Republikeinen VS komen met ‘nucleaire optie’ na Democratische blokkade

De Republikeinen hebben nu aangekondigd de ‘nucleaire optie’ te gebruiken om rechter Neil Gorsuch alsnog benoemd te krijgen

De Amerikaanse conservatieve Hooggerechtshofkandidaat Neil Gorsuch. Foto AP

De Republikeinen in de Amerikaanse Senaat hebben donderdag de omstreden ‘nucleaire optie’ ingezet om de conservatieve rechter Neil Gorsuch alsnog in het Hooggerechtshof te krijgen. Voortaan is in de Senaat een zo klein mogelijke meerderheid nodig om een Opperrechter te benoemen. Bij zowel Democraten als enkele Republikeinen is deze maatregel betwist.

De Republikeinen stemden met een meerderheid van 52-48 voor een aanpassing van de wet, waardoor de stemregels nu veranderd zijn. Voortaan kunnen kandidaten voor het Hooggerechtshof met een kleine meerderheid van 51 worden benoemd; voorheen waren er daar 60 voor nodig. De Democraten kunnen de benoeming van Gorsuch nu niet meer blokkeren.

De Republikeinen zetten deze ‘nucleaire optie’ in nadat de Democraten eerder op donderdag de aanstelling van Gorsuch tegenhielden. In de Senaat stemden toen 55 voor de benoeming van Gorsuch en 45 tegen. De Republikeinen kwamen daardoor 5 stemmen tekort.

Lees ook dit achtergrondstuk van VS-redacteur Maartje Somers over de benoeming van Gorsuch: Het moet Gorsuch worden, desnoods veranderen ze de stemregels

‘Gevolgen enorm’

Door de aanpassing van de regels kan Gorsuch vrijdag al in functie gesteld worden. Volgens NRC-correspondent Guus Valk zijn de gevolgen van de maatregel die de Republikeinen hebben genomen “enorm”. Valk:

“Na deze ‘nucleaire optie’ is een gewone meerderheid genoeg om een Opperrechter te benoemen. Dus: de oppositie speelt dan geen rol meer.”

De Democraten proberen de benoeming van de 49-jarige Gorsuch te blokkeren om te voorkomen dat het Hof de komende decennia een conservatieve meerderheid heeft. Deze meerderheid kan cruciaal zijn in zaken die om belangrijke maatschappelijke discussies gaan in de Amerikaanse samenleving, zoals de inperking van wapenbezit of abortus.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk De Republikeinen halen 60 stemmen niet. Benoeming van Opperrechter Neil Gorsuch is dus geblokkeerd. @SenateMajLdr gaat de regels veranderen.

Het Hooggerechtshof bestaat uit negen rechters. Sinds de conservatieve rechter Antonin Scalia in 2016 overleed, bestaat het hof uit drie conservatieve Opperrechters, vier progressieve en één rechter die de laatste jaren meer dan eens met de progressieven meestemde, Anthony Kennedy.

Kennedy en de progressieve rechter Ruth Bader Ginsburg zijn in de tachtig. Hierdoor bestaat de kans dat Trump nog meer rechters kan voordragen tijdens zijn ambtsperiode, en op die manier de Verenigde Staten een conservatieve richting in kan duwen.

Nucleaire optie door de Democraten

In 2013 pasten de Democraten de ‘nucleaire optie’ zelf ook toe. Toen bij de aanvang van Obama’s tweede termijn de Republikeinen de ministersbenoemingen probeerden te rekken, stemden de Democraten voor een aanpassing van de regels. Hierdoor konden zij Obama’s ministers benoemen met een kleine meerderheid.