Bannon uit Veiligheidsraad, machtsstrijd in Witte Huis

President Trump

President Trump heeft zijn strateeg Steve Bannon uit Nationale Veiligheidsraad gezet. Dat is een nederlaag voor de rechts-populisten.

Foto Evan Vucci/AP

Donald Trump heeft zijn topstrateeg Steve Bannon verwijderd uit de Nationale Veiligheidsraad, die de president adviseert over zaken als terrorisme en oorlog. Deze stap is niet alleen een nederlaag voor de omstreden adviseur, ook voor de kleine groep rechts-populistische ideologen in de entourage van Trump.

Formeel is de demotie van Bannon een gevolg van zijn succes, aldus een toelichting van het Witte Huis. Onder Barack Obama waren de bevoegdheden van de raad uitgebreid, aldus de toelichting. Bannon moest de raad „ontoperationaliseren”. Dat is gelukt, zegt het Witte Huis. Er werd ook een andere, mysterieuze verklaring verspreid: het zou Bannons taak geweest zijn om Michael Flynn in de gaten te houden, die een paar weken de Nationale Veiligheidsadviseur was. Flynn moest gedwongen vertrekken, en dat maakte Bannons taken overbodig. Bannon blijft wel als Trumps topstrateeg. Toch duidt zijn vertrek op een groeiende machtsstrijd in het Witte Huis.

Gevecht van drie groepen

De president wordt omgeven door drie groepen, die elkaar bevechten. Er zijn de ideologen als Bannon, die willen dat het presidentschap draait om cultuuroorlogen en grote gebaren. Deze groep botst met de meer traditionele pragmatici, onder wie de nieuwe Nationale Veiligheidsadviseur, Herbert McMaster. Ook de adviseurs uit het New York-tijdperk, zoals schoonzoon Jared Kushner, komen steeds vaker openlijk in conflict met de Bannon-groep. Dinsdag werd op website Infowars, pro-Bannon, het verhaal verspreid dat Kushner gevoelige informatie uit het Witte Huis zou lekken naar de linkse zender MSNBC. Zulke berichten duiden in Trumps wereld meestal op naderend intern gedoe.

Steve Bannon is het brein achter de opvallendste beslissingen van Trumps regering. Hij bedacht onder meer het inreisverbod uit overwegend islamitische landen. De ex-hoofdredacteur van de populistische en nationalistische website Breitbart vindt dat Trump voortdurend in een ideologisch conflict moet zijn, met de islam, of met ‘politiek-correcte elites’, om de westerse beschaving te redden.

In januari werd Bannon een van de machtigste mannen in het Witte Huis. Hij is Trumps belangrijkste strateeg, maar werd ook permanent lid van de Nationale Veiligheidsraad. De legerleider en het hoofd van de inlichtingendiensten werden uit de raad verwijderd. Die beslissing heeft McMaster nu teruggedraaid. Ook minister van Energie Rick Perry krijgt nu een zetel.