Hondenbeten en elektrische schokken in de vrieskou

Rapport Oxfam Novib

Migranten vertellen over hoe ze werden mishandeld op de Balkan. Conclusie: EU-landen schenden op grote schaal vluchtelingenrecht.

Maalik uit Afghanistan slaagde erin het grenshek te forceren en liep dertig minuten door Hongarije toen zijn groep werd opgemerkt door de politie. Honden werden losgelaten. „Ze beten ons niet, maar we waren erg bang.” Toen werden Maalik en de anderen staande gehouden en werden ze gedwongen zich uit te kleden. „We moesten zitten in de sneeuw, hadden het ijskoud.” Ze kregen klappen terwijl hun telefoons en geld werden afgepakt. „Daarna stopten ze ons in een auto en reden terug naar de grens.”

Verhalen als deze zijn er veel te lezen in een nieuw rapport van Oxfam Novib over de behandeling van economische migranten en vluchtelingen in Europa. EU-landen als Hongarije, Bulgarije en Kroatië schenden het vluchtelingenrecht op grote schaal, zo stelt de organisatie. Migranten krijgen vaak niet de gelegenheid om asiel aan te vragen, maar worden zo snel mogelijk weer de grens met Servië of Turkije over gezet. In sommige gevallen leiden de begeleidende mishandelingen tot zulke zware verwondingen, dat ziekenhuisopname noodzakelijk is.

In opdracht van Oxfam Novib spraken lokale mensenrechtenorganisaties begin dit jaar met 140 migranten, onder wie vluchtelingen, in Servië en Macedonië. Met gefingeerde namen vertellen ze over medereizigers die door mishandelingen een arm braken, zwaar hoofdletsel opliepen of onderkoeld raakten nadat ze door Servische geüniformeerde mannen, bij 11 graden onder nul, in een bos bij de Bulgaarse grens werden achtergelaten. Op de website van Oxfam Novib komen vluchtelingen aan het woord die in de vrieskou zeggen te zijn overgoten met koud water, werden gebeten door honden en zelfs elektrische schokken kregen toegediend.

Oxfam Novib roept de regeringen van Servië, Macedonië, Kroatië, Hongarije en Bulgarije op de situatie aan hun grenzen snel te verbeteren en de verantwoordelijken voor mishandelingen op te sporen. De EU wordt gevraagd meer legale migratiekanalen te openen en vluchtelingen die na het sluiten van de grenzen op de Balkan in Griekenland kwamen vast te zitten, versneld te verspreiden over Europa.

Berichten over mishandelingen op de Balkan zijn niet nieuw. Vluchtelingenorganisatie UNHCR sloeg vorig jaar alarm na ruim honderd meldingen van excessief geweld en de dood van een 22-jarige Syriër aan de Hongaarse-Servische grens. De groep waartoe hij behoorde zou zijn teruggeduwd richting een rivier waarbij de man kwam te overlijden.

Een van de verhalen van vluchtelingen, verzameld door Oxfam Novib:

Hongarije verklaarde tot nu toe altijd dat onderzoek de claims over mishandelingen niet konden bevestigen. Maar donderdag maakte het ministerie van Binnenlandse Zaken bekend dat een agent is ontslagen vanwege mishandeling van migranten. Details werden niet bekendgemaakt.

Hongarije en Brussel raken verder van elkaar verwijderd. Voorzitter Juncker van de Europese Commissie bekritiseerde Boedapest donderdag vanwege het beknotten van een universiteit die wordt gefinancierd door de Amerikaans-Hongaarse filantroop George Soros. Ook een nieuwe nationale consultatie met de titel ‘Laten we Brussel stoppen’ valt bij Juncker niet in goede aarde.