daarnaast ook onderzocht op welke manier de radiozenders en hun websites er daadwerkelijk aandacht aan besteedden. Ton: “In vrijwel alle gevallen bleek de klacht gegrond.” Het ging onder meer om acties rondom de festivals Lowlands en Mysteryland (via 3FM) en concerten van Bløf en Paul McCartney (via Radio 2).

Madeleine de Cock Buning, collegevoorzitter van het Commissariaat, reageert in de verklaring:

“Onafhankelijkheid betekent onder meer dat kijkers en luisteraars er op moeten kunnen vertrouwen dat programma’s van publieke omroepen niet gekleurd zijn door commerciële belangen. We willen koste wat het kost voorkomen dat kijkers en luisteraars commercieel worden beïnvloed zonder dat in de gaten te hebben. Daar is in het geval van de actieweken van NPO Radio 2 en 3 FM wel sprake van: in ruil voor gratis promotie in radioprogramma’s voor concerten en nieuwe cd’s krijgen de zenders concertkaarten en cd’s om weg te geven.”

Ook bleek dat de zenders de commerciële partijen toestemming gaven hun logo’s te gebruiken, zonder dat het Commissariaat daarbij ingelicht werd. De toezichthouder ziet het in licentie geven van logo’s als een nevenactiviteit, en elke nevenactiviteit van een publieke omroep - zoals het magazine van Boer zoekt vrouw en de cd’s van de ‘DWDD Recordings’ - moet gemeld worden bij de toezichthouder. Op elke toekomstige overtreding daarvan staat nu een dwangsom van 10.000 euro, met een maximum van 200.000 euro.

NPO koopt kaartjes voortaan zelf

De NPO laat in een verklaring weten dat de werkwijze rond het weggeven van concert- of festivalkaartjes wordt “aangescherpt”. Een belangrijke verandering is dat de concertkaartjes die bij acties worden weggegeven voortaan door de NPO zelf worden aangeschaft.

Maar de NPO zegt tegelijkertijd zelf geen kwaad te zien in de manier waarop het ging. Daarbij was het uitsluitend de bedoeling de luisteraar “te informeren, te binden en te betrekken” bij de zenders en hun muziekaanbod. De publieke omroep wil het oordeel daarom wel “juridisch laten toetsen”. Pieter Ton van het Commissariaat ziet dat “met vertrouwen tegemoet”.