In Rio de Janeiro ging te veel mis bij de Nederlandse ploeg

Evaluatie Olympische Spelen

Rond de olympische ploeg heerste in Rio een cultuur van ‘net-niet’. Maurits Hendriks krijgt er in de evaluatie stevig van langs.

Maurits Hendriks tijdens de overdracht van de olympische ploeg voor Rio 2016, in het Kurhaus afgelopen zomer. Foto ANP

Tijdens de Olympische Spelen in Rio de Janeiro is het nodige misgegaan rond de Nederlandse ploeg. Zo veel dat sportkoepel NOC*NSF heeft besloten de dubbelfunctie van Maurits Hendriks als technisch directeur en chef de mission te ontkoppelen. Die ingreep was informeel al bekend, maar werd donderdag bij een toelichting op het evaluatierapport bevestigd door algemeen directeur Gerard Dielessen.

Het waren voor Nederland de net-niet-Spelen. Net geen plek in de geambieerde toptien van het medailleklassement, in tien sporten net geen bronzen medaille, net geen goede uitleg over het wegsturen van de recalcitrante turner Yuri van Gelder of over de ‘losersvlucht’ voor de uitgeschakelde sporters, net geen goede samenwerking met hoofdsponsors, en net geen tevredenheid over het Holland House.

De oorzaak van de net-niet-cultuur in Rio wordt vooral Hendriks in de schoenen geschoven. De chef de mission krijgt er in het evaluatierapport stevig van langs. Over zijn rol wordt letterlijk geschreven dat hij geen evenredige aandacht had voor sporten en sporters, te veel nadruk legde op medaillewinnaars en niet voor iedereen makkelijk te benaderen was. Daarnaast verliep de samenwerking in de ploegleiding niet optimaal. Vanuit de sportbonden komt vooral de klacht over een onduidelijke taakafbakening tussen Hendriks’ rol als technisch directeur en die van chef de mission.

Tussen de regels door wordt de chef de mission meer verweten, onder andere dat hij niet transparant is geweest over de ware reden van Van Gelders vertrek en dat de verplichte, vervroegde terugkeer van sporters-zonder-medaille in een wel zeer negatief daglicht is komen te staan. Of Hendriks in alle gevallen blaam treft is de vraag, want over de communicatie is hij ook slecht geadviseerd. Het is volgens Dielessen wel duidelijk dat de invloed van social media een chef de mission tijdens de Spelen tot meer openheid dwingt. Zijn conclusie: „We hadden in Rio opener moeten zijn.”

Slechte organisatie

Verzachtende omstandigheid was dat de Spelen in Rio ronduit slecht georganiseerd waren. Het kostte Hendriks veel moeite om zaken als behuizing en vervoer op orde te krijgen. Het rapport is lovend over het afwenden van veel praktisch onheil door Hendriks, vooral in het olympisch dorp, waar op een goed moment plafonds naar beneden kwamen en spiegels van de wand vielen.

De aanbeveling in het rapport om de functie van technisch directeur en chef de mission vanwege de zware belasting te scheiden, is door Dielessen gretig overgenomen. De algemeen directeur komt voor 1 mei met een voorstel tot benoeming van een technisch directeur met aangepaste bevoegdheden. De naam van de nieuwe man – de keus wordt vrijwel zeker gemaakt tussen Hendriks en manager Topsport Jeroen Bijl – wordt voor 1 mei bekend gemaakt.

Evaluatie Rio 2016 - Eindrapportage by jaccohupkens on Scribd

De voortekenen wijzen op een aanstelling van Hendriks als nieuwe technisch directeur en Jeroen Bijl als chef de mission voor de Spelen van Tokio in 2020. Hendriks kan dan blijven doen waar hij goed in is, namelijk een goede topsportstructuur opzetten. Voor Bijl is die benoeming een logische voortzetting van zijn rol als chef de mission voor de Olympische Winterspelen van 2018 in Pyeongchang. Extra aanbeveling: tevredenheid over Bijl als chef de mission bij de Europese Spelen in Bakoe.

Minder zichtbaar

Mocht de benoeming op die manier uitpakken, dan zal Hendriks minder zichtbaar worden voor de sporters. Van de nieuwe technisch directeur wordt verwacht dat hij ook waakt over de organisatie en dus is hij meer aan kantoor gebonden. Dat zal wennen zijn voor Hendriks die gewoon was de hele wereld over te reizen. Dielessen liet doorschemeren dat het meeste veldwerk, dus het bezoeken van sporters in trainingskampen of in competitie, overgedragen moet worden aan de prestatiemanagers.

Punt van aandacht voor NOC*NSF wordt het Holland House, dat in Rio de Janeiro bepaald niet aan de verwachtingen voldeed. Volgens het rapport waren er „beperkingen om het gastheerschap van NOC*NSF goed in te vullen”. Er was sprake van een disbalans in de samenwerking met Heineken, een klacht die bij het sportmarketingbureau TIG al heeft geleid tot een breuk met de bierfirma als producent van het Holland House. conclusie van Dielessen: „We moeten met Heineken een stevig gesprek voeren voor de Spelen in Tokio.”