Albumoverzicht: het popgevoel van Father John Misty en Freddie Gibbs in overdrive

NRC bespreekt de nieuwe albums die deze week uitkomen, met ook Cappella Amsterdam, Orchestra Baobab en Kim Janssen.

  • ●●●●●

    Father John Misty: Pure Comedy

    Pure Comedy Pop: Na David Bowie als Ziggy Stardust onderging geen popartiest zo’n spectaculaire metamorfose als de Amerikaanse indie/lo fi-zanger J. Tilman. De ex-drummer van Fleet Foxes vond zichzelf opnieuw uit als de flamboyante Father John Misty.

    Na het diepgelaagde liefdesverhaal I Love You, Honeybear kiest Misty (nu zonder baard) op zijn derde album Pure Comedy een minstens zo meeslepend thema: het tragikomische eindspel van de mensheid die zichzelf om zeep helpt.

    Misty is een singer/songwriter van de buitencategorie, die zijn scherpe observaties vangt in humoristische, wrange en poëtische songs met veelzeggende titels als ‘Total Entertainment Forever’ en ‘Two Wildly Different Perspectives’. Coproducer Jonathan Wilson spaart koor noch orkest in rijke arrangementen waaruit een onweerstaanbaar popgevoel oprijst, alsof Brian Wilson zijn Pet Sounds naar 2017 verplaatst. De apocalyps klonk nog nooit zo aantrekkelijk. Jan Vollaard

  • ●●●●

    Orchestra Baobab: Tribute To Ndiouga Dieng

    Tribute To Ndiouga Dieng Pop: De apenbroodboom leeft in droge, barre omstandigheden en kan dat enkele eeuwen volhouden. Zo bezien is Orchestra Baobab, dat zich vernoemt naar de boom, niet eens zo lang afwezig geweest. Toch voelt die tien jaar tussen de vorige plaat en Tribute To Ndiouga Dieng als veel te lang. Dit is hoe retro-afropop hoort te klinken, als heimwee.

    De Senegalese band die in de jaren zeventig het nieuwe geluid van Dakar vormgaf, heeft niets ingeboet op die comfortabele mengeling van Afro-Cubaanse ritmes en Afrikaanse tradities. Vooral de jazzy blazers verrassen genoeg om gemakzucht te voorkomen. Begin deze eeuw werd het orkest nieuw leven ingeblazen met tours in Europa en VS als gevolg. Sindsdien zijn er personeelswisselingen geweest in het West-Afrikaanse gezelschap, de meest ingrijpende gebeurtenis was het overlijden van zanger Ndiouga Dieng die met dit album wordt geëerd. Zijn zoon verzorgt nu de vocalen, een nieuwe baobab groeit op de wortels van de oude. West-Afrikaanse melancholie. Leendert van der Valk

  • ●●●●

    Cappella Amsterdam, Orkest van de Achttiende Eeuw o.l.v. Daniel Reuss: Beethoven - Missa Solemnis

    Beethoven - Missa Solemnis Klassiek: Mount Everest beklimmen zonder zuurstofmasker, dat doen koren wanneer ze Beethovens Missa Solemnis zingen, stelde dirigent John Eliot Gardiner. Met één simpele vergelijking vatte hij deze muziek treffend samen. Zowel in dit werk als op de flanken van het dak van de aarde kan het stormen en muisstil zijn. Hemel en hel liggen naast elkaar.

    Dirigent Daniel Reuss geeft de contrasten alle ruimte met vier uitgesproken solisten, koor en orkest. In hoop en wanhoop zoekt Beethoven naar God. En evenals in het Bijbelboek Koningen schuilt God - en de kracht van de muziek - niet in de storm, de aardbeving of het vuur, maar in een fluisterende bries. Reuss, Cappella Amsterdam en het Orkest van de Achttiende Eeuw blijken de laatste jaren een gouden combinatie. Wie dat wil ervaren, kan komende week naar hun vertolking van Bachs Johannes-Passion in Rotterdam, Utrecht en Amsterdam. Joost Galema

  • ●●●●●

    Zapp4: In Bloom; The music of Nirvana

    In Bloom; The music of Nirvana Jazz: Twee violen, een altviool en een cello, bewust dicht bij elkaar, zeer geconcentreerd spelend. Eerst vond het groovende, improviserende strijkkwartet Zapp4 in de zwaarheid van de muziek van Radiohead een aanmoediging tot intense verklanking. Nu kiest het viertal voor de grungerock van Nirvana, met name nummers van Nevermind (1991).

    Doordat een strijkkwartet is begrensd in volume, wordt opwinding vooral bereikt in een unaniem gevoel voor cadans en heftig samenspel. Zapp4, met de violisten Oene van Geel, Jasper le Clercq en Jeffrey Bruinsma, en cellist Emile Visser, blinkt vooral uit in perspectiefwisselingen: een steeds weer doorgeven van de melodie, diverse percussietechnieken, wisselende tempi. Er is veel werk van arrangementen gemaakt. Eigenhandig opgeworpen hinderpalen brengen spanning in dit repertoire. Hard nodig, want de dubbele lagen, de geladenheid, dreiging en suspense die destijds gevonden werd in Radiohead, wordt hier node gemist. Amanda Kuyper

  • ●●●●

    Kim Janssen: Cousins

    Cousins Pop: Gitarist/zanger/bandleider Kim Janssen heeft zijn ambitie uitgebreid, zo is te horen op zijn nieuwe album Cousins, het eerste in vijf jaar. De zachtaardige instrumentaties van akoestische gitaar met nu en dan een strijker, zijn opgeblazen tot grootse arrangementen waarin klaaglijk schallende trompetten en glazige violen een prominente plaats innemen.

    Janssen speelt herfstige composities, die langzaam maar dwingend uitdijen tot popsymfonieën - zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen.

    ‘Night-Heron’ springt eruit, omdat het minder zachtaardig klinkt. De staccato piano’s in de break en de falsetstem aan het eind tillen het nummer op, en zorgen zo voor een mooie afwisseling in de liedjes, waarin soms eenvormigheid dreigt. In andere nummers is het tempo laag, maar de klanken volgen elkaar zo uitgekiend op dat er een instrumentale dynamiek ontstaat: in de ijle koorzang, Janssens tedere zangstem, en in de kwetsbare pianotoetsen. Hester Carvalho

  • ●●●●

    Freddie Gibbs: You Only Live 2wice

    You Only Live 2wice Hiphop: Freddie ‘Gangsta’ Gibbs uit Gary, Indiana, overleefde in 2014 een schietpartij en zat in 2016 maanden vast na een aanklacht vanwege seksueel geweld waarvoor hij werd vrijgesproken. De rapper klonk altijd al intens maar op You Only Live 2wice gaat zijn rauwe straathoekblues in de overdrive. Waar veel van zijn collega’s inmiddels meer zingen dan rappen, ramt Gibbs een plaat vol met gedreven en doorleefde raps met nauwelijks ruimte voor adempauzes of aanstekelijke refreintjes.

    Gibbs is een rijke MC met een breed arsenaal aan rijmtechnieken die fris en watervlug kan flowen maar ook met gerekte stem en in messcherpe, beeldende observaties de paranoia invoelbaar maakt van een man die zelfs onder vrienden gewapend is omdat hij nooit weet waar de volgende tegenslag vandaan komt. Saul van Stapele