Recensie

Opgevoed: ‘Andermans kinderen aan tafel corrigeren?’

Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag over opvoeding voor aan deskundigen. Deze week ouders die andermans kind willen corrigeren.

Illustratie Martien ter Veen

Moeder: „Mag ik bij mij thuis iets zeggen over de manieren van andere kinderen? Een paar vriendjes van mijn tienjarige zoon hebben geen tafelmanieren geleerd. Het irritantste vind ik het smakken, en praten met volle mond. Mijn man maakt er een grapje van, die zegt: ‘Joh, ik hoef niet te zien wat je aan het eten bent’, maar ik kan dat niet zo luchtig. Wij hebben onze kinderen geleerd stil te zitten op hun stoel, met mes en vork te eten, hun mond leeg te eten voor ze iets zeggen, hun bord en beker mee naar de keuken te nemen en gezamenlijk de tafel af te ruimen. Ik kon ze van jongs af aan meenemen naar een restaurant, ook zonder iPad. Als mijn zoon met iemand wil spelen, noem ik liever de namen van de vriendjes die dat ook hebben geleerd. Het is niet zo dat we hier thuis nu zo op de etiquette zijn. Maar gezellig samen eten speelt wel een belangrijke rol. Ik vind de gezinsmaaltijden de fijnste momenten van de dag. Misschien dat het me daarom zo stoort als kinderen er een ravage van maken. Niet alleen aan tafel trouwens, ze laten ook in huis de wikkels en de klokhuizen gewoon liggen. Ik heb mijn kinderen gevraagd: ‘Vinden jullie dat ik daar te streng in ben?’, maar ze vonden van niet. Mijn zoontje zegt zelf nu ook wel eens tegen zijn vrienden: ‘Met mond dicht eten graag!’ Maar ik vind het heel vervelend als zo’n kind gecorrigeerd wordt.”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.
Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.

Smakken irriteert

Bas Levering: „U maakt thuis van etiquette geen groot punt. Wie doet dat eigenlijk wel in Nederland? Het lastige is dat er daardoor veel regels zijn die van huis tot huis flink verschillen. Kinderen moeten dus leren om als ze ergens te gast zijn de kunst een beetje af te kijken. Smakken en met volle mond praten, leidt bij bijna iedereen tot ergernis. Daar mag u in uw eigen huis tegen jonge kinderen best iets van zeggen. Doe dit zonder al te veel nadruk: ‘Weet je, er zijn overal andere regels, en hier in huis praten we niet met volle mond.’

„Het kan ook anders. In 1530 publiceerde Erasmus een etiquetteboekje voor jongens van stand. Hij raadde aan het boeren en scheten laten aan tafel niet openlijk aan de orde te stellen. ‘Wanneer een kameraad nu zonder het te weten tegen de regels zondigt, moet je hem apart nemen en liefdevol terechtwijzen: dat is civilitas.’ U kunt aan uw zoon vragen of hij daarvoor voelt. Hij zou een keer terloops tegen zijn vriend kunnen zeggen: ‘Dat kun je natuurlijk niet weten, maar zo doen wij dat hier niet.’ Door onder één hoedje te spelen, wordt de vermaning goede raad en geen publieke vernedering.”

Smeerolie

Marga Akkerman: „Etiquette heeft een slechte naam, maar is de smeerolie van de samenleving. Het gaat niet om stijf en tuttig doen, maar om rekening houden met elkaar; daarom noem ik het liever ‘sociale manieren’. Je doet je kinderen een groot plezier door ze manieren te leren waarmee ze zich buitenshuis op hun gemak voelen. Weten hoe het hoort geeft kinderen zelfvertrouwen. Het is fijn voor ze als ze een graag geziene gast zijn.

„Maar andere kinderen corrigeren is lastig. Hoe zou u zelf in het openbaar gecorrigeerd willen worden? Als uw antwoord ‘liever niet’ luidt, dan is het in deze situatie niet onverstandig de betekenis van tafelmanieren te relativeren. Uw doel, zo te horen, is immers gezelligheid aan tafel.

„Wat me wel opvalt, is dat deze kinderen de hints van uw man en zoon niet oppikken. En dat ze er een bende van maken in uw huis. Zijn ze u niet aan het provoceren? Je hebt jongens die juist buitenshuis kijken hoe ver ze kunnen gaan. Geef in dat geval gerust de grenzen aan: ‘Zo doen wij dat niet hier in huis’.”