Column

Wat is er aan de hand met Dijsselbloem?

Soms moet je ruimhartig sorry zeggen ook al vind je dat je gelijk hebt. Maar Jeroen Dijsselbloem doet het niet. Hij heeft zich vastgedraaid in de gedachte: mijn uitspraak over Schnaps und Frauen was niet bedoeld zoals hij nu wordt opgevat. Zelfs partijgenoten zoals PvdA-Europarlementariër Paul Tang zeggen dat ronduit excuses aanbieden beter was geweest. Heeft hij last van „post election stress disorder?”, twitterde oud-PvdA politicus Michiel van Hulten direct na de uitspraak twee weken geleden.

Inmiddels is het een ongeluk in slowmotion. Uit het Europarlement klinkt kritiek, Dijsselbloem reageert zuinig en vervolgens klinkt er nog meer kritiek. Er vallen woorden als ‘aftreden’, ‘arrogant’ en ‘persona non grata’. Vrijdag komt de Eurogroep bijeen op Malta. Daar zal blijken of de woede in het Europarlement therapeutisch heeft gewerkt of dat die is overgeslagen op degenen die wel over Dijsselbloems positie gaan: de ministers van Financiën. Voor de duizendste keer staat de Griekse schuldencrisis op de agenda. Ouzo en vrouwen. Er wordt gesuggereerd dat Dijsselbloem nog mag werken aan een Griekse oplossing maar dat het dan over is.

Dinsdag stuurde Dijsselbloem een brief aan het Europarlement. Daarin staan woorden die klinken als ‘sorry’ maar het niet zijn. Zei hij twee weken geleden nog kribbig tegen een Europarlementariër dat hij zijn uitspraak niet hoefde voor te lezen want „de woorden kwamen uit deze mond”. Nu herhaalde Dijsselbloem zijn uitspraak zelf toch nog maar eens in zijn brief. Hij wilde geen link leggen met Zuid-Europese landen in de crisisjaren, schrijft hij.

Ik snap wat Zuid-Europeanen erin lezen. Niet dat hij racistisch, xenofoob en seksistisch wordt genoemd. Wel dat na jaren crisis de zin „Ik kan niet al mijn geld aan drank en vrouwen uitgeven om daarna om hulp te vragen” verkeerd valt. Zeker als die volgt vlak na de opmerking dat de Noord-Europese landen zich solidair hebben getoond met de crisislanden. De belerende toon vanuit Noord-Europa duurt nu wel heel erg lang.

In Dijsselbloem komt allerlei ergernis samen: hij is een gezicht van de hulp met harde voorwaarden aan Griekenland, Portugal, Ierland en Spanje. Van een sociaal-democratie die volgens critici haar ziel verkocht aan cijfers en regels, en de mensen vergat. Hoe heerlijk om je daartegen af te zetten. Een fijne vijand. Website Politico schreef woensdag cynisch dat het Europarlement nooit onverzettelijker is dan als het zijn eigen ego verdedigt. „Dijsselbloem is een goedkoop offer van Europarlementariërs die niet goed lezen”, concludeert de Duitse krant FAZ, waarin Dijsselbloem zijn uitspraak deed.

Dat hier sprake is van politiek opportunisme geloof ik onmiddellijk, maar ik kan me voorstellen dat Zuid-Europeanen bij de hulp uit het Noorden soms getergd dachten: is dit solidariteit of een strafexpeditie?

Marike Stellinga vervangt tijdelijk Tom-Jan Meeus op deze plek.