Bodycams tegen het getreiter

De gemeente Amsterdam rustte bewoners uit met bodycams na een ontspoorde burenruzie. Het aantal ‘treiterzaken’ groeit.

Foto Tammy van Nerum

Soms is een burenruzie geen gewone ruzie meer. Dat was het geval bij de 51-jarige B., die bang was voor haar buurvrouw. B. sloot zich volgens haar advocaat geregeld op in de kleinste kamer van haar huis, die geen muren deelde met de buren. Daar probeerde ze zo min mogelijk lawaai te maken. Ze nodigde niemand meer thuis uit en deed alles om te voorkomen dat er weer geschreeuwd en op de muren gebonkt zou worden door haar buurvrouw, die zei geluidsoverlast van haar te hebben.

Het Meldpunt Kindermishandeling en de dienst die fraude met uitkeringen onderzoekt, kregen tips over B.. Ze denkt dat haar buurvrouw E. daarachter zat, maar bewijzen kan ze het niet. Zij en kennissen van haar werden schreeuwend opgebeld. Dat laatste heeft E. bekend, maar ze zei daarmee te reageren op telefoontjes van de ander.

Buren kozen partij tussen B. en E. Het conflict verspreidde zich als een veenbrand door het woonblok op het Surinameplein.

Speciale treiteraanpak

Voor Amsterdammers die structureel en ernstig getreiterd worden heeft de gemeente sinds 2013 een speciale ‘treiteraanpak’. Die komt erop neer dat de gemeente direct reageert op alle meldingen, samenwerking zoekt met andere instanties en streng handhaaft. Ontruiming via de rechter kan het eindstation zijn.

Het aantal meldingen bij het Treiterteam nam de afgelopen jaren flink toe. Kreeg de gemeente in 2014 nog 59 zaken binnen, in 2015 al 99 en vorig jaar was het aantal opgelopen tot 133. Daarvan zijn er 54 als gewone burenruzie gecategoriseerd, 31 als treiterzaak en de rest was eind 2016 nog in onderzoek.

De toename van meldingen zegt niet per se dat er meer getreiterd wordt, het kan ook betekenen dat het team en de werkwijze bekender zijn geworden.

Bij de start was het streven om treiterzaken binnen drie maanden op te lossen, zegt de woordvoerder van de gemeente, maar dat is in de afgelopen jaren losgelaten. „Het kost vaak meer tijd om te achterhalen hoe het zit.”

Ook de ruzie op het Surinameplein was gecompliceerd. De zaak die begon als conflict tussen de twee buurvrouwen mondde uit in een onontwarbare kluwen van beschuldigingen, klachten, aangiftes en tegenaangiftes. Daarbij had één van de twee buurvrouwen, E., wel de schijn tegen. Zij was al eerder uit een woning gezet na ruzie met de buren.

Via het Leger des Heils kreeg zij nog voordat de treiteraanpak bestond een laatste kans: de woning op het Surinameplein. De nieuwe buren werden door de gemeente en het Leger des Heils niet geïnformeerd over haar geschiedenis - om weerstand tegen de komst van een ‘laatstekanser’ voorkomen.

De advocaat van buurvrouw B., Theo Gardenbroek, snapt dat „iedereen een tweede kans verdient”, maar vindt dat zijn cliënt te lang niet geholpen is door gemeente en corporatie. Zij heeft uiteindelijk „wanhopig” zelf een ander huis gezocht.

Nadat B. was verhuisd, trok er een nieuwe bewoner in het huis dat zij achterliet op het Surinameplein. Ook die kreeg ruzie met E., over de plaatsing van een schutting.

Voor B., waren de problemen na haar verhuizing nog niet voorbij. In haar nieuwe buurt kwam ze haar oude buurvrouw tegen en dat ontaardde in een vechtpartij. Getuigen zagen E. bovenop de ex-buurvrouw zitten terwijl ze haar in het gezicht sloeg. Lastig voor de politie: beide vrouwen deden aangifte tegen elkaar.

Voor het eerst bodycams

Na de vechtpartij besloot de gemeente zowel de verhuisde vrouw als de nieuwe buurvrouw van E. en een andere huurder uit te rusten met bodycams om ze te beveiligen. Het was voor het eerst dat de gemeente Amsterdam dit middel inzette, als onderdeel van de treiteraanpak. De camera’s waren niet bedoeld om bewijs te verzamelen, zegt de woordvoerder van de gemeente.

Voor de verhuurder van de woningen aan het Surinameplein, Eigen Haard, was met de vechtpartij de maat vol. Via een kort geding, eerder in deze krant beschreven, probeerde de corporatie E. uit huis te laten zetten. Maar dat mislukte. De huidige buurvrouw van E. heeft inmiddels laten weten dat ook zij wil verhuizen.

E. laat desgevraagd weten dat zij niet geïnformeerd is over de inzet van bodycams bij de mensen met wie zij ruzie heeft. Dat hoeft ook niet, volgens de gemeente. Pas als een camera daadwerkelijk wordt aangezet, moet de filmer dat melden.

Via haar advocaat, Maarten van Viegen, laat E. weten dat ze vindt dat door de camera’s haar privacy is aangetast. Ze is overigens een procedure gestart omdat ze vindt dat ze ten onrechte in de treiteraanpak is opgenomen. De gemeente behandelt haar „niet neutraal”.