‘20th Century Women’: film van een mannelijke feminist

Inside Hollywood

Meryl Streep komt als een ongekroonde koningin voorbijgelopen, zonder Golden Globe. Dan passeert Isabelle Huppert, met beeldje. Het is 8 januari, het Golden Globe-gala is net afgelopen. Daar is winnaar Casey Affleck, trofee onder de arm, gezicht grimmig. Verliezer Denzel Washington grijnst wèl tevreden.

De glamour van de Hollywood-elite is zelden beter zichtbaar dan bij de Globes. In die chique sfeer van smokings en avondjurken valt Mike Mills (51) op door zijn ontwapenende ongemak. Het krullende haar zit shabby, het pak past net niet: de verlegen regisseur van 20th Century Women valt uit de toon.

„Leuk feest”, zegt Mills. „Niet helemaal mijn ding, dat geef ik toe.” Dat zijn hoofdrolspeelster Annette Bening niet won? Hij klinkt als een mompelende mix van Woody Allen en Woody Harrelson. „Nee, nee, nee. Het gaat erom dat de film er is. Een vrouwenfilm. Over feminisme! Door een man! Gevoelens! De strijd voor emancipatie!”

20th Century Women (20 april in Nederland in de bioscoop) viel het afgelopen prijzenseizoen buiten de boot. Waarom? Mills wil niet speculeren. Maar tijdens een interview nog vóór de Globes gaf hij al aan dat het geen kassakraker voor een massapubliek was. „Dit is een persoonlijke film. Mijn feministische moeder was de inspiratie. Je moet wel oppassen dat het geen therapie wordt. Het ergste is een egocentrische film vol zelfmedelijden maken.”

De critici lijken te oordelen dat hij erin slaagde om afstand te scheppen: op de website Rotten Tomatoes scoort hij een respectabele 88 procent positieve beoordelingen van recensenten en 75 procent van het publiek.

De vraag hoe je er toch een publiekstrekker van kunt maken, houdt hem al bezig sinds hij aan zijn vorige film begon, Beginners (2010) met Ewan McGregor. „Tijdens deze twee laatste projecten dacht ik aan de bioscoopganger”, zegt Mills. „Ik wil oprechte gevoelens overbrengen. Tijdens het schrijven van de scenario’s huilde ik vaak. Maar hoe zet je die tranen om in iets dat ook voor jou interessant is, iemand uit een ander land die ik nooit heb ontmoet?”

In 20th Century Women speelt Bening een alleenstaande hippie-moeder die in de wilde jaren zeventig een verwarde jongen opvoedt. Het verhaal speelt zich af in Santa Barbara, Californië, maar ook voor Nederlandse kinderen van de provo-progressieve jaren zeventig zit er herkenbaar materiaal in de film. De ontketende moeder beschouwt mannen als overbodig. Ze wil een feministische zoon scheppen, een jongen die zijn gevoelens onbevreesd deelt en alles weet van het vrouwelijke orgasme.

Mills vertelt dat zijn eigen moeder echt zo was. Met een vader die gay bleek te zijn, werd hij opgevoed door die super-geëmancipeerde moeder en twee oudere zussen. „Zij leerden me hoe een man te zijn, en hoe vrouwen zijn.” Hij grinnikt. „Niet dat ze me alles over de stimulering van de clitoris bijbrachten, maar ze leerden me wel veel.”