Opinie

Rechts Nederland likt z’n vingers af bij dit groene autoplan

De elektrische, gedeelde auto kan een nieuwe vorm van OV worden. Maar dan moet de overheid wel over de brug komen met belastingverlaging, laadplekken en gratis parkeren, betogen .

Eerste elektrische BMWi13. Foto ANP / Lex van Lieshout

De straten van steden staan vol met auto’s die nauwelijks gebruikt worden. Deze auto’s worden gemiddeld steeds ouder, en zijn nagenoeg allemaal fossiel. Ze zijn meestal in het bezit van één persoon (of familie), en worden gemiddeld in 18 jaar helemaal opgereden. Zelfs als er vanaf volgend jaar alleen nog maar elektrische auto’s verkocht zouden worden, duurt het twee decennia om dit oude vervuilende wagenpark te vervangen met nul-emissie auto’s.

Dit kan beter.

De tijd is rijp om elektrische auto’s beschikbaar te maken als dienst. De deeleconomie is volwassen geworden en de smartphone heeft het mogelijk gemaakt om auto’s eenvoudig te ontgrendelen (en daarmee makkelijk te delen). Door in steden niet alleen het bezit, maar ook het gebruik van elektrische auto’s te stimuleren, kan het Nederlandse wagenpark in de komende kabinetsperiode in hoog tempo schoner worden, terwijl stedelingen aan het einde van de maand minder geld kwijt zijn aan mobiliteit.

Afrekenen naar gebruik

Een groeiend aantal partijen is inmiddels op allerlei manieren bezig met het aanbieden van mobiliteit als een dienst. Denk aan Greenwheels (‘Een auto als het jou uitkomt’), Snappcar (‘Auto huren in je buurt’), Mywheels, Car2go, Toogethr (‘Samenrijden en geld besparen’), Deelootoo, Buurauto (‘De elektrische auto die je deelt met je buren’) en WeDriveSolar. Wat al deze initiatieven gemeen hebben, is dat ze het gebruikers mogelijk maken om auto te rijden zonder er een te bezitten.

Wat er echter nog ontbreekt is een georkestreerde stimulans om juist de elektrische auto door heel Nederland als deelauto of als dienst aan te bieden.

Hoewel elektrische auto’s steeds goedkoper worden, blijven ze voorlopig prijzig voor de modaal verdienende Nederlander. Elektrische auto met een range van meer dan 300 kilometer zullen naar verwachting rond de 40.000 euro kosten. Door een nieuwe elektrische auto als dienst aan te bieden, komt het gebruik ineens wél binnen bereik van de meeste Nederlanders. Gebruikers rekenen immers af naar gebruik. Ouderen, mensen met een kleine portemonnee, studenten en gezinnen die soms een tweede auto nodig hebben zullen de toegang tot het gebruik van de elektrische auto als een dienst verwelkomen.

Geen zorgen over techniek en papieren

Risico’s voor gebruikers zijn er op die manier niet. Geen zorgen over de levensduur van het accupakket, de garantievoorwaarden en de verkoopwaarde. Verzekering, onderhoud, belastingen en financiering zijn geregeld. Het is een kwestie van direct instappen en gaan. De drempel om elektrisch te gaan rijden wordt daarmee zeer laag.

Voor steden kan het gebruik van elektrische auto’s niet snel genoeg komen. Door luchtvervuiling –voor een aanzienlijk deel veroorzaakt door de uitstoot van auto’s – gaan mensen onnodig vroeg dood of ontwikkelen ze aandoeningen aan hun luchtwegen. De potentie van de elektrische auto als een dienst is hier enorm. Een gedeelde elektrische auto kan in één keer meerdere vieze auto’s vervangen – gewoonweg omdat er veel meer ritten mee gemaakt worden. Een gedeelde elektrische auto telt voor tien. Het laden kan slim, snel en exclusief met groene stroom plaatsvinden.

Bijkomend voordeel voor steden en gemeenten is dat er op termijn een stuk minder parkeerplaatsen nodig zijn in de publieke ruimte. Parkeernormen en nieuwe parkeergarages kunnen op de schop. Er blijft meer ruimte over voor fietsers, voetgangers en groen. Steden kunnen zo kosten besparen én de openbare ruimte aantrekkelijker maken.

Ten slotte maken auto’s als dienst eindelijk per reis een echte afweging mogelijk tussen de verschillende vervoersopties: auto, trein, tram, bus of fiets. De elektrische deelauto stimuleert dus juist het gebruik van fiets en openbaar vervoer.

Minimale investering, maximaal effect

Steden kunnen samen met het nieuwe kabinet de juiste voorwaarden scheppen voor de elektrische deelauto. Aantrekkelijke laadmogelijkheden in de stad (snel, slim en schoon) en een vrijstelling van parkeerkosten voor de elektrische deelauto zijn een goed begin. Ook zou het helpen als de aanschaf van gedeelde elektrische auto onder een gunstig fiscaal regime komt te vallen, zoals nu al gebeurt met elektrische leaseauto’s.

De elektrische auto als een dienst stimuleren, biedt iets voor alle partijen in de formatie. Het maakt elektrische rijden toegankelijk voor alle inkomensgroepen, vermindert het aantal geparkeerde auto’s, verbetert de luchtkwaliteit tegen minimale investeringen én leidt tot een beter gebruik van het openbaar vervoer. Een mooier begin kan een groen-rechts kabinet zich niet wensen.