Unilever is ‘wakkergeschud’ en pleziert de aandeelhouders

Levensmiddelen

Unilever maakt zichzelf minder aantrekkelijk voor een overname en deelt cadeautjes uit aan beleggers. De margarinetak gaat eruit.

Foto Getty Images

Eigenlijk kwam de overnamepoging van Kraft Heinz best gelegen, zei topman Paul Polman van Unilever donderdag op een persconferentie. Zelf was het hem niet gelukt om de nodige „urgentie” in zijn levensmiddelenbedrijf te krijgen, maar sinds het ongewenste bod van het Amerikaanse Kraft Heinz afgelopen februari barst Unilever van de extra energie, zei de Nederlander Polman.

Dit nieuwe gevoel van urgentie heeft woensdag geresulteerd in een reeks plannen om aandeelhouders te plezieren. Unilever, maker van Calvé-pindakaas, Unox-rookworst en Andrélon-shampoo, had wat goed te maken. De aandeelhouders hadden aan een overname door Kraft Heinz goed kunnen verdienen. Unilever verhoogt het dividend met 12 procent, heeft de winstdoelstelling naar boven bijgesteld en gaat voor 5 miljard euro eigen aandelen opkopen, wat de koers doorgaans opdrijft.

Het geld dat hiervoor nodig is, haalt Unilever (53 miljard euro omzet, 169.000 werknemers) onder meer uit de verkoop van zijn margarinemerken, zoals Blue Band en Becel. Deze tak groeide al jaren niet meer. Ook laat Unilever zijn schuld wat hoger worden ten opzichte van zijn eigen vermogen, de financiële buffer van het bedrijf. Verder gaat Unilever 2 miljard euro extra aan kosten besparen in de komende drie jaar. Het plan was al om 4 miljard te besparen, dat wordt nu 6 miljard. De Schotse financieel directeur Graeme Pitkethly verontschuldigde zich grappend voor deze bijstelling. „We zaten aanvankelijk aan de voorzichtige kant. Dat is nou eenmaal de aard van een Schot en een Nederlander.”

Pitkethly noemde een hele reeks van dingen waarop Unilever gaat besparen. Op de bevoorradingsketen: logistiek, opslag en transport. Op marketing: dezelfde reclames blijven langer in gebruik. Pitkethly: „Nu maken we nog advertenties die nooit worden gebruikt. Daar stoppen we mee.” En op consultants: daar wil Unilever er 40 procent minder van inhuren. „Dat is niet fijn voor de consultants, maar waarschijnlijk kunnen ze dat financieel wel aan.” Ook zal een aantal banen verdwijnen. Een woordvoerder zegt nog niet te weten hoeveel.

Dat is niet fijn voor de consultants, maar waarschijnlijk kunnen ze dat financieel wel aan

Financieel directeur Unilever, Graeme Pitkethly

Financiële trukendoos

Beleggers reageerden ogenschijnlijk lauw op Polmans plannen. Het aandeel won 1 procent. Maar een blik op de dagkoers vertekent in dit geval. Sinds de interesse van KraftHeinz uitlekte, is Unilever op de beurs al ruim eenvijfde meer waard geworden, in afwachting van deze strategische ommezwaai. Daarmee ligt de conclusie voor de hand dat de plannen voldoen aan de verwachtingen van de aandeelhouders.

Aandeleninkoop en verhoging van het dividend zijn geijkte methodes om aandeelhouders te plezieren. Onder Polman had Unilever deze aanpak eigenlijk afgezworen. Hij heeft het opkopen van eigen aandelen eerder bestempeld als „financial engineering”, een kunstgreep uit de financiële trukendoos, schrijft The Wall Street Journal. In zakenblad Forbes zei Polman in 2015 dat hij „niet alleen” voor aandeelhouders werkt. „Slavernij is allang afgeschaft.” Nu Polman zich bewust is geworden van Unilevers kwetsbaarheid, is hij minder streng in de leer.

Tegen ongewenste bieders als Kraft Heinz helpt ook de verhoging van de schuld. Daardoor wordt Unilever minder aantrekkelijk als overnamekandidaat. Partijen als Kraft Heinz gebruiken graag geleend geld om bedrijven over te nemen en zo hun rendement op te krikken. Hoe meer schuld Unilever al op de balans heeft, hoe minder ruimte er is om extra leningen aan te gaan.

Errol Keyner, adjunct-directeur van beleggersclub VEB, is „erg positief” over de plannen. Unilever laat zien dat het „scherper” wordt. Keyner merkt wel op dat Unilever pas werd „wakkergeschud” door het bod van Kraft Heinz. „Maar beter laat dan nooit.”

‘Red-de-aarde-mentaliteit’

Topman Paul Polman doet sinds zijn aantreden in 2008 hard zijn best om Unilever duurzamer te maken. In 2010 lanceerde hij een plan om de milieubelasting in de komende twintig jaar te halveren – en tegelijkertijd de omzet te verdubbelen. De plannen van woensdag zijn in de eerste plaats gericht op het verbeteren van de marges en het creëren van waarde voor aandeelhouders, al heeft Unilever het in de persverklaring wel drie keer over „verantwoordelijke groei”.

Lees ook dit profiel over Paul Polman: Met Unilever wil hij de wereld verbeteren

Deze plannen hoeven Polmans duurzaamheidsagenda helemaal niet „in de weg te staan”, zegt analist Robert Jan Vos van ABN Amro. „Ik kan me niet voorstellen dat ze die waarde loslaten als belangrijke pijler van de strategie.”

Keyner van de VEB denkt dat sommige aandeelhouders – met name Amerikaanse – vinden dat de „red-de-aarde-mentaliteit” bij Unilever wel erg prominent aanwezig was afgelopen jaren. Daardoor hadden ze het gevoel dat het bedrijf zich wat te weinig richtte op „op waar het werkelijk om draait”. Dat is: „Rendement maken, ook economisch”, zegt Keyner. „Anders moet je geen onderneming zijn, en al helemaal niet beursgenoteerd.”